Za furtą przy ul. Nowowiejskiego

Potrzeba 2 tygodni, by poznać wszystkie zakamarki płockiego Wyższego Seminarium Duchownego, ale dostęp do nich ma tylko wspólnota seminaryjna. Płocczanie mogą poznać tajemnice tej jednej z najstarszych uczelni na Mazowszu tylko raz w roku. Choć z chwilą przekroczenia furty przy ul. Nowowiejskiego odwiedzają jedynie wybrane miejsca, to wystarczy, by poznać zupełnie inny świat.
Stare mury dawnego klasztoru ojców reformatów tworzą niepowtarzalną atmosferę spokoju i kontemplacji. Zawieszone na ścianach ogromne tabla pokazują seminarzystów z dotychczasowych roczników, a także wykładowców i biskupów. Oglądając tę galerię obecnych i przyszłych duchownych, można niespodziewanie wpaść w labirynt długich holi. Co jakiś czas wyrastają tu figurki świętych, Matki Boskiej, Jezusa. Na co dzień mijają je wyłącznie klerycy i wykładowcy.
Goście zatrzymują się najwyżej w parlatorium. To przeszklona sala tuż za drzwiami wejściowymi do głównego budynku. Z klerykami spotkać się można jeszcze w pokoju przy furcie oraz małej kawiarence. – Nie ma żadnych wizyt w pokojach kleryków. Taka jest klauzula seminarium – mówi Mateusz Sędek, kleryk pierwszego roku. Tylko w związku z Dniem Otwartym oprowadza płocczan po swojej uczelni.
Zaprasza m.in. do sal wykładowych. Nie różnią się od tych doskonale nam znanych. Wypełniają je ławki i pomoce dydaktyczne. Ale w każdej „wykładówce” swoje honorowe miejsce ma pianino. – Umiejętność śpiewu i czytania nut potrzebna jest każdemu księdzu. Już od pierwszego roku mamy liczne wykłady z muzyki kościelnej. Śpiewamy pieśni religijne w języku łacińskim. W każdą sobotę uczestniczymy w scholi. We wtorki śpiewamy w katedrze – tłumaczy przewodnik. Klerycy śpiewają też chorały gregoriańskie, które towarzyszą misterium Triduum Paschalnego. Opanowują też bardzo długie orędzie wielkanocne wykonywane podczas mszy w Wielką Sobotę.
Jedna z sal wykładowych kryje niezwykłą szafę, która zajmuje kilkumetrową ścianę. Nietypowa garderoba ukryta jest za niepozornymi drzwiami. Znajdziemy w niej bogato zdobione, cenne szaty liturgiczne. Różnią się nie tylko wzorami i krojami, ale też kolorami. Purpura, czerwień i róż ma swoje znaczenie w symbolice liturgicznej. – Kto trafia do seminarium, już zna znaczenie tych barw – zapewnia nasz przewodnik.
Z labiryntu korytarzy wiodą drzwi do refektarza, czyli jadalni. Mijamy szpital i trafiamy do spowitej mrokiem sali teatralnej. Jeszcze w latach 90. systematycznie odbywały się tu spektakle. Ambitnie działał Teatrzyk Klerycki. Dziś brakuje aktorów. Mała scena ożywa jedynie przed Bożym Narodzeniem w Jasełka. Obowiązkowo dla całej społeczności przygotowują je klerycy z II roku.
– Cały dzień mamy wypełniony w stu procentach – mówi Mateusz, pokazując sale komputerowe i telewizyjne. Dostęp do nich jest otwarty tylko w czasie wolnym od zajęć. Wtedy też otwarty w pełni jest ogród. Zeszłej jesieni klerycy posadzili tu drzewka owocowe.
Kaplice medytacji
Dużo czasu studenci spędzają w kaplicach. Na terenie seminarium jest ich kilka. Kaplica księży profesorów jest jasna i przestronna. Z okien kolorowe światło rzucają różnobarwne szkiełka witraży. Tuż za ołtarzem widnieje krzyż. Jest wyjątkowy. – W Polsce znajdziemy tylko dwa takie egzemplarze. Pierwszy znajduje się nad grobem ks. Jerzego Popiełuszki w Warszawie – tłumaczy przewodnik. W każdą niedzielę ks. rektor Mirosław Kosek przewodniczy mszy. Właśnie tutaj odbywają się także uroczyste nabożeństwa.
Kaplicę kleryków od razu można rozpoznać. W schowkach ławek piętrzą się brewiarze, śpiewniki, Pisma Święte. – Spotykamy się codziennie na mszach porannych i wieczornych. To również najlepsze miejsce na medytacje – mówi Mateusz. Klerycy czytają wtedy dowolnie wybrany fragment Pisma Świętego, rozmyślają nad jego znaczeniem. To forma samokształcenia i samodoskonalenia.
