Gdzie na wakacje?

Turystyka to „przemysł XXI wieku”. Nawet najbardziej odległe zakątki świata na skutek gwałtownego rozwoju środków transportu stały się osiągalne dla ogromnej liczby zainteresowanych. Rozwój bazy turystycznej, upowszechnienie kredytów bankowych sprawiły, że ceny usług turystycznych systematycznie spadają, dlatego wyjazdy turystyczne stały się dostępne nawet dla osób średniozamożnych. Ostatnio zmienia się też sposób wypoczywania. Turystom już nie wystarcza możliwość spędzenia wolnego czasu w komfortowych klimatycznie i socjalnie warunkach. Oczekują czegoś więcej, chcą poznawać zupełnie nowe dla siebie rzeczy, doznawać niesamowitych wrażeń. Dlatego coraz bardziej rozwija się turystyka tematyczna. Odpowiedzią na to zapotrzebowanie jest m.in. ogólnoeuropejska inicjatywa rekonstrukcji i reaktywacji średniowiecznych szlaków pielgrzymkowych. Poza turystyką religijną rozwija się turystyka biograficzna, dzięki niej można np. poznać miejsca związane z życiem wybitnego XVII-wiecznego luterańskiego poety religijnego Paula Gerhardta czy podążać szlakiem Jana Pawła II. Bardzo intensywnie rozwija się też turystyka kulinarna, bo świat można poznawać smakiem. Od wielu lat Polacy bardzo chętnie spędzają wakacje w Grecji. Dobrym przygotowaniem do nich byłoby wypróbowanie typowego greckiego dania musaki. Najlepiej zrobić to jeszcze przed wylotem, aby poczuć przedsmak nowych kulinarnych doznań.

Musaka (moussaka)

Skład:

350 g mielonej wołowiny (ewentualnie jagnięciny);
400 g pomidorów z puszki;
1 średni bakłażan;
1 średnia cukinia;
2 ziemniaki;
1 cebula;
2 ząbki czosnku;
1/2 łyżeczki startej gałki muszkatołowej;
1/2 łyżeczki mielonego cynamonu;
1 listek laurowy;
oliwa z oliwek;
sól, pieprz;

sos beszamelowy

2 łyżki masła (bądź margaryny);
2 łyżki mąki;
200 ml mleka;
2 łyżki bułki tartej;
2 łyżki startego ostrego sera;
szczypta gałki muszkatołowej;
sól.

Wykonanie:
Na głębokiej patelni rozgrzewamy łyżkę oliwy, na której przesmażamy mielone mięso. Obieramy cebulę i kroimy ją w drobną kostkę. Pokrojoną cebulę i przeciśnięty przez praskę czosnek dodajemy do mięsa. Całość przesmażamy. Przecieramy przez sitko pomidory i dodajemy je do mięsa wraz z listkiem laurowym, solą i przyprawami. Patelnię przykrywamy pokrywką i dusimy mięso przez ok. 30 minut. Opłukanego bakłażana kroimy w plasterki i oprószamy solą (puszczając sok straci gorycz). Osuszone ręcznikiem papierowym plasterki bakłażana obsmażamy na oliwie z obu stron na złoto (bakłażan lubi chłonąć tłuszcz, w trakcie obsmażania uzupełniamy jego niedobór). Obrane ziemniaki kroimy w cienkie plasterki. Podobnie kroimy też cukinię. W gorącej wodzie obgotowujemy pokrojone ziemniaki (ok. 5 minut) i plasterki cukinii (ok. 2 minuty). Następnie przygotowujemy sos. W rondelku rozgrzewamy masło, do którego dodajemy mąkę. W momencie gdy masło się zapieni, powoli wlewamy zimne mleko. Sos ciągle mieszamy, aż zgęstnieje. Gęsty sos doprawiamy gałką muszkatołową i solą. Do naczynia żaroodpornego (20 x 20 cm), przekładamy mięso. Na jego powierzchni układamy naprzemiennie obsmażone plasterki bakłażana i obgotowane plastry ziemniaków i cukinii. Warstwę warzyw przykrywamy gęstym sosem beszamelowym, który posypujemy bułką tartą i serem. Gotową zapiekankę wkładamy na 45 minut do piekarnika rozgrzanego do 190 st. C. Musakę serwujemy z mieszanką sałat, w sosie winegret i świeżą bagietką.

Musaka nie jest daniem o szczególnie długiej historii. Jej recepturę opracował słynny grecki kucharz Nikos Tselementes, który zdobywał doświadczenie w licznych restauracjach europejskich i amerykańskich. Stąd znaną sobie grecką zapiekankę mięsno-warzywną wzbogacił o francuski sos beszamelowy. Zmodyfikowany przepis umieścił w książce swojego autorstwa „Greek Cookery”, którą wydał w 1950 roku. Tak to powstało najbardziej rozpoznawalne greckie danie.

dr Izabela Chudzyńska
etnolog, antropolog jedzenia