Zwiastowanie wiosny

Szaro i buro wokoło. Niecierpliwie wyglądamy wiosny. A jej nadejście pieczętuje w dniu 25 marca Święto Zwiastowania Najświętszej Marii Panny. W kulturze ludowej święto to zwane też było – Matki Boskiej Roztwornej, Zagrzewnej albo Ożywiającej. Nazwy te nawiązywały do przekonania, iż tego dnia Matka Boska „otwiera” pąki drzew i ziemię na przyjęcie ziarna siewnego oraz budzi z zimowego snu zwierzęta. Do końca XIX wieku ze świętem tym łączył się również zwyczaj wypieku busołowych (bocianich) łap. Pieczono je zwłaszcza na Podlasiu i Kurpiach. Następnie wypieki te wkładano do bocianich gniazd, aby skłonić ptaki do powrotu i ponownego zasiedlenia gniazda. Istniał bowiem przesąd, że puste bocianie gniazdo wróży rychłe nieszczęście. Z ciasta wypiekano również pługi, brony i inne narzędzia rolnicze, które wkładano pod pierwszą bruzdę wiosennej orki. Miało to przyspieszyć przyjście wiosny.
Moja obiadowa propozycja będzie bardzo  a propos wiosny. Mianowicie będą to gniazdka i to jeszcze bardzo wiosenne, ponieważ z jajkami.

Jajka w mięsnych gniazdach
Skład:

25 dag mięsa mielonego;
4 jajka ugotowane na twardo;
czerstwa bułka;
mleko do namoczenia bułki
1 cebula;
1 jajko;
sól, pieprz;
tłuszcz do smażenia (najlepiej smalec).

Wykonanie:
Bułkę namaczamy w wodzie lub mleku. Drobno siekamy cebulę i przesmażamy ją na odrobinie tłuszczu, tak aby stała się szklista. Mielone mięso mieszamy z odciśniętą bułką, cebulą, jajkiem oraz solą i pieprzem. Jajka gotujemy na twardo ok. 10 minut. Ugotowane przekrawamy na pół i obtaczamy w dobrze wyrobionym mięsie. Tak przygotowane nadziane jajkiem kotlety smażymy na rozgrzanym tłuszczu.


Jednym z bardziej wiosennych ptaków jest bocian. Na Lubelszczyźnie istnieje nawet legenda, która tłumaczy, dlaczego ten uroczy ptak ma czerwony dziób. Otóż kiedy Bóg stworzył świat, to postanowił odpocząć. Wówczas pojawiła się u Stworzyciela refleksja, że w zbyt dużą liczbę mało urodziwych płazów i gadów zaopatrzył ten padół. Stąd zapakował je do wora i kazał bocianowi zanieść go na pustkowie, gdzie z przełęczy miał go zrzucić w otchłań. Bocian jednak chciał wiedzieć co mu Bóg nakazał unicestwić, i gdy sądził, że nikt na niego nie patrzy, zajrzał do wora. W chwilę później, za sprawą wrodzonej nieporadności boćka, cała zawartość worka mogła cieszyć się wolnością. Niestety wszechwiedzący Bóg odkrył jego nieposłuszeństwo i za karę skazał go na dozgonne żywienie się płazami i gadami (bocian – jak wiedzą ornitolodzy – nadzwyczaj okazał się krnąbrny, gdyż mimo tej kary do swego menu przemyca całkiem spore liczby myszy, które nie są ani płazami, ani gadami). Poza tym, bocianowi złapanemu na wkładaniu dzioba w nie swoje sprawy, organ ten ze wstydu na trwałe poczerwieniał, aby innym przypominał jak się kończy zadzieranie z Najwyższym. Pomimo że w tej legendzie ptak ten nie jest ukazany w najlepszym świetle, to polska wieś zawsze obdarzała go szczególną sympatią. Większość z nas zapewne też słyszało, iż to ciekawskie ptaszysko od wieków przynosiło ludziom dzieci. Nie wszyscy jednak wiedzą, iż uważano również, że kto pierwszy ujrzy powracającego z zimowiska bociana, będzie miał przez cały rok zapewnione szczęście. Na ile to prawda, nie wiem, jednak na wszelki wypadek wypatrujmy bocianów.
Tekst i stylizacja Izabela Chudzyńska
fot. Piotr Chudzyński