Pisanki Matki Natury

Na sklepowych półkach, zwłaszcza przed Świętami Wielkanocnymi, pojawiają się małe, pokryte plamkami jajka przepiórek. Za ich malowanie odpowiada ostatni odcinek jajowodu samicy ptaka. To tam na skutek pracy odpowiednich gruczołów wydzielniczych formuje się skorupka jajka. Zanim jednak uzyska ona ostateczną grubość, zostaje „zabrudzona” barwnikami pochodzącymi z komórek wyścielających jajowód. Niekiedy po prostu złuszczają się one i ulegają zniszczeniu, a zawarty w nich pigment zbiera się na ich powierzchni tworząc różne plamki i wzorki. W tych warunkach każda „naturalna” pisanka jest niepowtarzalna i jedyna w swoim rodzaju. Wzorzyste konsumpcyjne jajka znoszą również perliczki i indyki, jednak jaj tych nie ma w powszechnej sprzedaży. Zarówno duże, piegowate jaja indyczek, jak i nieco mniejsze od kurzych, o bardzo twardych skorupkach jajka perliczek są nie tylko ładne, ale też bardzo smaczne. Niestety w konkurencji z jajami kurzymi przegrywają ceną, na którą decydujący wpływ ma wydajność znoszenia ich przez ptaka. Przykładowo, indyczka składa tylko dwa jajka w tygodniu, podczas gdy kura siedem. Perliczki niosą się tylko od kwietnia do sierpnia, zatem też przegrywają z kurami, które noszą jajka przez niemal cały rok (z małą przerwą na pierzenie). Mając na względzie dobro domowego budżetu, proponuję do samodzielnego pomalowania wykorzystać tanie jaja kurze, bądź mając na względzie okres świąteczny, wykorzystać pomalowane przez naturę jaja przepiórcze.

Ciasto wielkanocne

Skład:

200 g gotowej masy marcepanowej;
100 g miękkiego masła;
120 g mąki pszennej;
3 łyżki mąki ziemniaczanej;
2 łyżki cukru;
1 opakowanie cukru waniliowego;
1 płaska łyżeczka proszku do pieczenia;
2 jajka;
1 puszka brzoskwiń (lepiej byłoby użyć moreli, niestety trudno je kupić, stąd w zastępstwie można stosować brzoskwinie);
lukier
7 łyżek cukru pudru;
2-3 łyżki soku cytrynowego.

Wykonanie:

W miseczce mieszamy mąkę pszenną, ziemniaczaną i proszek do pieczenia. W osobnej misce ucieramy masło z masą marcepanową. Następnie dodajemy cukier i cukier waniliowy. Do puszystej masy dodajemy po jednym jajku starając się nie przerywać ucierania. Do uzyskanej masy jajecznej dosypujemy wymieszane mąki. Na sicie odcedzamy brzoskwinie, dwie odkładamy do dekoracji, pozostałe drobno kroimy i dodajemy do ciasta. Tortownicę o średnicy 24 cm wykładamy papierem do pieczenia. Do tak przygotowanej formy przekładamy ciasto. Ciasto pieczemy przez ok. 40 minut w piekarniku rozgrzanym do 180 st. C. Ostudzone ciasto dekorujemy lukrem sporządzonym z cukru pudru i soku cytrynowego oraz odłożonych połówek brzoskwiń. Na cieście malujemy lukrem dwa kleksy i umieszczamy na nich połówki brzoskwiń, tak aby wyglądały jak „sadzone jajka”.
Uwaga: w przypadku braku marcepanu należy zastosować 200 g mielonych migdałów bez skórki i użyć 4 łyżki cukru oraz podwoić ilość proszku do pieczenia (czubata łyżka zamiast płaskiej).

Skorupki jajek kurzych mogą być brązowe bądź białe. Chociaż kolor nie ma zupełnie wpływu na jakość i smak jajek, Polacy zdecydowanie wolą jajka brązowe. Podobne preferencje przejawiają mieszkańcy m.in. Węgier, Wielkiej Brytanii, Francji, RPA i Brazylii. Natomiast białe jajka preferują mieszkańcy Meksyku, Stanów Zjednoczonych i Egiptu. Powszechnie uważa się, że barwa skorupki jaja zależy od karmy spożywanej przez kurę. Przekonanie to jest błędne, bowiem barwa ta jest uwarunkowana genetycznie i zależy od obecności pigmentów wytwarzanych w ścianach jajowodu. Zazwyczaj kury jasnopióre znoszą białe jajka, a ciemnopióre – brązowe.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia