Maria Wittek spod Gostynina

Tygodnik Płocki

19/01/2017 08:08

Mało kto z mieszkańców Płocka wie, że w maleńkiej wiosce oddalonej około czterdzieści kilometrów na południowy zachód od naszego miasta przyszła na świat jedna z najdzielniejszych polskich kobiet. Przez kilkadziesiąt powojennych lat nie kultywowano pamięci o niej. Dopiero w sierpniu 1999 r. mieszkańcy wsi ufundowali swojej najsłynniejszej rodaczce tablicę pamiątkową. Jej postać zasługuje na przypomnienie, jest bowiem wzorem dla wszystkich Polaków pragnących godnie służyć swojej ojczyźnie.

Uczestniczka wojny
polsko-bolszewickiej

Maria Wittek urodziła się 16 sierpnia 1899 r. w maleńkiej mazowieckiej wsi Trębki, leżącej kilkanaście kilometrów na południe od Gostynina. Jej ojcem był Stanisław Wittek, prowadzący w Trębkach młyn, matką – Stanisława z domu Favrré, z pochodzenia Francuzka. Maria miała jeszcze dwie siostry: Irenę i Zofię oraz brata Stanisława.
Stanisław Wittek, działacz Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS), z powodów politycznych musiał opuścić Mazowsze. Od tej pory życie Marii związane było z południowo-wschodnimi kresami Rzeczypospolitej. Jej rodzina osiadła początkowo w Winnicy na Ukrainie, a następnie przeniosła się do Kijowa, gdzie Maria zdała maturę.
Jej młodość przypadła na okres, gdy Polska była pod zaborami. Dlatego już w wieku kilkunastu lat zaangażowała się w działania tajnych organizacji niepodległościowych. Działała m.in. w drużynie harcerskiej specjalizującej się w działaniach wywiadowczych. Wkrótce też wstąpiła do kijowskiej komórki Polskiej Organizacji Wojskowej (POW), gdzie ukończyła profesjonalny kurs wywiadowczy oraz szkołę podoficerską. W 1918 r. wstąpiła na Wydział Matematyki Uniwersytetu Kijowskiego.
Czasy i wydarzenia nie sprzyjały edukacji, bowiem w 1917 r. rozpoczęła się w Rosji krwawa rewolucja, która ogarnęła również Ukrainę. Bolszewicy stosowali terror wobec wszystkich swoich wrogów, a ofiarami prześladowań stali się też Polacy. Marii groziło wielkie niebezpieczeństwo, więc musiała się ukrywać.
Doczekała się wkroczenia wojsk polskich do Kijowa na początku maja 1920 r. Podjęła wówczas służbę w wywiadzie. Wraz z polskimi żołnierzami w pierwszej połowie czerwca 1920 r. opuściła Kijów i udała się do Lwowa.