Z browaru Tutenchamona

Egipski bóg Ra powziął przypuszczenie, że zamieszkujący ziemię ludzie knują przeciwko niemu. Dlatego wysłał na ziemię swoją ulubienicę boginię Hathor (kobietę o głowie krowy, a w późniejszym okresie już tylko z jej rogami), specjalistkę od miłości i zabawy oraz opiekunkę zmarłych (starożytni nie widzieli w tym sprzeczności, bo śmierć nie stanowiła kresu, ani dla miłości, ani dla zabawy), aby rozwiązała ostatecznie problem zabijając ludzi. Jednak sprytni ludzie w miejscu kultu Hathor (a było to na pustyni) rozlali wiele tysięcy dzbanów piwa. Powstała kałuża, która przypominała rozlaną krew. Hathor przeglądając się w niej stwierdziła, że jest piękna. Podziwianie siebie na tyle ją zafrapowało, że pustynne słońce zdążyło wywołać w niej pragnienie. Napiła się więc rozlanego piwa, na tyle sporo, że zapomniała, po co przybyła. Tak to Egipcjan uratowało piwo, którego warzeniem na pamiątkę tej historii zajęły się kobiety. Egipcjanie nazywali swoje piwo „zythum”. Mogli je spijać wszyscy, nawet kobiety. Natomiast mocniejsze, dubeltowe „dizythum” ze względu na większą zawartość alkoholu mogli pić już tylko mężczyźni. Poza tym, znali jeszcze wiele rodzajów tego napoju, np. słodzone „karmi”, imbirowe „korma” czy piwo wzbogacane mandragorą (roślina ta ma właściwości psychoaktywne, stąd napitek nią aromatyzowany musiał silnie relaksować mieszkańców państwa faraonów). Gdy w 1922 roku odkryto grobowiec młodziutkiego (16-17 lat) faraona Tutenchamona, obok wielu złotych cudów była i makieta spichlerza z miniaturowymi narzędziami do produkcji piwa. Tak na wszelki wypadek, jakby w zaświatach nie umieli warzyć tego krzepiącego trunku.

Piwne ciasto

Skład:

 125 g masła;
 250 g cukru;
 3 jajka;
 120 g orzechów pekan (możemy zastąpić włoskimi);
 500 g mąki tortowej;
 1 opakowanie proszku do pieczenia;
 120 g sułtanek;
 100 g suszonej żurawiny;
 100 g kandyzowanej skórki pomarańczowej;
 250 ml piwa karmi;
 cukier puder do posypania ciasta.

Wykonanie:
W dużej misce ucieramy miękkie masło z cukrem na puszystą masę. Następnie dodajemy jajka. Mieszamy mąkę z proszkiem do pieczenia (uważamy, aby nie użyć podwójnej porcji, bo bywają w sprzedaży i takie opakowania). Do masy maślanej dodajemy mąkę i orzechy. Dolewamy piwo i wsypujemy suszone owoce. Przekładamy ciasto do wysmarowanej tłuszczem i posypanej bułką tartą keksówki (30x12 cm). Ciasto pieczemy półtorej godziny w piekarniku rozgrzanym do 160 st. C. Po tym czasie ciasto powinno być upieczone. Gotowe posypujemy cukrem pudrem.

W 1996 roku Scottish – Newcastle Breweries we współpracy z archeologami z Uniwersytetu w Cambridge wypuścił na rynek piwo marki „Tutankahum Ale” (piwo typu Ale to piwo górnej fermentacji typowe dla Wysp Brytyjskich). Piwo to uwarzono zgodnie z recepturą, którą opracowano na podstawie osadu piwnego z Browaru Królowej Nefretete (browar ten odkryto w 1990 roku). Przygotowano tysiąc butelek, przy czym każdą ponumerowano. Butelka tego trunku kosztowała 50 funtów brytyjskich i była do kupienia w ekskluzywnym londyńskim domu handlowym Harrods. Piwo to różniło się od współczesnych piw tym, że aromatyzowano je nasionami kolendry, gdyż do roku 605 p. n. e. w Egipcie nie stosowano chmielu do warzenia. Dopiero po przegranej bitwie z wojskami babilońskimi Egipcjanie poznali smak chmielonego piwa. Czasami warto „coś” przegrać, aby „coś” móc zyskać.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia
fot. Piotr Chudzyński