Czy z dopalaczami da się wygrać?

Na początku września służby podlegające wojewodzie mazowieckiemu przeprowadziły kontrole w sklepach z dopalaczami. Posypały się kary. Kontrole zostały przeprowadzone także w Płocku. Stwierdzono drobne nieprawidłowości. W jednym ze sklepów brakowało składu niektórych sprzedawanych w nim produktów, które były mieszankami. Jednak sprawdzano nie tylko sprzedawane produkty. Strażacy i inspektorzy nadzoru budowlanego przyglądali się zabezpieczeniom przeciwpożarowym, przewodom kominowym i instalacjom elektrycznym.
Działania związane z funkcjonowaniem w naszym mieście sklepów z dopalaczami prowadzą nie tylko służby wojewody. Swoje zaniepokojenie problemem „legalnych narkotyków” wyrazili na sierpniowej sesji Rady Miasta płoccy radni. Także ratuszowy Wydział Zdrowia i Spraw Społecznych prowadzi akcje edukacyjne, informujące o zagrożeniach,
zarówno dla młodzieży, jak i dla rodziców.
Od 1 do 10 września sklepy z dopalaczami w województwie mazowieckim odwiedzili pracownicy inspekcji sanitarnej, farmaceutycznej, handlowej, nadzoru budowlanego i strażacy. Mieli sprawdzić legalność sprzedawanych w tych placówkach towarów, zgodność dokumentów oraz czy produkty nie zagrażają życiu lub zdrowiu kupujących: – Nieprawidłowości bądź uchybienia stwierdzono podczas co drugiej kontroli. Nałożono 24 mandaty na kwotę prawie 5,5 tysiąca złotych, stwierdzono 73 naruszenia przepisów pożarowych, wszczęto 8 postępowań administracyjnych dotyczących zaprzestania wprowadzania towarów do obrotu – informuje rzecznik prasowy wojewody mazowieckiego Ivetta Biały.
Kontrole zostały także przeprowadzone w Płocku. Właściciele sklepów byli przygotowani od strony prawnej. Kontrolerzy stwierdzili tylko niewielkie nieprawidłowości. – Skontrolowaliśmy w sumie osiem placówek w Płocku, Gostyninie i Sochaczewie. Od strony handlowej wszystko było w porządku. Towary były prawidłowo oznakowane, były na nich widoczne ceny. Kontrole sklepów z dopalaczami prowadzimy przez cały rok. Ostatnio ten rynek mocno się ożywił, pojawiają się nowe sklepy – mówi Agnieszka Magierska, kierownik płockiej delegatury Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Handlowej.
– W Płocku skontrolowaliśmy 3 sklepy. Nie stwierdziliśmy nieprawidłowości. Za to w ubiegłym roku wycofaliśmy ze sprzedaży kilkanaście produktów. Warto dodać, że problemy związane z dopalaczami powinny zostać rozwiązane przez ustawodawcę. Wiem, że inspektoraty w Poznaniu i Łodzi, które wycofały ze sprzedaży produkty, przegrały później sprawy sądowe z firmami, które dopalacze rozprowadzają – informuje Aldona Ławrynowicz, kierownik Działu Higieny Żywności, Żywienia i Przedmiotów Użytku Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Płocku. – Skontrolowałem jedną placówkę. Opisałem produkty, które były oferowane do sprzedaży. Na niektórych opakowaniach brakowało składu mieszanek. Wyniki kontroli przesłałem do Wojewódzkiego Inspektoratu Inspekcji Farmaceutycznej – mówi kierownik płockiej delegatury inspekcji farmaceutycznej Henryk Błajek.
Najczęściej dopalacze są sprzedawane jako „produkty kolekcjonerskie”. Zdarza się, że taka informacja w języku polskim jest naklejona na opakowaniu w miejscu, gdzie producent podał w języku angielskim skład produktu. Niestety, kontrolerzy nie mogą zerwać tych naklejek. W ten sposób złamaliby prawa przysługujące handlowcom. W ten sposób właściciele sklepów z dopalaczami omijają obowiązujące w naszym kraju przepisy. W ostatnim okresie powstaje coraz więcej sklepów z dopalaczami. Jak udało nam się nieoficjalnie dowiedzieć, otwierają je nawet osoby, które skorzystały z dofinansowania na uruchomienie własnej działalności gospodarczej przyznawanego przez urzędy pracy.
Sklepom z dopalaczami przyjrzeli się także płoccy strażacy: – Czynności kontrolne z zakresu ochrony przeciwpożarowej prowadzone były w lokalach handlowych mieszczących się kolejno na ulicach: Jachowicza, Padlewskiego i Grodzkiej. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły przede wszystkim instalacji użytkowych, m.in. braku okresowych przeglądów kominiarskich i elektrycznych wymaganych ustawą Prawo budowlane, a także prowizorycznych połączeń instalacji elektrycznych. Naprawę błędów oraz uzupełnioną dokumentację zgłosił do nas tylko jeden lokal handlowy, na dwa pozostałe sporządzono wystąpienia do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Płocku. Ponadto wg informacji uzyskanych od najemcy lokalu handlowego przy ul. Grodzkiej, punkt ten do końca miesiąca zostanie zamknięty – informuje Rafał Szrajber z Wydziału Kontrolno – Rozpoznawczego Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Płocku.

