Zasiłek macierzyński po nowemu

Rozmowa z Barbarą Smardzewską-Czmiel, rzecznikiem prasowym oddziału ZUS w Płocku.
Grudniowa nowelizacja przepisów kodeksu pracy i ustawy o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa wprowadza pewne zmiany. Komu, zgodnie z nimi, od nowego roku przysługuje zasiłek macierzyński?
– Zasiłek macierzyński przysługuje osobie ubezpieczonej, która w okresie ubezpieczenia chorobowego lub w okresie urlopu wychowawczego urodziła dziecko lub przyjęła na wychowanie dziecko do 7 lat. W przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, zasiłek macierzyński przysługuje do 10 lat. Przysługuje on również osobom, które przyjmują dziecko na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, ale nie może to być rodzina zastępcza zawodowa.
Jakie warunki musi spełniać osoba starająca się o zasiłek?
– W dniu urodzenia dziecka lub przyjęcia go na wychowanie, osoba ta musi podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu lub przebywać na urlopie wychowawczym.
Obowiązujące od 19 grudnia ubiegłego roku przepisy wprowadzają istotną zmianę. Mianowicie wydłużają czas pobierania zasiłku macierzyńskiego. Czy dotyczy on wszystkich kobiet?
– Wymiar urlopu macierzyńskiego wydłużony został o dwa tygodnie. W związku z tym dłuższy jest także okres wypłaty zasiłku macierzyńskiego. Obecnie wynosi on osiemnaście tygodni przy pierwszym porodzie, dwadzieścia tygodni przy każdym następnym porodzie i dwadzieścia osiem tygodni w przypadku urodzenia więcej niż jednego dziecka przy jednym porodzie. Wydłużony o dwa tygodnie jest także maksymalny okres korzystania z urlopu z tytułu przyjęcia dziecka na wychowanie, czyli urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego z szesnastu do osiemnastu tygodni.
Kogo dotyczą nowe przepisy?
– Osób, które uzyskały do niego prawo począwszy od 19 grudnia 2006 roku, a także tych, które w dniu 19 grudnia 2006 roku były w trakcie pobierania zasiłku macierzyńskiego. Ponadto zasiłek macierzyński będzie wypłacany przez dłuższy czas pracownicom, które urodziły dziecko w 2006 roku, ale do 19 grudnia nie wykorzystały całego urlopu macierzyńskiego w dotychczasowym wymiarze oraz w tym dniu nie korzystały z urlopu macierzyńskiego w związku z przerwą w tym urlopie spowodowaną pobytem dziecka w szpitalu. Warto pamiętać, że urlop macierzyński wydłuża się z mocy ustawy i nie trzeba składać w tej sprawie wniosku ani w ZUS, ani u pracodawcy. Ważną sprawą jest to, że zasiłek macierzyński, tak jak dotychczas, może być wy-płacany już na dwa tygodnie przed porodem.
Trzeba przypomnieć, że zasiłek macierzyński mogą pobierać również mężczyźni.
– W pewnych okolicznościach rzeczywiście zasiłek może pobierać ojciec dziecka. Może być tak np. w sytuacji, kiedy matka po wykorzystaniu czternastu tygodni zasiłku macierzyńskiego zrezygnuje z jego dalszego pobierania i wcześniej wróci do pracy. W takim przypadku pozostałą część zasiłku wykorzystuje ojciec dziecka. Musi spełniać jeden warunek, czyli być objęty ubezpieczeniem chorobowym.
Do kogo należy wystąpić o wypłatę zasiłku? Powinien się tym zająć pracodawca czy ZUS?
– To zależy. Płatnicy (czyli firmy), którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej dwudziestu ubezpieczonych, sami wypłacają zasiłki macierzyńskie swoim ubezpieczonym w czasie trwania ubezpieczenia. W pozostałych przypadkach zajmuje się tym ZUS.
Jakie dokumenty są niezbędne do ustalenia prawa do zasiłku?
– Zaświadczenie o przewidywanej dacie porodu, za okres przed porodem oraz skrócony odpis aktu urodzenia dziecka za okres od dnia porodu. Trzeba także dostarczyć oświadczenie o urodzeniu pierwszego lub kolejnego dziecka. Do wypłaty zasiłku w przypadku dziecka przyjętego na wychowanie wymagane jest również zaświadczenie o wystąpieniu do sądu z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub przyjęcia na wychowanie w ramach rodziny zastępczej.
Dziękuję za rozmowę.
rad