Pachamama (przepis na kotleciki ziemniaczano-rybne z pesto)

Mieszkający w Andach Indianie opowiadali, że były kiedyś czasy, gdy ziemniaków nie było na Ziemi. Wówczas to poświęcona bogom dziewica zakochała się w rolniku. Rolnik ten nie tylko odwzajemnił miłość, ale postanowił z kobietą darowaną bogom wieść dalsze życie, dlatego zakochani postanowili uciec. Niestety rozgniewało to władcę Indian, który nakazał złapać uciekinierów. Gdy ich złapano, rozgniewany władca rozkazał zakochanych pogrzebać żywcem. Jednak po tym zdarzeniu w królestwie nastała susza i klęska nieurodzaju. Jedynie ten fragment ziemi, pod którym spoczywali zakochani, pokrywała bujna roślinność. Lud zaczął się burzyć. Wtedy kapłani poradzili władcy, aby odkopał ciała pochowanych, spalił je, a popioły rozsypał po całym królestwie. W ten sposób miał odwrócić klątwę. Natomiast gdy zaczęto kopać, okazało się, że ciała zniknęły, zaś w ich miejscu wykopano bulwy, które dzieląc się dawały kolejne rośliny rodzące pożywne bulwy. To Matka Ziemia Pachamama zamieniła swą klątwę w błogosławieństwo, żeby wyżywić ziemskie dzieci. Od tej pory mieszkańcy Andów czcili Pachamamę, ale i boginię ziemniaków Axomamę, które dodatkowo odpowiedzialne były za błogosławieństwo płodności. 

Kotleciki ziemniaczano-rybne z pesto
Skład:

• 500 g mączystych ziemniaków;
• 400 g filetów z dorsza;
• 125 ml mleka;
• 3 cebule dymki;
• 3 łyżki pesto;
• sól, pieprz;
• jajko;
• 80 g bułki tartej;
• 40 g tartego parmezanu (lub innego ostrego sera);
• 3 łyżki mąki.

Wykonanie:
Obieramy ziemniaki, kroimy w kostkę i gotujemy we wrzątku około 15 minut, aż będą miękkie. Następnie odcedzamy je i rozgniatamy widelcem. Umyte filety ryby zalewamy w rondelku mlekiem i krótko gotujemy (od zagotowania 5 minut). Wyjmujemy filety z mleka (mleka nie wylewamy), rozdrabniamy i dodajemy do ziemniaków. Drobno siekamy cebule dymki. Następnie dodajemy posiekaną cebulę, pesto i 2 łyżki mleka (tego w którym gotowała się ryba), do masy ziemniaczanej. Całość doprawiamy solą i pieprzem, formujemy z masy 8 płaskich kotlecików i odkładamy w chłodne miejsce na 10 minut. W dalszej kolejności obtaczamy kotleciki w mące, rozkłóconym jajku i wymieszanej z parmezanem bułce tartej. Tak przygotowane układamy na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i pieczemy ok. 20 minut w rozgrzanym do 190 st. C piekarniku (kotleciki możemy też usmażyć na patelni). W połowie czasu pieczenia odwracamy kotlety na drugą stronę. Kotlety te można serwować z pieczonymi pomidorami. W tym celu wystarczy przekroić pomidory na pół, ułożyć obok kotletów i przyprawić pieprzem.

Prawie rok temu na otwarcie synodu amazońskiego w Ogrodach Watykańskich odbyły się uroczystości z udziałem figurki Pachamamy, którą następnie przeniesiono do kościoła Santa Maria in Transpontina. Z kościoła Pachamama została wykradziona i wyrzucona do Tybru przez oburzonych katolików. Kilka dni później wyłowili ją z rzeki karabinierzy. Wydarzenie to wywołało dyskusję, czy wprowadzenie tej figurki do kościoła było próbą dotarcia do Indian Amazonii z przesłaniem chrześcijaństwa, czy aktem bałwochwalstwa. Na marginesie należy zauważyć, że Pachamama to bogini Indian zamieszkujących Andy, zatem może dziwić, iż do Amazonii wprowadza się chrześcijaństwo za pośrednictwem wierzeń innych Indian.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia