40 lat Płockiej Galerii Sztuki

Ponad osiemset dzieł w kolekcji własnej, setki prezentowanych prac wybitnych twórców, troje dyrektorów, tysiące uczestników wernisaży. 40-lecie Płockiej Galerii Sztuki zainauguruje wystawa „Przestrzeń czasu. Widzieć”, ale to nie jedyne wydarzenie jubileuszowych obchodów. Najważniejszym prezentem jest zakupiona na własność siedziba, stały adres przy Sienkiewicza 36.

B jak BWA
Płocka Galeria Sztuki zainaugurowała swoją działalność w 1981 roku jako Biuro Wystaw Artystycznych. Pierwsza dyrektorka, Bożena Śliwińska, musiała zacząć od adaptacji pomieszczenia, które nie było przeznaczone na działalność wystawienniczą. Po remoncie, w XIX-wiecznej kamienicy na rogu Tumskiej i Sienkiewicza powstała ponad stumetrowa sala wystawowa z małym zapleczem. Nie dało się tam organizować wielkich wystaw przekrojowych czy pokazów rzeźby, ale można było prezentować grafikę, rysunek czy malarstwo.
Na inaugurację BWA Bożena Śliwińska zaprosiła do Płocka światowej sławy artystę Waldemara Świerzego, który pokazał swoje plakaty. Kolejną ekspozycję – fotografie Erazma Ciołka „Stocznia Gdańska Sierpień '80” – obejrzało wiele osób, ale wkrótce, po ogłoszeniu stanu wojennego, zdjęcia trzeba było ukryć pod stertą papierów w magazynie.
W 1982 roku galeria zaprezentowała prace plastyków związanych z miastem i regionem, zapoczątkowując w ten sposób trwającą do dziś tradycję przedstawiania dorobku lokalnych artystów. Na wystawie znalazły się m.in. obrazy Stanisława Staniewskiego, Krystyny Brzozowskiej, Jerzego Mazusia. W kolejnych latach Biuro Wystaw Artystycznych wystawiało prace Józefa Kempińskiego (z okazji 50-lecia twórczości), Antoniego Fałata, Wacława Polakowskiego, Edwarda Dwurnika, Wacława Januszkiewicza, Zofii Zaremby (30-lecie pracy twórczej), Elżbiety Mazuś. Pierwsze pokazy mieli tutaj: Szymon Zaremba, Halina Płuciennik, Aniela Ewa Lewandowska. Powodzeniem cieszyły się ekspozycje będące pokłosiem plenerów malarskich w Łebie, Soczewce, Ustce. Do Koszelówki zapraszał artystów malarz Alojzy Balcerzak.
Niewielkie przestrzenie ekspozycyjne i magazynowe BWA były dużym utrudnieniem. Pojawił się nawet pomysł, by galerię przenieść do zabytkowego Spichlerza nad Wisłą. Zanim decyzja zapadła, budynek zniszczył pożar. Ostatecznie władze województwa zaproponowały przeprowadzkę na Nowy Rynek 11, do pomieszczeń po zlikwidowanej Cepelii (budynek płockiego teatru).
W wynajętym na czas nieokreślony lokalu sale wystawowe zajęły dwa poziomy. Pod koniec 1991 roku ówczesny wojewoda płocki Jerzy Wawszczak wydał zarządzenie przekształcające Biuro Wystaw Artystycznych na Państwową Galerię Sztuki. W 1996 roku organizatorem i organem prowadzącym placówki zostało Miasto Płock. Od października 1997 roku Państwowa Galeria Sztuki zaczęła funkcjonować już jako Płocka Galeria Sztuki.
W tym samym roku odbyła się prezentacja rysunków Edmunda Monsiela, w 100-lecie jego urodzin. Oglądaliśmy także prace: Olgi Siemaszkowej, Józefa Wilkonia, Zbigniewa Rychlickiego, Jerzego Dudy-Gracza, Jana Kantego-Pawluśkiewicza. Magdalany Abakanowicz („Abakany”), Wojciecha Sadleya oraz Haliny Kamińskiej, Krystyny Brzozowskiej (Kutno) i Stanisława Staniewskiego (Łęczyca). W galerii gościły również wystawy artystów z partnerskiego miasta Darmstadt. Wernisażom towarzyszyły koncerty. Częstymi gośćmi byli aktorzy, m.in. Adam Hanuszkiewicz, Marek Perepeczko, Irena Jun, Wojciech Siemion, Marek Mokrowiecki, Jacek Mąka, Henryk Jóźwiak.
- Zdawałam sobie zawsze sprawę ze spoczywającej na mnie i moich współpracownikach ogromnej odpowiedzialności prezentowania w Płocku niełatwej w percepcji sztuki współczesnej. Zabiegałam o prezentowanie wielu dyscyplin sztuki, artystów różnych środowisk i pokoleń – wspomina Bożena Śliwińska.
Od początku instytucja miała swój znak graficzny. Autorem pierwszych dwóch był Jerzy Mazuś, później – Dariusz Kaca. Kolejne logo powstało w 2006 roku, po przenosinach PGS do mykwy. W konkursie zwyciężył projekt płockiego artysty, Wiesława Nadrowskiego: niedomknięty szary kwadrat z czerwoną barwną plamą, imitującą pociągnięcie pędzla.
W 2001 roku Rada Miasta Płocka na nową siedzibę galerii zaproponowała budynek bożnicy przy ul. Kwiatka 7. W kolejnej koncepcji placówka miała zająć pomieszczenia w Spółdzielczym Domu Handlowym. Gdy pod koniec grudnia 2004 roku dyrekcja Teatru Dramatycznego poinformowała o planowanym generalnym remoncie, trzeba było jak najszybciej poszukać dla Płockiej Galerii Sztuki innego miejsca. Jeszcze przed przeprowadzką, w setną rocznicę urodzin Salvadora Dali, płocczanie i przyjezdni podziwiali komplet ilustracji do „Boskiej komedii” Dantego z prywatnej kolekcji.

C jak cyfra
Od stycznia do 12 lutego 2006 roku Galeria znalazła przystań w kamienicy przy Tumskiej 11a. Dyrektorem został Jerzy Mazuś. Pod koniec 2006 roku wydzierżawiono od prywatnego właściciela zabytkową żydowską mykwę (Sienkiewicza 36). Po remoncie znalazły się tam dwie sale wystawiennicze – większa na parterze (300 m kw.), mniejsza na pierwszym piętrze (200 m kw.) oraz zaplecze magazynowe i administracyjne. W październiku 2006 roku Płocka Galeria Sztuki zaprosiła do nowej siedziby pierwszych gości.
- Nadzorowałem prace budowlane, uzgadniałem wygląd wnętrza, detale i wykończenie. Prace postępowały bardzo szybko, dzięki czemu już jesienią mogłem otworzyć pierwszą wystawę. Była to pośmiertna ekspozycja Zdzisława Beksińskiego – mówił w wywiadzie dla „TP” artysta plastyk Jerzy Mazuś.
Nowy dyrektor galerii interesował się szczególnie grafiką komputerową. 

Kup e-wydanie Tygodnika Płockiego .
Działamy i piszemy dla Ciebie.  W czasie utrudnionego dostępu do punktu sprzedaży gazet pomóż nam przetrwać pandemię koronawirusa.

Lena Szatkowska
fot. Marta Kunavar