Śladami Podkowińskiego i Norwida

Co łączy późnorenesansowy pałac w Chrzęsnem z Płockiem? Po pierwsze postać malarza impresjonisty Władysława Podkowińskiego. To szkic do jego słynnego obrazu „Szał uniesień” znajduje się w kolekcji malarstwa polskiego XIX wieku w Muzeum Mazowieckim. Podobno impulsem do powstania płótna była nieodwzajemniona miłość. To tłumaczyłoby, dlaczego po pokazie w Zachęcie malarz chciał je zniszczyć. „Szał” obok innych impresjonistycznych obrazów („Dzieci w ogrodzie”) namalował Podkowiński w majątku Chrzęsne. Dzięki staraniom starostwa w Wołominie pałac odzyskał dziś blask, gości artystów, urządza plenery. Efektem ubiegłorocznej jesieni malarskiej w Chrzęsnem jest poplenerowa wystawa czasowa w Muzeum Mazowieckim.
Na ekspozycji obejrzymy prace dziewięciu uczestników pleneru. Śladom Podkowińskiego przygladali się: Jan Bresiński, Jan Brodziak, Jolanta Caban, Bartek Jarmoliński, Czesław Połoński, Krzysztof Ryfa, Olga Sienko, Natalia Wegner. Mateusz Wyczółkowski.
Mokra Wieś, w której pomieszkiwał Podkowiński i umieścił znajdujący się tam staw na płótnie, to również inspiracja do cyklu „Chaszcze” Jana Bresińskiego, artysty mieszkającego w Niemczech. Z jego zielonymi trawami korespondują szarość płócien Jana Brodziaka i zaorane pola Ryfy. Zafascynowany twórczością Malczewskiego Bartek Jarmoliński stworzył malarski pamiętnik artysty Norwida „nagryzmolony i w sobie pochylon”. Dlaczego Norwid? Ten jak wiadomo tworzył również świetne rysunki. Aktualnie w pałacu w Chrzęstnem jest wystawa Norwidowska. Plenerowicze mogli na niej oglądać m.in. katalog wystawy z Nowego Jorku z oryginalnymi grafikami Norwida. Abstrakcyjne martwe natury Jolanty Caban urzekają urodą barw. Okoliczne pejzaże zanotowała na swoich miniaturkach Natalia Wegner.
Czesław Połoński mieszka na Wileńszzyźnie. Konserwuje freski w zabytkowych kościołach i cmentarne pomniki na Rossie. Olga Sienko choć ma galerię w Londynie, przyjeżdża na plener do Chrząstnego, ponieważ lubi „specyficzne swiatło równiny mazowieckiej i dramatyczne chmury”.
Warto przypomnieć, że majątek Chrzęstne należał kiedyś do kanonika płockiego Jana Wojsławskiego, a ten otrzymał go od księcia mazowieckiego Janusza. Przed właścicielami pałacu była rodzina Karskich i Kotarbińskich. Na inspirowanym Monetem obrazie Podkowińskiego „Dzieci w ogrodzie” mały chłopiec, który podlewa kwiaty, to później sławny logik i filozof profesor Tadeusz Kotarbiński.
A zwiedzając ziemię wołomińską, zajrzeć trzeba koniecznie do Górek, do domu nad łąkami, gdzie znajduje się muzeum Nałkowskich, w Radzyminie można zatrzymać się w Ossowie na polach Bitwy Warszawskiej, w Kobyłce – zwiedzić późnobarokową bazylikę św. Trójcy wybudowaną według projektu włoskiego architekta Guido Longhi.
Wystawa w Muzeum będzie czynna do 25 lutego.

(lesz)