Płock. Wielki jubileusz Małachowianki i święto Małachowiaków. Ile lat kończy najstarsze polskie liceum?

Płocka Małachowianka przygotowuje się do wielkiego jubileuszu. Najstarsza płocka, polska i jedna z najstarszych szkół średnich w Europie będzie świętowała jubileusz 845-lecia istnienia. Rocznicowe obchody będą połączone z jubileuszowym – XX Zjazdem Małachowiaków.

Jubileuszowe obchody zaplanowane są na kilka dni. Będą trwały od 13 do 15 czerwca. Z tej okazji przewidziany jest cały cykl wydarzeń sygnowanych przez szkołę i organizowany przez Towarzystwo Wychowanków, Wychowawców i Przyjaciół Gimnazjum i Liceum im. Marszałka Stanisława Małachowskiego w Płocku Zjazd Małachowiaków (zjazdy odbywają się co 5 lat).

Rocznicowe obchody to okazja, by odnaleźć koleżanki i kolegów ze swojego rocznika, ponownie spotkać nauczycieli, odnowić więzi przyjaźni i powspominać we wspólnym gronie lata spędzone w szkole.

Z okazji jubileuszowego spotkania Małachowiaków odbędzie się szereg przedsięwzięć:

• 13 czerwca 2025 (piątek) – część oficjalna i obchody jubileuszu 845-lecia liceum, w tym podziękowania dla nauczycieli i przyjaciół Szkoły, program szkolnego Teatru „Sfera” oraz chóru „Minstrel”, pokaz „Dzieci Płocka”, przemarsz Małachowiaków Wzgórzem Tumskim;
• 14 czerwca 2025 (sobota) – spotkania w klasach, zwiedzanie szkoły z przewodnikiem, turniej szachowy dla Małachowiaków (zgłoszenia w sekretariacie Liceum), wystawy zdjęć (Małachowianka i Małachowiacy w obiektywie), zwiedzanie wystaw w Muzeum Mazowieckim, a wieczorem Piknik Małachowiaków;
• 15 czerwca 2025 (niedziela) – Walne zebranie członków Towarzystwa – sprawozdanie z prac Zarządu oraz wybory nowych władz na kolejną kadencję.

Osoby, które chcą uczestniczyć w rocznicowych obchodach i XX Zjeździe Małachowiaków mogą rejestrować się do 31 maja 2025 – informacje dotyczące rejestracji zamieszczone są na stronie Towarzystwa.

Płocka szkoła, popularnie zwana Małachowianką, uznawana jest za najstarszą w Polsce istniejącą w tym samym miejscu od końca XII wieku. Przez 400 lat jej funkcjonowanie było związane z kolegiatą (w 1150 roku Dobiechna, wdowa po wojewodzie Wojsławie, ufundowała kościół i utworzyła fundusze dla 5 kanoników), dalsze 160 lat działała pod patronatem jezuitów (sprowadzeni do Płocka w 1611 roku, którzy ulokowani obok kolegiaty rozpoczęli działalność edukacyjną). Od czasów Komisji Edukacji Narodowej Małachowianka jest szkołą publiczną.

W latach 1675-1682 obok kościoła powstał nowy murowany gmach, do dziś stanowiący skrzydło liceum. W 1731 r. chyląca się ku ruinie kolegiata przeszła na własność jezuitów, a jej przebudowa została przerwana przez kasatę zakonu. W 1773 r. majątek i szkołę przejęła Komisja Edukacji Narodowej.

Wielowiekową tradycję edukacyjną kontynuuje Liceum Ogólnokształcące im. Marszałka Stanisława Małachowskiego. Warto podkreślić, że płocka Małachowianka leży na Europejskim Szlaku Gotyku Ceglanego, biegnącym przez Danię, Niemcy i Polskę. W podziemiach kolegiaty powstała ścieżka dydaktyczna, eksponująca odkryte zabytki z okresu: romańskiego, gotyckiego i baroku.

Na kartach wielowiekowej historii szkoły zapisało się wielu wybitnych profesorów i wychowanków Małachowianki, których dorobek naukowy stanowi znaczący wkład w życiu kulturalnym i społecznych miasta i kraju. W gronie tym są m.in.: św. Andrzej Bobola, Maciej Sarbiewski – poeta i kaznodzieja króla Władysława IV, Wojciech Szweykowski – pierwszy rektor Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektor Kajetan Morykoni – inicjator powołania Towarzystwa Naukowego Płockiego, Hipolit Gawarecki – wybitny regionalista, błogosławiony Florentyn Koźmiński, Gustaw i Józef Zielińscy, których znakomite zbiory stały się podstawą biblioteki TNP. W tym gronie są także prezydent Ignacy Mościcki i premier Tadeusz Mazowiecki.

Fot. D. Ossowski