Ile pracować

Żyjemy w przekonaniu, że obecnie mamy więcej wolnego czasu niż kiedykolwiek w przeszłości. W Dyrektywie Unii Europejskiej z 1993 roku ustalono nam tygodniowy czas pracy oraz długość płatnego urlopu. Wynika z niej, że tygodniowo nie możemy pracować dłużej niż 48 godzin (podobno tyle pracuje się jedynie w Indiach) oraz że mamy prawo do minimum 4 tygodni płatnego urlopu (podczas gdy Amerykanie odpoczywają zaledwie 2 tygodnie). Tymczasem badający żyjących na pustyni Kalahari Buszmenów Richard Lee zauważył, że zapewniają oni sobie wyżywienie pracując od dziesięciu do piętnastu godzin tygodniowo (pewnie nie płacą podatków i składek na ZUS). Co ciekawe osobnicy typu stachanowca, którzy nakłanialiby rodzinę i przyjaciół do ciężkiej pracy, byliby bardzo niebezpieczni dla społeczności. Działalność ich spowodowałaby wciągu miesiąca wybicie lub wystraszenie zwierzyny w promieniu wielu kilometrów, co w konsekwencji naraziłoby społeczność na głód. Wszak praca nie jest wartością samą w sobie, zbyt gorliwi Buszmeni szybko wyeksploatowaliby swoje miejsce do życia ze źródeł pokarmu. Wniosek z tego, że lenistwo nie zawsze grzechem być musi.
Uwaga: w oryginalnym przepisie nie ma ryżu, proponowana jest tylko podgrzana kukurydza z puszki, podobnie do panierki nie sugerowano dodania estragonu.

Smażony kurczak z bananami, kukurydzą i brokułami
(przepis pochodzi z angielskiej książki M. Patten wydanej w 1981 roku pt. „500 przepisów dla pracujących kobiet”)

Skład:

70 dag piersi kurczaka;
1 puszka kukurydzy;
40 dag brokułów (możemy zastąpić zielonymi szparagami, zwłaszcza że jest na nie sezon);
2 dojrzałe banany;
1 jajko;
1 łyżka mąki wymieszanej z solą i pieprzem;
2 łyżki tartej bułki;
3 łyżki masła;
2 łyżki oleju;
1 torebka ryżu długoziarnistego;
1 łyżka posiekanego młodego estragonu (możemy z niego zrezygnować bądź zastąpić go koperkiem lub nacią pietruszki).

Wykonanie:

Piersi kurczaka oczyszczamy, myjemy, osuszamy i przekrawamy tak, aby uzyskać płaskie sznycle. Tak przygotowane sznycle obtaczamy w mące z solą i pieprzem. Następnie mieszamy bułkę tartą z estragonem. W miseczce rozkłócamy jajko. Sznycle obtaczamy w mące, maczamy w jajku, a następnie panierujemy w tartej bułce. Na patelni rozgrzewamy 2 łyżki masła i oleju. Na tym tłuszczu smażymy przygotowane drobiowe sznycle. W czasie gdy smaży się mięso, w osolonym wrzątku gotujemy brokuły (ok. 15 minut) oraz ryż (zgodnie z instrukcją na opakowaniu). Do ugotowanego ryżu dodajemy odsączoną kukurydzę i łyżkę masła. Tak przygotowany ryż odkładamy w ciepłe miejsce. Usmażone sznycle (powinny smażyć się z obu stron po ok. 3 minuty) odkładamy na talerz, na patelni zaś obsmażamy krótko plasterki bananów. Mięso serwujemy z obsmażonymi bananami, ugotowanymi brokułami i ryżem z kukurydzą.
Dzisiaj tylko starsze pokolenie wie, kim byli stachanowcy. Nazwa ich pochodziła od nazwiska pierwszego komunistycznego „przodownika pracy” Aleksieja Stachanowa, inicjatora masowego współzawodnictwa pracy, w ramach którego pracownik dobrowolnie pracował więcej niż wymagały tego normy i czas pracy. W Polsce pierwszym stachanowcem był urodzony w Belgii górnik Wincenty Pstrowski. Do kraju wrócił w 1946 roku, a już w kwietniu 1948 roku zmarł (prawdopodobnie na białaczkę). Po śmierci Pstrowskiego trudno było przekonać robotników, że mordercza praca nie niesie zagrożeń zdrowotnych. Niełatwo też było władzy ludowej walczyć z takimi powiedzonkami jak: „Jeśli chcesz iść na Sąd Boski, pracuj tak jak Wicek Pstrowski”.
dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia