Dramat liturgiczny w bazylice katedralnej

W maju 2020 roku zostaną opublikowane wyniki badań oraz przekład Pontyfikału Płockiego – najstarszej zachowanej w całości tego typu księgi w Polsce. Pontyfikał zrabowany podczas II wojny światowej przez Niemców z Biblioteki Wyższego Seminarium Duchownego w Płocku, kilka lat temu został zwrócony. Zanim poznamy cały tekst cennego zabytku, jego fragmenty będzie można usłyszeć podczas spektaklu „Mundi conditor, luminis auctor, sýderum fabricator” połączonego ze śpiewami łacińskimi. Według reżysera Marka Mokrowieckiego będzie to jeszcze jedno spotkanie ze źródłami teatru w Polsce.

Te źródła to opisy w Pontyfikale, które miały przybliżyć wiernym treść sprawowanej liturgii. W średniowiecznym łacińskim manuskrypcie znajduje się ich kilka. Dotyczą m.in. Niedzieli Palmowej czy wielkanocnego misterium. – W Niedzielę Palmową ustawiano przed tłumem krzyż, a uczniowie szkoły katedralnej słali u jego stóp kapy, ornaty i dalmatyki. W Wielki Czwartek w prezbiterium ustawiali się duchowni wszystkich stopni: ostiariusze, lektorzy, egzorcyści, akolici, subdiakoni, diakoni, prezbiterzy, biskup i po kolei całowali odkryte naczynie z olejem krzyżma. W Wielki Piątek orszak pogrzebowy odprowadzał do grobu niesiony na ramionach duchownych krucyfiks, który następnie owijano w prześcieradła i chowano w tumbie (sepulcrum) – wyjaśnia ks. prof. dr hab. Henryk Seweryniak. W wielkanocny poranek odgrywano scenę spotkania trzech Marii z aniołem u grobu Jezusa (role żeńskie odgrywali kapłani). Aniołem był najprawdopodobniej jeden z uczniów szkoły katedralnej. Potem dwaj kanonicy zabierali płótna grobowe i obwieszczali  Zmartwychwstanie.
Opisane w Pontyfikale Płockim sceny stały się kanwą scenariusza dramatu liturgicznego „Mundi conditor, luminis auctor, sýderum fabricator...” (Stwórca świata, Sprawca światła, Twórca gwiazd) autorstwa ks. Seweryniaka, w reżyserii dyrektora płockiej sceny Marka Mokrowieckiego. Aktorzy odegrają je po polsku, w przekładzie prof. Jerzego Wojtczaka-Szyszkowskiego z Uniwersytetu Warszawskiego. Śpiewy, które pozwolą wczuć się w atmosferę średniowiecznej liturgii oraz jej dramatyzacji, usłyszymy w łacińskim oryginale. Wykona je Schola Gregoriana Silesiensis pod dyrekcją Roberta Pożarskiego.
Spektakl odbędzie się 22 listopada o godz. 19.30 w bazylice katedralnej. Grają: Piotr Bała (Diakon/Turyferariusz), Krzysztof Bień (Biskup), Adam Gradowski (Diakon/Niewiasta), Szymon Kołodziejczyk (Diakon/Niewiasta), Henryk Jóźwiak (Archidiakon), Leszek Skierski (Diakon/Anioł). Patronat honorowy nad przedstawieniem objął biskup Piotr Libera.

(lesz)
fot. archiwum