Badania i szczepienia za darmo

W Urzędzie Miasta trwają ostatnie prace nad weryfikacją ofert na kilka programów zdrowotnych finansowanych przez samorząd. Ale nie na wszystkie programy znaleźli się chętni i konkursy trzeba będzie powtórzyć. Zdrowotne przedsięwzięcia
ratusza to m.in. szczepienia przeciwko grypie czy meningokokom, profilaktyka raka sutka czy jelita grubego, albo tzw. „Białe soboty”, podczas których można spotkać się ze specjalistami. W budżecie miasta na te wszystkie działania zarezerwowane jest ok. 2 mln zł.
Miejskie programy zdrowotne funkcjonują od kilku lat. Teraz jest ich dziewięć i nie zaszły w nich większe zmiany w porównaniu z ubiegłym rokiem. – Programy, które realizujemy, to uzupełnienie oferty Narodowego Funduszu Zdrowia. Niektóre z nich są unikatowe na skalę kraju. Z tego, co wiem, to żadne miasto w Polsce nie realizuje programu PET. Niewiele gmin zajmuje się profilaktyką stomatologiczną na tak szeroką skalę – mówi Katarzyna Michalska, szefowa wydziału zdrowia i spraw społecznych Urzędu Miasta.
Lekarz i radny Andrzej Łachmański również cieszy się, że są w Płocku takie programy, ale ma kilka zastrzeżeń. – To dobrze, że samorząd realizuje takie przedsięwzięcia – mówi. – Ale w każdym takim programie trzeba sobie postawić jakieś cele. Mam wrażenie, że u nas ich nie ma. Bo czysta statystyka, że zaszczepiliśmy albo przebadaliśmy ileś tam osób, to za mało. Nie wiemy, czy te programy wpłynęły na zmniejszenie zachorowalności czy przypadków operacyjnych. Nie znamy ich medycznych skutków.
Andrzej Łachmański ma też wątpliwości co do zasadności niektórych programów. – Nie mam ich np. jeśli chodzi o program dla dzieci dotyczący zdrowego żywienia. To rzeczywiście bardzo istotna sprawa, bo otyłość, jeśli nic z nią nie zrobimy, za kilkanaście lat będzie chorobą cywilizacyjną – mówi.
– Ale nasuwają się one w przypadku chociażby programu PET. Może warto byłoby ten program zmodyfikować i zastanowić się nad tomografią komputerową. Bo często się zdarza, że pacjent po badaniu PET i tak musi czekać na tomografię, która jest dokładniejsza.
A PET to sztandarowy program ratusza. To badanie metodą pozytonowej tomografii emisyjnej. Jest najbardziej obwarowany formalnościami ze wszystkich programów. Oczywiście mogą brać w nim udział tylko płocczanie, u których m.in. zdiagnozowano lub mają podejrzenie choroby nowotworowej, występują schorzenia neurologiczne albo kardiologiczne, których nie można zdiagnozować innymi metodami. W tym programie od pacjenta wymagane jest skierowanie od lekarza, pracującego w placówce mającej kontrakt z Narodowym Funduszem Zdrowia. Ale to jeszcze nie wszystko. Pozytywną opinię co do konieczności badania musi wydać ratuszowa komisja kwalifikacyjna. Program, tak jak w latach poprzednich, realizuje Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Płocki ratusz zakontraktował 100 badań. – Raczej nie będzie potrzeby zwiększania tej liczby. W ubiegłym roku takich badań było 84 – mówi Katarzyna Michalska.
W przypadku pozostałych programów nie ma aż takich formalności. W nich obowiązuje zasada limitu osób lub liczby szczepionek. W ramach programu profilaktyki i wczesnego wykrywania nowotworów sutka na badania, podobnie jak w ub.r. będzie mogło się zgłosić ponad tysiąc pań. Jest on przeznaczony dla kobiet między 39 a 45 rokiem życia, które dotychczas nie leczyły się z powodu schorzeń piersi. W ramach programu przewidziane są przeprowadzenie wywiadu, USG sutków, badanie mammograficzne lub biopsja cienkoigłowa – w zależności od decyzji lekarza. Natomiast ponad 500 panów może liczyć na badania w programie profilaktyki i wczesnego wykrywania nowotworów prostaty. Jest on skierowany do mężczyzn w wieku 40 lat i powyżej, którzy dotychczas nie leczyli się z powodu schorzeń gruczołu krokowego. Także ponad 500 osób może zostać przebadanych w ramach programu profilaktyki i wczesnego wykrywania nowotworów jelita grubego. Skorzystać z niego mogą płocczanie w wieku 50 lat i więcej, a w przypadku osób obciążonych rodzinnie zachorowaniem na raka jelita grubego (rodzice) – w wieku 40 lat i więcej. Kto zajmie się tymi badaniami jeszcze nie wiadomo. Na program wczesnego wykrywania nowotworów sutka oraz profilaktyki i wczesnego wykrywania nowotworów jelita grubego złożono po jednej ofercie. W ratuszu nie chcą zdradzić, kto się zgłosił, zanim nie zostanie podpisana umowa.
Od liczby szczepionek uzależnione są natomiast profilaktyczne szczepienia przeciwko meningokokom. To jedyny program, w którym zaszły nowości. Podniesiono w nim górną granicę wieku szczepionych z 16 do 19 roku życia. W ub.r. skorzystało ze szczepień ponad 3,8 tys. osób. To mniej niż ratusz przygotował szczepionek. Tych było 7 tys. Katarzyna Michalska tłumaczy, że w urzędzie byli przygotowani na zaszczepienie 70–80 proc. płocczan w tym wieku. Nie wszyscy jednak skorzystali z programu. Mimo to ratusz zamierza także w tym roku zakontraktować podobną liczbę szczepionek.
Także mniej szczepionek wykorzystano przy programie profilaktycznych szczepień przeciwko grypie, adresowanym do płocczan w wieku 65 lat i starszych. Było przygotowane 4 tys. zastrzyków, a zrobiono ich nieco ponad 3 tys. Ale także w tym przypadku ratusz nie zamierza zmniejszać limitu szczepionek.
Na te dwa programy wpłynęło po siedem ofert. – Ale to wcale nie jest dużo – mówi Katarzyna Michalska. – Mieliśmy na uwadze sytuację z ubiegłego roku, gdy zdarzały się problemy ze szczepieniami, bo przychodnia nie mogła przyjąć wszystkich chętnych pacjentów spoza puli swoich podopiecznych. Z tego powodu tak skonstruowaliśmy konkurs, że praktycznie każda przychodnia mogła się zgłosić i właściwie mogłaby szczepić swoich pacjentów. Niestety, zdecydowało się tylko siedem. Dlatego będzie kolejny konkurs. Wyłonimy placówkę, gdzie będą mogli się zaszczepić ci, których przychodnie nie zgłosiły się do konkursu.
Dodatkowy konkurs będzie również w programie „Biała sobota”. To przedsięwzięcie ma zwiększyć dostępność do porad specjalistycznych oraz wykrywalność chorób przewlekłych we wczesnym stadium. W założeniach program obejmuje porady specjalistyczne alergologiczne, okulistyczne, dermatologiczne, neurologiczne, kardiologiczne, laryngologiczne, pulmonologiczne, reumatologiczne, psychiatryczne, urologiczne, endokrynologiczne, oraz z zakresu profilaktyki jaskry.
– Na realizację tego programu wpłynęły dwie oferty – mówi szefowa ratuszowego wydziału zdrowia.
– Ale na razie nie ma chętnych na poradnictwo kardiologiczne, urologiczne, endokrynologiczne, alergologiczne dla dorosłych oraz z zakresu profilaktyki jaskry. To zdarza się już nie po raz pierwszy, ale ogłosimy ponownie konkurs i liczę, że tym razem znajdą się chętni.
Jedna oferta wpłynęła na realizację programu edukacji przedporodowej, dla kobiet w II i III trymestrze ciąży wraz z osobami towarzyszącymi. Natomiast wiadomo, że płocki ZOZ zajmie się programami promocji zdrowia w szkołach oraz stomatologicznym dla dzieci i młodzieży.
Grzegorz Szkopek
g.szkopek@tp.com.pl