Zmieńcie te dachy

Powiat ziemski płocki jest jednym z trzech (obok radomskiego i siedleckiego), w którym znajduje się największe nagromadzenie wyrobów zawierających azbest. Jest to 65 404 megagramów. W Płocku na przebudowę czeka jedno osiedle mieszkaniowe.
Wiele firm m.in. Szpital Wojewódzki, Centromost, Orlen Gaz, Komunikacja Miejska, Płocka Spółdzielnia Mieszkaniowa stoją przed mniejszymi i większymi modernizacjami pozwalającymi usunąć materiały zawierające azbest. W Gostyninie, w budynkach prywatnych i będących w zasobach gminy, na wymianę czeka około trzydziestu pięciu tysięcy metrów kwadratowych powierzchni dachów. W Sierpcu jest to rząd ponad dwudziestu dwóch tysięcy metrów kwadratowych. uż wiadomo, że azbestowy problem wiąże się nie tylko z dużymi nakładami, ale przede wszystkim ze sporymi trudnościami w zebraniu dokładnych danych, zwłaszcza w przypadku prywatnych budynków. W Płocku mimo apelu skierowanego do mieszkańców niewielu chętnych zgłosiło się, aby takie dane uzupełnić. Zarówno osoby prywatne, jak i spółdzielnie mieszkaniowe mają obowiązek sporządzenia takich inwentaryzacji i dostarczenia ich wyników prezydentowi. – Oddział ochrony środowiska przeprowadził ankietę wśród mieszkańców. Z rozdanych około 500 ankiet na terenie Płocka, do końca 2006 roku wpłynęło ponad 150 sztuk, czyli około 30% wszystkich rozdanych – dowiedzieliśmy się w biurze prasowym Urzędu Miasta Płocka.
Według szacunkowych danych w Płocku ilość wyrobów zawierających azbest jest na poziomie 125 000 m kwadratowych. Ogółem na terenie miasta występuje około 10 tys. megagramów wyrobów zawierających azbest. W ubiegłym roku na pomoc przy usuwaniu dachów z eternitu, transport i utylizację miasto przeznaczyło pomoc w kwocie 200 tys. zł. Zebrano 2 691 metrów kwadratowych pokryć dachowych z piętnastu indywidualnych posesji oraz 1526 metrów kwadratowych płyt stanowiących osłonę balkonów w 16 budynkach mieszkalnych MTBS. – Zainteresowanie pomocą finansową ze strony miasta na usuwanie materiałów z azbestem systematycznie rośnie. W 2007 roku w przetargu wyłoniono firmę z Grudziądza na świadczenie usług w tym zakresie. W pierwszym półroczu br. łącznie zdemontowano i wywieziono 3.571 metrów kwadratowych eternitu. Koszt robót wyniósł 56 510 tys. zł – poinformowano nas w biurze prasowym Urzędu Miasta Płocka.
Jeszcze cztery lata
O tym, że przy usuwaniu azbestu można spodziewać się dużych problemów mówi także burmistrz Sierpca Marek Kośmider.
– Inwentaryzacja jest już zrobiona. Kolejny problem to fundusze. Bez pomocy finansowej ze źródeł zewnętrznych może to być poważny problem dla mieszkańców i samorządów. Bardzo ważne są dla wszystkich odbiorców zainteresowanych udziałem w programie dotacje, preferencyjne kredyty, dopłaty, programy pomocowe i przede wszystkim kampania informacyjna, gdzie się zgłaszać, jak postępować z materiałami zawierającymi azbest – powiedział Marek Kośmider.
Mimo, że od ośmiu lat obowiązuje ustawa o zakazie stosowania wyrobów azbestowych, to wciąż właściciele i użytkownicy obiektów mają bardzo małą wiedzę w zakresie oceny stanu i bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. Także wiele gmin nie wywiązuje się z obowiązku przedkładania wojewodzie informacji o ilości i miejscach występowania azbestu na ich terenach. Według szacunkowych danych najwięcej wyrobów azbestowych, aż 90% (płyt azbestowo-cementowych), zlokalizowanych jest na terenach wiejskich, 50% na terenach wiejsko-miejskich, a 25% na terenach miejskich. W województwie mazowieckim aż 93% ogółu wyrobów zawierających azbest zabudowane jest w budynkach mieszkalnych i inwentarskich. Rury azbestowo-cementowe stanowią 4,4%, a wyroby zawierające azbest zinwentaryzowane przez przedsiębiorców 2,7%. – W Gostyninie największym problemem w tej kwestii są dachy budynków prywatnych i komunalnych. Temat wymiany, dofinansowania prac związanych z usuwaniem wyrobów poddaliśmy pod obrady miejskich radnych. Ponad trzy miesiące temu opracowany został program usuwania azbestu – powiedział burmistrz Gostynina Włodzimierz Śniecikowski.
