Zapomniany generał Wojska Polskiego

Piotr Bontemps, żołnierz w służbie trzech narodów: Francji, Polski i Rosji, który z Napoleonem przeszedł szlak bojowy, a pochowany został w kościele w Imielnicy, jest bohaterem nowej wystawy czasowej w Muzeum Mazowieckiem. Tej ekspozycji towarzyszy druga, przedstawiająca militaria pochodzące ze zbiorów muzeum.
Od roku 2011 Dział Archeologii Muzeum Mazowieckiego w Płocku realizuje program naukowo-badawczy i edukacyjny zatytułowany Zapomniany generał Wojska Polskiego Piotr Bontemps (1777–1840). W ramach projektu udało się odnaleźć miejsce pochówku generała i jego żony, Róży Eleonory z domu Monfreull (maj 2013 r.) oraz dokonano ich powtórnego pogrzebu w kościele parafialnym w Płocku Imielnicy (23.08.2014 r.). Aktualna wystawa wpisuje się w trzeci etap programu, mający na celu przypomnienie niezwykłej postaci Piotra Bontemps.
Piotr Bontemps przybył do Księstwa Warszawskiego, gdy książę Józef Poniatowski szukał ludzi, którzy mogliby pomóc w organizowaniu przemysłu wojennego w Polsce. Poszedł z Napoleonem na Moskwę, walczył pod Lipskiem. Wielokrotnie dał dowody męstwa, a pod Berezyną przyczynił się do uratowania artylerii. Za udział w bitwie pod Sandomierzem został odznaczony krzyżem Virtuti Militari. Wsławił się w bitwie pod Olszynką Grochowską, gdzie przyczynił się do zatrzymania szarży rosyjskiej kawalerii.
Pochodził z Francji. Ze szkoły politechnicznej w Paryżu wszedł do służby wojskowej 3 grudnia 1796 roku, jako porucznik 2 klasy artylerii. W 1804 roku awansował na kapitana. Pięć lat później zaczął służbę w armii Księstwa Warszawskiego w stopniu majora. 5 stycznia 1814 roku znów powrócił do armii francuskiej. W 1817 roku ożenił się z Różą Eleonorą de Montreulle, córką uczestnika powstania kościuszkowskiego. W 1818 roku został dyrektorem Arsenału w Warszawie. Był też dowódcą korpusu Rakietników. Po klęsce powstania listopadowego złożył przysięgę na wierność carowi. Został wcielony do wojska rosyjskiego. Zginął w 1840 roku w Petersburgu podczas próby nowego ładunku. Pochowano go w podziemiach starego kościoła parafialnego w Imielnicy, znajdującego się przy ulicy Gościniec, ponieważ od 1821 roku był właścicielem majątku Gulczewo. Służył w armiach trzech państw, w służbie każdej sprawując się znakomicie. Generał Klemens Kołaczkowski, uczestnik kampanii napoleońskiej i powstania listopadowego, generalny kwatermistrz w obronie Warszawy wspominał go jako osobę popędliwą wprawdzie, ale cechującą się odwagą, która nie znała granic. Chwalił go również Konstanty za „zalety wojskowe i taktowne obejście”. A generał Bem pisał w „Gazecie Warszawskiej” w 1831 roku, że Bontemps dogląda prac nad ładunkami. Nie mogąc doczekać się specjalistów, którzy mieli przyjechać do Warszawy zza granicy, sam usiadł nad gliną i lepił z prostymi rzemieślnikami, otrzymując dobre wyniki.
Na bardzo ciekawie zaaranżowanej wystawie znajdują się gabloty, plansze, wydruki wielkoformatowe. Do najciekawszych eksponatów należą repliki: wyrzutni rakietowej i armaty ćwiczebnej z okresu Królestwa Polskiego, biurko polowe należące do generała czy stan służby dowódcy korpusu rakietników, prezentowany na drugim biurku z epoki. Są też zabytki pozyskane podczas archeologicznych poszukiwań grobu Piotra Bontemps na terenie nieistniejącego od 1935 r. kościoła w Imielnicy (krzyżyki, medaliki, fragmenty różańców, monety, okucia trumien, szczątki tkanin), makieta krypty rodzinnej Bontempsów. O realizacji programu Zapomniany generał Wojska Polskiego Piotr Bontemps (1777-1840) można przeczytać w towarzyszącym ekspozycji folderze-informatorze autorstwa Tomasza Kordali, komisarza wystawy. Muzeum Mazowieckie planuje także sesję naukową. O generale być może powstanie również film dokumentalny. Ekspozycja będzie czynna do 3 lipca.
Kto przyjdzie do Muzeum na wystawę o generale Bontemps, może zobaczyć także inną ekspozycję – broni palnej ze zbiorów placówki. Wystawa zorganizowana w roku, kiedy Muzeum obchodzi swoje 195-lecie, nawiązuje do wystawy Broń sieczno-kłująca i palna z 1997 roku, która uświetniła jubileusz 175-lecia muzeum. Zobaczymy na niej dwa przekazane w 2014 roku do zbiorów MMP znaleziska broni: 15 rewolwerów wraz z amunicją z końca XIX wieku znalezione 19 grudnia 2011 roku podczas remontu budynku przy ul. Tumskiej 13 w Płocku, przekazane do zbiorów MMP przez Prezydenta Miasta Płocka Andrzeja Nowakowskiego i 3 jednostki broni (DP wz. 1927, PPSz wz. 1941, StG wz. 1944) z okresu II wojny światowej wykopane 22 października 2013 roku w miejscowości Junoszyce (gm. Brudzeń Duży) przez saperów z Patrolu Rozminowania nr 18 Jednostki Wojskowej nr 1523 stacjonującej w Nowym Dworze Mazowieckim, przekazane do zbiorów MMP przez kierownika Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie, Delegatura w Płocku Ewę Jaszczak. Kuratorem wystawy jest Szymon Zaremba. (lesz)