Błędne koło

Oglądaliśmy niedawno na ekranach telewizorów dantejskie sceny z kliniki onkologicznej we Wrocławiu, której widmo zamknięcia zajrzało nagle w oczy po tym, jak komornik bezdusznie zajął jej aktywa pozyskane od Narodowego Funduszu Zdrowia na dalsze funkcjonowanie. Stało się to zaraz po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego, że przepisy uniemożliwiające egzekucję wierzytelności z majątku szpitali są sprzeczne z konstytucją. Szpitali w podobnej kondycji w całym kraju jest ponoć jeszcze kilkaset. To dziwna sytuacja, bo przecież szpital jako instytucja w zasadzie zarządzana i finansowana przez państwo długów mieć nie powinien. Koszt funkcjonowania wynosi tyle a tyle, państwo przez Narodowy Fundusz Zdrowia (a to brzmi bardzo zobowiązująco) płaci tyle i tyle. I bilans wychodzi na zero. I to jakie zero, zważywszy że przecież państwo bezczelnie od lat oszczędza, oferując za wyjątkowo użyteczną społecznie pracę wysoce zaniżone pensje personelowi medycznemu. A trzeba pamiętać także i o tym, że co roku obywatele hojnie zasilają szpitale nie tylko za pośrednictwem Funduszu, czy Ministerstwa Finansów, ale także za pośrednictwem Fundacji pana Jurka Owsiaka. Zero powinno być absolutne i ludzie zadowoleni, a może i nadwyżka jakaś powinna się znaleźć.

W teorii tak, w praktyce nie. Dlaczego? Ano chyba dlatego, że państwo daje szpitalom na funkcjonowanie po prostu za mało. Dlaczego państwo daje za mało? Daje za mało, i każde dziecko to wie, bo nie ma. Dlaczego nie ma? Bo znaczna część obywateli pracuje w szarej strefie albo ucieka pracować za granicę i wpływy do budżetu są za małe. Dlaczego znaczna część obywateli pracuje w szarej strefie albo ucieka za granicę, przez co wpływy do budżetu są tak małe? A dlatego, że obciążenia fiskalne, którymi państwo dusi obywateli, nie pozwalając im zdobyć odpowiednich środków na godne życie, są w nieomylnym wyczuciu obywateli za duże. To może ratować szpitale i całą służbę zdrowia po prostu przez prywatyzację całej tej sfery, co i tak kiedyś pewnie z pożytkiem dla wszystkich niechybnie nastąpi? Ano nie da się teraz prywatyzować tej strategicznej sfery, ponieważ obywateli tak niemiłosiernie oskubanych przez państwo po prostu nie stać byłoby na leczenie, ani na kształcenie, gdyby sprawą odważnie objąć i oświatę, na co też zasługuje. W taki to sposób błędne koło się domyka, czyniąc nas na całe pokolenia zakładnikami absurdalnego systemu.
Jak wybrnąć z tego absurdalnego zaklętego koła? Czy już na zawsze będziemy skazani, co zdaje się proroczo na początku XX wieku przewidział poeta, by się motać w zaklętym Chocholim tańcu? Szkoda poety. Naświetlił nam nasze narodowe błędy tak czytelnie już sto lat temu, i na darmo. Czy nie czas zacząć od powolnego zmniejszania zakresu dziedzin finansowanych przez państwo, czemu powinna też towarzyszyć odczuwalna obniżka obciążeń fiskalnych obywateli? Czy nie trzeba przeprowadzić przede wszystkim gruntownej reformy struktur samego państwa, aby radykalnie obniżyć koszty jego funkcjonowania? Nagrodę Nobla temu, kto powie, po co istnieją powiaty, dlaczego w sejmie musi zasiadać aż 460 czcigodnych posłów, a w senacie 100 dostojnych senatorów, dlaczego musi być i prezydent i premier, i dwie kancelarie, i zawsze ponad 20 ministerstw. Po co Ministerstwo Zdrowia, kiedy istnieje Narodowy Fundusz Zdrowia? I tak dalej, i tak dalej. Zresztą zaraz po słynnym roku 89 dziwiło mnie bardzo, że w tak biednym państwie tak gwałtownie rośnie ilość stanowisk urzędniczych i to w zasadzie bardzo dobrze opłacanych. Może właśnie dlatego rośnie. Błędne koło. Kto nas z niego wyzwoli?

Wiesław Kopeć

* Informujemy, że redakcja nie musi się utożsamiać z poglądami zawartymi w felietonach. W tym gatunku dziennikarskim ich autorzy wyrażają własne zdanie.