Konieczna jest kampania informacyjna o tym jak utylizować i gdzie, aby odpady z azbestem nie wylądowały w lasach. Gmina będzie także pomagała osobom zainteresowanym usuwaniem takich materiałów, aby były one właściwie utylizowane.
Samorządy zakładają, że najbliższe cztery lata pozwolą im uporać się z zadaniami. W Gostyninie samorząd planuje na ten cel przeznaczyć ze środków własnych 50 tys. zł. W tym roku do opracowania harmonogramu usuwania azbestu wraz z monitoringiem przystąpi gmina Drobin. Szacowany koszt prac w tym zakresie wyniesie około 35 tys. zł. Środki na ten cel będą pochodziły z budżetu miasta. Gmina Stara Biała również na pięć lat zaplanowała usuwanie azbestu na swoim terenie. Oszacowane koszty oscylują w granicy 35 tys. zł i gmina będzie ubiegała się o dotacje z PFOŚiGW. Do 2011 roku potrwają prace na terenie gminy Rościszewo. Tu samorząd do opracowania programu i inwentaryzacji przystąpił w roku 2004. Na razie nie określono wysokości, ani źródeł finansowania założeń programu.
Składowiskowy deficyt
Obecnie na terenie województwa mazowieckiego jest tylko jedno składowisko, które przyjmuje odpady zawierające azbest. Funkcjonuje ono w Rachocinie na terenie gminy Sierpc. – Aktualnie odpady zawierające azbest są tu przyjmowane do czasowego magazynowania, następnie przewożone do miejsca, gdzie są w odpowiedni sposób utylizowane. Ale prowadzimy starania pozwalające na rozbudowę i modernizację składowiska. Opracowana jest niezbędna dokumentacja, która uwzględnia również budowę dwóch kwater do unieszkodliwiania odpadów zawierających azbest. Jeżeli inwestycja będzie zakończona, to docelowo składowisko na miejscu będzie zajmowało się utylizacją azbestowych odpadów. Przy założeniu, że uda nam się skorzystać z pełnego, planowanego dofinansowania na tę inwestycję, powinna ona ruszyć w przyszłym roku – powiedział burmistrz Sierpca Marek Kośmider.
Z szacunkowych danych, przedstawionych w programie usuwania azbestu i wyrobów azbestowych, wynika, że całkowita niezbędna pojemność składowisk odpadów azbestowych na terenie województwa mazowieckiego wynosi około 2 203 753 m sześciennych, co daje około 28 ha. Prognozy te zgodne są z przedstawionymi w programie, który zakłada, że do roku 2032, potrzebna jest budowa siedmiu składowisk. Pierwsze trzy, o łącznej powierzchni 10 ha powinny powstać do roku 2012. Kolejne dwa o powierzchni 11 ha w latach 2013 – 2022. Do 2032 r, planowana jest budowa ostatnich dwóch składowisk o łącznej powierzchni 7 ha.
Dlaczego azbest musi zniknąć? Jest groźny dla zdrowia. Spośród ogółu chorób zawodowych stwierdzonych w okresie 2000 – 2004 w województwie mazowieckim 11,7% (148 przypadków) spowodowanych było narażeniem na azbest. Analogiczny odsetek dla Polski wynosi 4,1%. Najczęstszymi patologiami azbestozależnymi były: azbestoza – 99 przypadków, rak płuca – 28 przypadków, międzybłonniak opłucnej – 17 przypadków. Azbest jest groźny nie tylko dla tych, którzy mają z nim bezpośredni kontakt. Wykorzystany na balkonach, dachach, elewacjach czy materiałach izolacyjnych czy niewłaściwie utylizowany też szkodzi zdrowiu.  

Teresa Radwańska-Justyńska