TP na V Międzynarodowym Festiwalu Filmów Historycznych

Wołyń, Mińsk, Gdynia i wyprawa Soleimana Sirafa

W warszawskim Muzeum Niepodległości zakończyły się pokazy filmów biorących udział w V edycji Międzynarodowego Festiwalu Filmów Historycznych i Wojskowych. Nagrody: Złote, Srebrne i Brązowe Szable wręczono laureatom wcześniej, na gali w Centrum Konferencyjnym Wojska Polskiego. Nagrodę specjalną – Platynową Szablę za całokształt filmowej twórczości poświęconej polskiej historii otrzymał Andrzej Wajda.
Międzynarodowy Festiwal Filmów Historycznych i Wojskowych to okazja, żeby w kilka dni zobaczyć niezwykłe filmy z całego świata, których w większości nie pokażą ani publiczni, ani prywatni nadawcy. Są to zarówno produkcje opowiadające o historii państw i narodów, w tegorocznej edycji – zwłaszcza dotyczące wydarzeń z okresu II wojny światowej i trudnych tematów (jak zbrodnia katyńska) czy tragicznych wydarzeń na Wołyniu (film Wybaczyć wszelkie zło w reżyserii Grzegorza Linkowskiego i Jeżeli zapomnimy o nich Adama Sikorskiego o mordzie Polaków w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej), jak i pokazujące współczesne oblicze armii. Organizatorem Festiwalu jest Towarzystwo Wiedzy Obronnej, a patronat nad nim objęli: wicepremier i minister gospodarki Janusz Piechociński, minister obrony narodowej Tomasz Siemoniak, minister kultury i dziedzictwa narodowego prof. Małgorzata Omilanowska, prezydent Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz.
Na gali otwarcia V MFFHiW wręczono nagrody filmom najwyżej ocenionym przez jury. W kategorii filmu fabularnego Srebrną Szablę otrzymał film: Maritime Silk Road (reż. Mohammad Reza Bozorgnia, Iran), Brązową – In the fog (Sergei Loznitsa, Łotwa). W kategorii filmu dokumentalnego nagrodzono m.in.: Umrzeć za Warszawę (reż. Krzysztof Talczewski), Kroniki Mińskiego Ghetta (reż. Vladimir Łucki, Białoruś), Radosław reż. Małgorzata Brama), Czarodzieje Honoratki (reż. Leonard Rene Nowak), film dokumentalny opowiadający o Ignacym Paderewskim – Paderewski, człowiek czynu, sławy i sukcesu (reż. Wiesław Dąbrowski), Śmierć ich połączyła. Kapelani Katyńscy (reż. Tomasz Bardorsch), Jeżeli zapomnimy o nich Adama Sikorskiego, Wybaczyć wszelkie zło (reż. Grzegorz Linkowski), Album z Gdyni (reż. Marek Widarski).W kategorii film wojskowego zwyciężył The Brazilian Experience in Minustah (reż. Paolo Jose Benedito, Brazylia).
Nagrodę specjalną za całokształt filmowej twórczości poświęconej polskiej historii – Platynową Szablę otrzymał Andrzej Wajda. – Z szablą jest związane moje długie życie. Mój ojciec był oficerem, kapitanem 72 pp w Radomiu, w 1939 roku poszedł na wojnę i został zamordowany w zbrodni katyńskiej. Miałem 13 lat i dowiedziałem się, że Niemcy żądają, żeby wszystkie uzbrojenie, w tym właśnie szable, zostały im oddane. Postanowiłem nie oddawać szabli. Wykopałem dół na podwórzu naszego domu i zakopałem szablę. Minęły lata. Trudno było wydobyć szablę, bo zmieniło się podwórze, zmienili się właściciele. W zeszłym roku, podczas uroczystości wmurowania tablicy na domu w Radomiu, szabla ojca, a raczej cień szabli do mnie wrócił. […] Jestem niezwykle szczęśliwy, że przedmiot, który oznacza tyle w moim życiu, jest w tej chwili moją własnością – powiedział Andrzej Wajda.
Nagrodę Wicepremiera i Ministra Gospodarki otrzymał Włodzimierz Niderhaus za całokształt artystyczno-producenckiej działalności gospodarczej na rzecz tworzenia filmów poświęconych polskiej historii i tradycji obronnej. Nagrodę specjalną Ministra Obrony Narodowej dostali Norbert Rudać i Andrzej Jachim za filmy: Wojsko Polskie w Nato i UE oraz Wojsko Polskie. Twoja Armia. Nagrodę Prawosławnego Ordynariusza Polowego wręczono za film: Dwudziestolecie restytucji Prawosławnego Ordynariatu WP (reż. Urszula Boruch i Sławomir Bartkiewicz). Nagrodę prezesa Targów Kielce otrzymał film Człowiek. Szkice do portretu Sokratesa Iwanowicza Starynkiewicza reż. Tamara Jakżyna (Polska). Dyrektor Programowy V MFFHiW Andrzej Brzoza podkreślił, że w tym roku było wyjątkowo dużo filmów niezwykle interesujących: – Mówi się czasem, że przeszłość to doświadczenie ojców i dziadków, które oni dedykują synom i wnukom. Te filmy niezwykle pięknie pokazywały tę dedykację międzypokoleniową i mają szansę przetrwać nie tyko jeden sezon.
Obecni na uroczystości obejrzeli fragmenty nagrodzonych filmów oraz filmu Karbala, którego premiera odbędzie się jesienią 2015 roku. Film fabularny opowiada o walkach, jakie wiosną 2004 roku żołnierze z grupy bojowej II zmiany kontyngentu wojskowego wspólnie z plutonem Bułgarów stoczyli w obronie ratusza przed rebeliantami w irackim mieście Karbala. W rolach głównych: Bartłomiej Topa i Antoni Królikowski.
Galę wręczenia nagród uświetnił występ Orkiestry Koncertowej Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska Polskiego pod dyrekcją Grzegorza Milimąki. Ponieważ regulamin festiwalu pozwala na organizowanie dodatkowych bezpłatnych pokazów filmów, może uda się je zobaczyć w którejś z płockich instytucji kulturalnych?
Lena Szatkowska