Skazani z Zakładu Karnego odnawiają kolejne mogiły na Cmentarzu Garnizonowym! Czy dołączą do nich uczniowie płockich szkół?  

Odnowili już 15 mogił zbiorowych i jedną indywidualną na Cmentarzu Garnizonowym w Płocku. Co ważne, będą kontynuować rozpoczęte dzieło! - Przed nami trzy kolejne mogiły zbiorowe, które czekają na uporządkowanie – informują członkowie Stowarzyszenie Na Rzecz Edukacji Osób Wykluczonych Społecznie „Busola”. Jest to dość niecodzienna akcja, bo zaangażowani do niej zostali skazani z  Zakładu Karnego w Płocku.

- Mogiły znajdują się blisko wejścia na teren cmentarza. Wszystkie zostaną odnowione, odmalowane, groby zostaną też wysypane świeżą ziemią. Zadbamy również o teren wokół nich – zapowiada Hubert Skrzyński, prezes stowarzyszenia, które zrzesza m. in. nauczycieli, pracowników oraz sympatyków Centrum Kształcenia Ustawicznego przy Zakładzie Karnym w Płocku, a także Warsztatów Terapii Zajęciowej działających na terenie Zakładu Karnego w Płocku. Organizacja powstała, by wspierać uczniów, uczestników warsztatów oraz osoby zagrożone wykluczeniem społecznym. To stąd możliwe jest zaangażowanie do działań osoby osadzone w płockim ZK. 
Warto dodać, że do tej pory nie było problemów z chętnymi do tych prac. Duży wpływ na to miały spotkania, podczas których skazani poznali wyjątkową historię tej nekropolii.  Przypomnijmy, że Cmentarz Garnizonowy założony został w końcu XIX wieku przez Rosjan. Znajduje się tutaj ponad 50 mogił pojedynczych i mogiły zbiorowe. W latach 1914–1918 był miejscem, gdzie Niemcy grzebali żołnierzy wszystkich armii. Po zajęciu miasta pochowali tutaj około 50 swoich żołnierzy, którzy zmarli z ran w płockich szpitalach po bitwie przasnyskiej. Z tego okresu zachował się częściowo zniszczony (po 1945) pomnik z białego marmuru wykonany przez Niemców. W pobliżu bramy głównej znajduje się z kolei zbiorowa mogiła, w której złożono prochy poległych obrońców Płocka z 1920. Na pamiątkowej płycie znajduje się napis: Bohaterom poległym za wolność Ojczyzny – 18 VIII 20. Na cmentarzu wyróżniają się także groby oficerów carskich, w tym trzech generałów, wykonane z granitu bądź z żeliwa. W najstarszym z oznaczonych grobów znajdują się prochy wachmistrza Pułku Ukraińskiego w Płocku Skubajewa, zmarłego w 1902. W wielu grobach spoczywają prochy żołnierzy i oficerów 4 PSK i 8 PAL, jak również żołnierzy z innych jednostek poległych w walkach 1939.
Cmentarz Garnizonowy jest więc w Płocku miejscem wyjątkowym, wartym pamięci i szacunku, choćby właśnie w formie dbania o tę nekropolię. By realizować ten cel stowarzyszenie od lat prowadzi program „Czuwamy! Pamiętamy!”. Obecnie chce kontynuować działania z poprzednich edycji programu. Stąd też projekt „Zadbajmy wspólnie o Cmentarz Garnizonowy w Płocku” zakładający porządkowanie trzech mogił a ponadto odświeżenie kilkudziesięciu krzyży, które zostały odnowione wcześniej. W ten sposób około 60% wszystkich mogił zbiorowych znajdujących się na Cmentarzu Garnizonowym będzie utrzymanych w porządku.  
- W prace będziemy chcieli zaangażować skazanych z płockiego Zakładu Karnego, którzy są również słuchaczami Centrum Kształcenia Ustawicznego przy ZK Płock. Mamy nadzieję, że ich udział w projekcie przyczyni się do wsparcia procesu resocjalizacyjnego – tłumaczy Hubert Skrzyński. 
Warto w tym miejscu dodać, że projekt się rozrasta. Stowarzyszenie planuje bowiem włączyć w działania także uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych z terenu Płocka. W tym celu powstaje wyjątkowa internetowa prezentacja. - Poprzez zaproponowanie interaktywnej lekcji historii dla młodzieży z płockich szkół liczymy na to, że część osób odkryje na nowo bardzo istotne wydarzenia historyczne z przeszłości naszego miasta. Dodatkowo, chcemy zachęcić młodych ludzi do wzięcia udziału w pracach porządkowych na cmentarzu, tak by o to miejsce pamięci dbało więcej osób niż jedynie doraźnie członkowie naszego stowarzyszenia oraz wyznaczeni pracownicy Urzędu Miasta w Płocku. Biorąc pod uwagę nasze możliwości - zarówno finansowe jak i kadrowe -  uważamy, że dotychczas wykonaliśmy całkiem sporo pracy. Niemniej, chcielibyśmy zrobić jeszcze więcej, ponieważ nadal pozostaje wiele mogił, które wymagają sporych nakładów pracy  – dowiadujemy się w stowarzyszeniu. 
Jego członkowie liczą na spory odzew, zwłaszcza, że poprzednie edycje akcji odbiły się szerokim i pozytywnym echem zarówno wśród kierownictwa Zakładu Karnego, jak i skazanych wykonujących bezpośrednie prace. Małgorzata Rogowska z Fundacji Orlen po wizycie na Cmentarzu Garnizonowym wysoko oceniła efekty wykonanych prac. Stowarzyszenie otrzymało też podziękowania z Urzędu Miasta Płocka, z prośbą o kontynuację rozpoczętego dzieła.
Jak włączyć szkoły do akcji? Stowarzyszenie na pewno będzie zachęcać do wykorzystania w szkołach przygotowanej profesjonalnej, interaktywnej lekcji historii na temat Obrony Płocka 1920. Zawarte w niej będą także informacje dlaczego i kiedy powstał  Cmentarz Garnizonowy. Lekcja jest dostępna dla wszystkich na stronie internetowej stowarzyszenia http://busola.edu.pl/project/wskrzesic-pamiec/
Ponadto organizowany będzie konkurs polegający na zorganizowaniu prac porządkowych na cmentarzu i przekazania stowarzyszeniu relacji fotograficznych z wykonanych działań.  
- W interesie społeczeństwa jest dbanie o miejsca pamięci, przez co pamięć o wydarzeniach historycznych ściśle związanych z naszym miastem nie wygaśnie – przekonują w stowarzyszeniu. Myślą tu jednak nie tylko o pracach porządkowych o czym świadczy jeszcze jeden wyjątkowy akcent. W obrębie wejścia na Cmentarz Garnizonowy zawisła niewielka tablica informacyjna. Pojawi się na niej kod QR przekierowujący na stronę stowarzyszenia, a dokładniej do przygotowanej interaktywnej lekcji historii. Reszta należy już tylko do osób odwiedzających to miejsce... 
BS
fot. arch. Stowarzyszenie Busola