Radni przeciwko dopalaczom

Sklepami z dopalaczami zajęli się także płoccy radni. Z odpowiedzi na interpelację radnej Barbary Smardzewskiej – Czmiel wynika, że sklepy są pod obserwacją Straży Miejskiej i policji. Ma to związek z zakłócaniem spokoju mieszkańców okolicznych domów przez klientów placówek. Okolice sklepów są patrolowane, również przez dodatkowe policyjne patrole finansowane z budżetu miasta.
Na sierpniowej sesji Rady Miasta radni przyjęli stanowisko w sprawie obrotu dopalaczami. Zwracają w nim między innymi uwagę na zagrożenie, jakie te środki stwarzają dla zdrowia i życia ludzi, którzy je zażywają. Uwadze radnych nie uszły także luki w polskim prawie, dzięki którym obrót tymi substancjami jest możliwy: „Problem dopalaczy stanowi klasyczny przykład nieskuteczności i bezradności polskiego prawa. Wiele z tych substancji zawiera legalnie stosowane składniki chwasto- i grzybobójcze, mają też często status artykułów kolekcjonerskich nie do spożycia przez ludzi, dlatego też nie podlegają odpowiednim regulacjom prawnym dotyczącym leków czy żywności. W ubiegłym roku Sejm RP znowelizował ustawę o przeciwdziałaniu narkomanii, wprowadzając zakaz obrotu 17 substancjami, które wcześniej Rada Unii Europejskiej uznała za substancje psychotropowe. Pojawiły się jednak nowe preparaty sprowadzane z Azji, zawierające substancje nie wymienione w ustawie” – napisali między innymi płoccy radni w uchwalonym dokumencie.
W czerwcu tego roku po raz kolejny została znowelizowana ustawa o zapobieganiu narkomanii. Niestety, wciąż nie udało się wyeliminować z rynku dopalaczy. – W sierpniu zaproponowałem przeprowadzenie w Płocku kampanii przestrzegającej przed dopalaczami. Moim zdaniem powinni wziąć w niej udział znani płoccy sportowcy. Może im udałoby się trafić do młodych ludzi i ostrzec przed zagrożeniami. Potrzeba na to około 20 tysięcy złotych. Skoro są pieniądze na profilaktykę alkoholową i narkotykową, pieniądze powinny się znaleźć także na taki cel – mówi radny Tomasz Maliszewski.
– W ubiegłym roku w płockich szkołach ponadgimnazjalnych i wyższych prowadziliśmy kampanię pod hasłem „Dopalacze mogą Cię wypalić”. Cały czas realizowane są programy dotyczące uzależnień. Jesienią tego roku włączamy się w kolejną kampanię pod hasłem „Dopalacze mogą Cię wypalić? Poznaj fakty”. Tym razem chcemy najpierw trafić do rodziców. Specjalnie do nich skierowana jest ulotka „Czy wiecie o dopalaczach tyle, ile Wasze dzieci”. Zwracamy w niej uwagę na słownictwo, którego mogą używać młodzi ludzie, którzy mają kontakt z tymi substancjami, jakie strony internetowe odwiedzają. Przeprowadzimy także szkolenia dla pracowników służb i instytucji, które zajmują się problematyką uzależnień – mówi Katarzyna Michalska, Dyrektor Wydziału Zdrowia i Spraw Społecznych Urzędu Miasta Płocka.
Jacek Danieluk
j.danieluk@tp.com.pl