Przepisy kulinarne Izabeli Chudzyńskiej. Shekerbura

01/04/2025 13:00

Kiedy wiosenne słońce zaczyna ogrzewać ziemię, a w powietrzu unosi się zapach budzącej się do życia natury, Azerbejdżan rozbrzmiewa radością. Nowruz to coś więcej niż tylko kalendarzowy Nowy Rok – to święto odrodzenia, rodziny i nadziei. Ulice miast rozświetlają się kolorowymi światełkami, na placach rozbrzmiewa muzyka, ludzie tańczą, śmieją się i cieszą pierwszymi dniami wiosny. Choć główne obchody przypadają na 20 – 21 marca, przygotowania do święta rozpoczynają się już na początku miesiąca i są pełne symboliki. Cztery kolejne wtorki poprzedzające Nowruz poświęcone są żywiołom: wodzie, ogniowi, ziemi i wiatrowi. Każdy z nich ma swoje znaczenie – woda oczyszcza i budzi życie, ogień niesie ciepło i energię, ziemia staje się żyzna i gotowa na nowe plony, a wiatr porusza gałęzie i otwiera pąki drzew. To natura wyznacza rytm Nowruzu, przypominając, że odrodzenie jest nieodłącznym elementem cyklu życia.

Shekerbura
Skład:

na ciasto

1 kg mąki pszennej;

400 g masła;

5 żółtek jaj;

250 g kwaśnej śmietany;

1/4 łyżeczki soli;

1/2 łyżeczki suchych drożdży;

1 łyżka cukru;

1/2 szklanki (125 ml) letniego mleka;

na nadzienie

700 g orzechów laskowych, migdałów lub orzechów włoskich;

700 g cukru;

2 łyżeczki mielonego kardamonu.

Wykonanie:
Wsypujemy mąkę do miski, dodajemy masło i rozcieramy palcami, aż powstaną drobne okruszki, upewniając się, że nie ma dużych kawałków. W małej miseczce mieszamy żółtka, kwaśną śmietanę i sól. W drugiej misce łączymy drożdże, łyżkę mąki i cukru, zalewamy ćwierć szklanki letniego mleka i odstawiamy na dwie minuty. Obie mieszanki dodajemy do mąki z masłem i wyrabiamy rękami, aż powstanie nieregularne, lekko szorstkie ciasto. Przekładamy je na stolnicę, a do osobnej miseczki wlewamy pozostałe mleko. Mocząc w nim dłonie, wyrabiamy ciasto kilka minut, aż stanie się gładkie. Formujemy kulę, wkładamy do miski, przykrywamy folią spożywczą i odstawiamy na trzydzieści minut, aby odpoczęło. W tym czasie przygotowujemy nadzienie. Orzechy drobno mielimy w malakserze, mieszamy z cukrem i kardamonem, aż składniki dobrze się połączą. Ciasto dzielimy na trzydzieści sześć równych części po pięćdziesiąt gramów każda. Pracujemy z jedną kulką na raz, resztę przykrywamy. Rozwałkowujemy na okrąg o średnicy dziesięciu centymetrów, układamy na dłoni, lekko zginając, i nakładamy dwie łyżki nadzienia na środek. Sklejamy brzegi ku środkowi, formując półksiężyc – shekerbura powinny być wypukłe, nigdy płaskie. Brzeg dekorujemy, szczypiąc i skręcając ciasto kciukiem i palcem wskazującym. Układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i powtarzamy proces z pozostałym ciastem. Pieczemy na środkowym poziomie piekarnika nagrzanego do 175 st. C przez 15–20 minut, aż brzegi lekko się zarumienią, a spód będzie jasnobrązowy. Pilnujemy, by wierzch pozostał jasny. Po ostudzeniu oprószamy cukrem pudrem.

Reklama

Nowruz to czas rodzinnych spotkań, a wspólny posiłek jest jego najważniejszym momentem. Gospodynie przez całe dnie przygotowują wyjątkowe dania, które mają zapewnić pomyślność na nadchodzący rok. Na stole musi znaleźć się siedem symbolicznych produktów, których nazwy zaczynają się na literę „s”, np. sumak (przyprawa), jabłka, ocet, kiełkująca pszenica (samanu), czosnek, hiacynt i bakalie. Każdy z nich niesie inną wróżbę – zdrowie, obfitość, powodzenie. Wśród potraw króluje plow, czyli aromatyczny ryż z mięsem, a także słodkości: pachlawa – wielowarstwowe ciasto orzechowe oraz szekerbura – kruche ciasteczka w kształcie półksiężyca, nadziewane orzechami i cukrem. Te przysmaki nie tylko są pyszne, ale też mają głębokie znaczenie – ich kształt symbolizuje cykl życia i odnowę. Nieodłącznym elementem stołu są także dekoracje: lustro, świeczki, malowane jajka i ozdobna miska z kiełkującą pszenicą – semeni. Światło chroni przed złymi mocami, lustro symbolizuje czystość intencji, jajko – odrodzenie, a młode źdźbła pszenicy – życie w harmonii z naturą.

Reklama

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia

Fot. Piotr Chudzyński