Jubileuszowy Festiwal Themersonów. Wystawy, warsztaty pisarskie, koncert Lecha Janerki

W dniach 17-19 października potrwa XV Festiwal Themersonów, poświęcony twórczości związanych z Płockiem artystów, Stefana i Franciszki. Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem „Zobaczyć świat inaczej”. Organizator – Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki – zaprosi na festiwalowe wydarzenia również poza swoją siedzibę, m.in. do Płockiej Galerii Sztuki (wystawa Mieczysława Wasilewskiego, autora plakatu festiwalu) i Muzeum Mazowieckiego („Franciszka Themerson – szkic do portretu”).

Stefan Themerson kręcił awangardowe filmy. Pisał powieści i wiersze. W dorobku miał nawet operę semantyczną pt. „Święty Franciszek i wilk z Gubbio, czyli Kotlety Świętego Franciszka”. Jego żona, Franciszka, była malarką, ilustratorką i scenografką. Jej dzieła można podziwiać m.in. w londyńskiej Tate Modern. - Hasłem przewodnim tegorocznego festiwalu jest „Zobaczyć świat inaczej” – spróbujemy przyjrzeć się sztuce, kulturze i codzienności z nieoczywistej perspektywy, również z punktu widzenia osób niewidomych (audiodeskrypcja do animacji na podstawie książki Stefana Themersona) – zapraszają organizatorzy.

Festiwal rozpocznie się 17 października. Już pierwszego dnia będzie można zobaczyć instalację dźwiękową Pawła Romaniuka (godz. 19.00, POKiS). Od 2006 roku kompozytor prowadzi poszukiwania w dziedzinie nietypowych źródeł dźwięku. Jest autorem muzyki do filmów i spektakli teatralnych, buduje własne instrumenty. W Płocku pokaże „Goblet of Puabi” – niezwykłą instalację na 24 mechaniczne bębny (darbuka).

Również 17 października zaplanowano warsztaty pisarskie z Martyną Milewską, scenarzystką i krytyczką filmową, absolwentką scenariopisarstwa w Szkole Filmowej w Łodzi oraz filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Jest laureatką konkursu „Krytyk Pisze” na 10. Festiwalu Krytyków Sztuki Filmowej Kamera Akcja w Łodzi. Publikowała w miesięczniku „Kino” oraz „Pleografie”. Podczas zajęć Milewska, czerpiąc z własnych doświadczeń, pokaże, jak twórczo eksperymentować z narracją i formą literacką, inspirując się codziennością oraz kulturą wizualną. Obowiązują wcześniejsze zapisy: iwonamarkiewicz@pokis.pl.

O godz. 18.00 w oddziale Muzeum Mazowieckiego przy Kolegialnej 6 zaplanowano wernisaż wystawy „Franciszka Themerson – szkic do portretu”. Zobaczymy w większości nieprezentowane dotychczas albo prezentowane bardzo rzadko prace Franciszki Themerson ze zbiorów Muzeum Sztuki w Łodzi i Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. - Artystka istnieje wspólnie ze swoim mężem Stefanem – jako część duetu Themersonów, zaś tylko epizodycznie ukazywana bywa jako samodzielna postać. Tymczasem w dziedzinach sztuki, które eksplorowała, wykształciła swój własny niepowtarzalny język, bazujący na biegłości warsztatowej, zdradzający ostry zmysł obserwacyjny i satyryczny, błyskotliwość. To twórczość wyjątkowa i poruszająca. Przedmiotem jej zainteresowania zawsze był człowiek i świat wokół niego – mówi kuratorka, Agnieszka Kaniewska-Płocieniak. Na wystawie prezentowane będą obrazy, rysunki, ilustracje, scenografia.

18 października (piątek) Płocka Galeria Sztuki zaprosi na otwarcie wystawy „Mieczysław Wasilewski – Plakaty”. Złożą się na nią 84 plakaty filmowe, teatralne i społeczne jednego z najwybitniejszych polskich plakacistów, pochodzące z kolekcji własnej artysty oraz zbiorów Muzeum Plakatu w Wilanowie i Muzeum Karykatury w Warszawie. Ekspozycja pozostanie w galerii do 17 listopada.

19 października o 16.00 w Kinie za Rogiem (ul. Jakubowskiego 10) odbędzie się spotkanie z Małgorzatą Radkiewicz, filmoznawczynią, na co dzień związaną z Instytutem Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Gościni opowie o o swojej książce „Modernistki o kinie: kobiety w polskiej krytyce i publicystyce filmowej 1918-1939”, której bohaterkami są krytyczki, dziennikarki, reżyserki, scenarzystki dwudziestolecia międzywojennego.

Wieczorem POKiS zaprasza na wyjątkowy koncert Lecha Janerki. Wokalista, basista, kompozytor i autor tekstów, w 2024 roku został laureatem pięciu Fryderyków. Spotkanie z jego twórczością to niepowtarzalna okazja do usłyszenia na żywo utworów, które stały się kamieniami milowymi polskiej muzyki rockowej. Bilety w cenie 50 zł (w dniu koncertu 60 zł) są dostępne na bilety.pokis.pl oraz stacjonarnie w bileterii POKiS przy ulicy Jakubowskiego 10.

17 i 18 października Książnica Płocka zaplanowała dwa wydarzenia w ramach Festiwalu. Pierwsze to gra miejska dla młodzieży „Franciszka i Stefan na wagarach” (17.10, godz. 10.00). Drugim jest współorganizowany z Młodzieżowym Domem Kultury happening dla dzieci i młodzieży przy pływalni „Jagiellonka”. Udział szkolnych grup zorganizowanych należy zgłosić do 15 października telefonicznie (24 268 00 15) lub mailowo: oswiata@ksiaznicaplocka.pl.

Małgorzata Sady – popularyzatorka twórczości Themersonów – podkreśla, że Themersonowie „powytyczali ścieżki wcześniej nieuczęszczane, pootwierali drzwi, na które niełatwo było natrafić, pozwolili mądrze i ciekawie patrzeć na świat, nie przywiązując się do obowiązujących przekonań”. Pozostali wierni swojej wizji sztuki.

Wydarzeniem towarzyszącym Festiwalowi Themersonów będzie spotkanie z literaturoznawcą, tłumaczem i autorem książek dla dzieci Michałem Rusinkiem. Sławę i rozpoznawalność zyskał jako sekretarz Wisławy Szymborskiej. Od Noblistki przejął fascynację limerykiem, które również sam pisze. Spotkanie odbędzie się 10 października o godz. 18.00 w POKiS-ie. Wstęp wolny.

Partnerami XV Festiwalu Themersonów są: Płocka Galeria Sztuki, Muzeum Mazowieckie, Książnica Płocka, Liceum Ogólnokształcące im. Władysława Jagiełły, Mediakolor.