W seminarium znajdziemy jeszcze jedną małą salkę. Na ścianie zawieszony jest ogromny drewniany obraz, wypełniony płaskorzeźbami uczestników ostatniej wieczerzy. Choć w centralnej części stoi ołtarz, a na nim rzędem poustawiane są kielichy mszalne i kadzielnica, to nie jest kaplica. Brakuje tabernakulum z Przenajświętszym Sakramentem. Pomieszczenie jest jednak bardzo istotne. Właśnie tutaj przyszli duchowni przygotowują się do odprawiania nabożeństw, w tym mszy w języku łacińskim, śpiewanych i recytowanych. W ten sposób zdobywają oceny z liturgiki.
Chyba najbardziej reprezentacyjne pomieszczenie to Sala Biskupia. Na czerwonych ścianach uwagę skupiają ogromne obrazy w złotych ramach. Salę wypełniają rzędy krzeseł. Na samym początku stoją bogato rzeźbione, z ciemnego drewna trony, wyściełane zielonym suknem. To miejsce ważnych uroczystości, spotkań, seminarium, konferencji naukowych.
Zaufać bez reszty
Do wielu miejsc nie ma wstępu. Nie można przekroczyć drzwi z imiennymi tabliczkami kleryków. Studiują tu obecnie 74 osoby. Na pierwszym roku jest 16 kleryków. We wspólnocie znalazł się Białorusin. Do niedawna był Czech.
Znajomości nawiązuje się z czasem. Najtrudniej jest na pierwszym roku. Ciężko przyzwyczaić się do harmonogramu dnia – pobudka o godz. 5.30, gaszenie świateł o godz. 22.00 – i do nowych obowiązków. Nowicjusze odpowiadają m.in. za porządek na terenie seminarium. Prawie jak w wojsku każdy ma wyznaczony swój odcinek, który musi codziennie posprzątać. Każdy dzień upływa w jednym rytmie. Modlitwa, nabożeństwo, wspólne posiłki w refektarzu, sprzątanie, wykłady, 2 godziny czasu wolnego. Potem studium, nauka duchowa, lektura myślicieli duchowych.
Mateusz zdążył się już tutaj zaaklimatyzować. Pochodzi ze Skępego. Dlaczego wstąpił do seminarium duchownego? – Niektórzy mówią, że prowadzi nas głos wewnętrzny. Chyba tak również jest w moim przypadku – tłumaczy. Dopiero niedawno mama zdradziła mu, że gdy się urodził, położono go na łóżku obok modlitewnika oraz długopisu. Mateusz złapał za książeczkę do nabożeństwa. Czy to był znak? Może...
Z czasem chłopak coraz więcej czasu spędzał w kościele. Został ministrantem. W pierwszej klasie liceum napomknął, że po skończeniu szkoły pójdzie do seminarium. Potem przyjechał do płockiego seminarium na rekolekcje powołaniowe.
– Na każdym kroku czułem wtedy obecność Pana Jezusa. To było coś niesamowitego – wspomina kleryk. Nikt nie był zdziwiony, ani w szkole, ani w domu, gdy po maturze oficjalnie przedstawił swoją decyzję.
Przed Mateuszem sześć lat nauki. Na początek dwa lata studiów filozoficznych i języka łacińskiego. Potem dojdzie greka. Na każdym roku jest muzyka kościelna, a od trzeciego roku wraz z przyjęciem sutanny dochodzą przedmioty teologiczne – teologia moralna, dogmatyczna. Ostatnie dwa lata nauki, tuż po diakonacie, to czas praktyk w hospicjum i szpitalu. Diakoni trafiają też do parafii.
Mateuszowi marzy się ewangelizacja stricte społeczna we wspólnocie parafialnej. – Nie wiem, co mnie czeka, na jaką trafię parafię, z kim przyjdzie mi pracować, ale chciałbym być otwartym księdzem na doświadczenia i innych ludzi. Sytuacja duchowieństwa jest dziś dość trudna. To właśnie nasze pokolenie księży będzie stawało przed zadaniem obrony naszych wartości – tłumaczy.
Szuka natchnienia w książkach o Janie Pawle II oraz w Dzienniczku Siostry Faustyny. Cieszy się, że w Płocku może odwiedzać sanktuarium tej świętej. – To miejsce ma w sobie ogromną siłę, bo Miłosierdzie Boże jest niepojęte, wystarczy tylko mu zaufać.
On ufa, bez reszty oddaje się swojemu powołaniu, ale w jego życiu jest też miejsce na dotychczasowe pasje. Gra w piłkę nożną na boisku w seminarium, czyta biografie, lubi oglądać wybrane filmy z dość nietypowego nurtu Bollywood. Lubi słuchać muzyki Stanisława Moniuszki i Fryderyka Chopina oraz współczesnych hitów. – Bardzo lubię tańczyć – przyznaje Mateusz. Niestety, przy obecnym wyborze drogi życiowej, na taniec będzie miał najmniej czasu.
Blanka Stanuszkiewicz-Cegłowska