Herbatyzm

„Herbatyzm” to w opinii, którą zawarł w swojej „Księdze herbaty” Kakuzo Okakura, swoisty kult piękna pozwalający odnaleźć się nam w codziennej, szarej egzystencji. Buduje w nas poczucie czystości, harmonii i wzajemnej życzliwości. Kakuzo Okakura (1862-1913), był naukowcem, który całe swoje życie poświęcił pielęgnowaniu japońskich tradycji. Miłość tę zaszczepił w nim amerykański profesor Ernest Fenellosa, który przybył do Tokio wykładać filozofię oraz nauki polityczne, a jego pasją było ratowanie ginącej tradycji Kraju Kwitnącej Wiśni. Zazwyczaj doceniamy piękno z dystansu, stąd również i w tym przypadku bez fascynacji obcokrajowca nie byłoby możliwe zauroczenie japońską tradycją u Japończyka.

Sernik z zieloną herbatą

Skład:

ciasto

 250 g mąki;
 50 g cukru pudru;
 1 łyżka zielonej, liściastej herbaty;
 100 g masła lub margaryny;
 1 jajko;

serowa masa

 600 g mielonego twarogu;
6 jajek;
100 g cukru pudru;
1 łyżka cukru waniliowego;
1 łyżka masła;
1 łyżeczka (!) sproszkowanej herbaty matcha;
2 łyżki proszku budyniowego (waniliowy lub śmietankowy);
50 g rodzynek.

Wykonanie:
Na stolnicę wysypujemy mąkę, cukier puder i roztarte w dłoniach liście zielonej herbaty. Następnie dodajemy masło i wszystko starannie siekamy. Masło z mieszaniną mąki powinno utworzyć liczne okruszki. W dalszej kolejności dodajemy jajko, kontynuujemy siekanie, po czym zagniatamy elastyczne ciasto, które owijamy w folię spożywczą i przekładamy na 30 minut do lodówki. Po tym czasie 2/3 ciasta rozwałkowujemy, a pozostałe ponownie przekładamy do lodówki. Wykładamy papierem do pieczenia tortownicę (średnica 24 cm), na dnie układamy rozwałkowane ciasto i gęsto je nakłuwamy widelcem. Przekładamy tortownicę do piekarnika rozgrzanego do 200 st. C i podpiekamy ciasto przez ok. 10 minut. Rodzynki zalewamy gorącą wodą. Jajka rozdzielamy. Do miski przekładamy miękkie masło, które miksujemy dodając kolejno po jednym żółtku. Następnie dodajemy połowę cukru pudru i cukier waniliowy. Do masy tej stopniowo dodajemy ser oraz proszek budyniowy wraz z herbatą matcha. Odsączamy z wody rodzynki, osuszamy je i dodajemy do masy serowej. W osobnej misce ubijamy białka z pozostałym cukrem. Ubite białka łączymy z masą serową. Z pozostałego ciasta (odłożonego do lodówki), formujemy wałeczek, którym wyklejamy boki tortownicy. Do wyłożonej ciastem tortownicy przekładamy masę serową. Umieszczamy sernik w rozgrzanym do 180 st. C piekarniku i pieczemy przez około godzinę. Upieczone ciasto pozostawiamy do ostygnięcia w otwartym piekarniku. Ostudzony sernik przekładamy na talerz i dekorujemy listkami mięty.

Do Japonii herbata trafiła z Chin. Na wyspy przywieźli ją buddyjscy mnisi, którzy przy swoich klasztorach założyli pierwsze japońskie plantacje tej rośliny (802 r.). Zielona, sproszkowana herbata matcha pojawiła się nieco później, bo w XII wieku razem z zen (nurt w buddyzmie, koncentrujący się na siedzącej medytacji). Mnisi uważali, że pomaga ona eliminować „trzy trucizny”, które przeszkadzają praktykować zen: senność, czcze myśli i niewłaściwą postawę. Może warto raz dziennie wypić filiżankę herbaty, choćby tylko po to, żeby rozgonić puste i bezwartościowe myśli.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia
fot. Piotr Chudzyński