Rajska dieta

Wegetarianizm w wielu kulturach postrzegany jest jako dieta bardziej szlachetna. W kastowym społeczeństwie dawnych Indii członkowie niższych dżati (grupa tradycyjnie uprawiająca określony zawód), chcąc poprawić swoją rangę społeczną, przechodzili na wegetarianizm i stawali się abstynentami. Antropologom znany jest przykład destylatorów z Bisipary, którzy sukcesywnie poprawiali swoją sytuację ekonomiczną, jednak nie wiązało się to z polepszeniem ich pozycji społecznej, gdyż nadal pozostawali w obrębie niższej, nieczystej kasty. Przejście do kasty wyższej musieli poprzedzić oczyszczeniem swoich praktyk, np. poprzez zaniechanie składania ofiar ze zwierząt i przejście na wegetarianizm. Po czasie udało im się przekonać braminów (co kosztowało ich sporo pieniędzy), aby odprawili odpowiednie rytuały, za sprawą których destylatorzy zaliczeni zostali do upragnionej wyższej, czystej kasty. W historii tej bardzo ważny był wegetarianizm, ale na nic by się zdał bez przekonującej mocy pieniędzy.
Właśnie pojawiają się pierwsze, tegoroczne brokuły, które można wykorzystać do przygotowania tarty. Zjedzenie wegetariańskiej tarty z całą pewnością nie zmieni naszej pozycji w hierarchii społecznej, ale z pewnością sprawi nam czystą przyjemność.

Tarta z brokułami i pleśniowym serem
(wg Anetty Głowińskiej z Dąbrówczyna)

Skład:
ciasto

300 g mąki;
200 g masła;
2 łyżki kwaśnej śmietany;
jajko;
1 łyżeczka soli;

nadzienie

1 brokuł;
1 cebula dymka;
2 opakowania sera typu camembert lub brie;
3 jajka;
250 ml słodkiej śmietany;
2 łyżki oleju;
sól, pieprz.

Wykonanie:
Na stolnicę wysypujemy mąkę i sól. Następnie dodajemy miękkie masło, które siekamy nożem do momentu, aż powstaną drobne grudki. W dalszej kolejności dodajemy jajko i kwaśną śmietanę. Całość starannie zagniatamy w elastyczne ciasto, które na około godzinę przekładamy do lodówki. Brokuł płuczemy i dzielimy na różyczki. Zagotowujemy wodę i wrzucamy do niej kawałki brokułu na około 2 minuty. Po tym czasie przekładamy je na sito, aby ociekły z wody. Schłodzone ciasto rozwałkowujemy i przekładamy do natłuszczonej formy na tartę (śr. ok. 23 cm). Pieczemy ciasto przez 15 minut w piekarniku rozgrzanym do 200 st. C. W międzyczasie przygotowujemy śmietanowy sos. Jajka roztrzepujemy ze śmietaną na jednolitą masę, którą doprawiamy solą i pieprzem. Oczyszczoną cebulę kroimy w kostkę i przesmażamy na oleju, aż do jej zmięknięcia. Na upieczone ciasto wykładamy uduszoną cebulę, blanszowane różyczki brokułu oraz pokrojony w kawałki ser pleśniowy. Całość zalewamy śmietanowo-jajeczną masą. Tak przygotowaną tartę pieczemy jeszcze około 30 minut w piekarniku.


Jednym ze wspólnych punktów średniowiecznych reguł zakonnych był zakaz spożywania mięsa (choć niektóre zakony wprowadzały pewne ulgi w tej materii). Według ówczesnych ludzi mięso miało rozpalać namiętności i budzić lubieżność, co nie sprzyjało życiu duchowemu i modlitwie. Odmawianie jedzenia mięsa mogło być też przejawem tęsknoty za rajem, bo Adam i Ewa byli wegetarianami. Wszak Bóg dopiero po potopie zezwolił, i to pod pewnymi rygorami, na jego jedzenie. Zatem, najedzmy się mięsem do syta podczas ziemskiego żywota, bo może w Niebie serwowane będą wyłącznie wegetariańskie dania.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia