Zajrzyjcie do Bieżunia. Tak wyglądało życie lekarza lub poety w małym miasteczku

Bez wątpienia wyjątkowe miejsce pozwalające poznać historię i klimat XIX-wiecznego Bieżunia. Mowa o odrestaurowanych budynkach tworzących kompleks muzealny Muzeum Małego Miasta w Bieżuniu. Można tu zajrzeć do domu poety Stefana Gołębiowskiego - burmistrza, lekarza - czy zabytkowego spichlerza. 

Zespół muzealny tworzy pięć budynków, które są oddziałem Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu. Wszystkie zostały odrestaurowane. Inwestycja została w całości sfinansowana przez samorząd Mazowsza. Koszt prac wyniósł 10,7 mln zł. Prace modernizacyjne i adaptacyjne trwały 4 lata. – Placówka w Bieżuniu to miejsce unikalne nie tylko w skali Mazowsza, ale i całego kraju. Wizyta w muzeum pozwala zrozumieć, jak wyglądało życie małego miasteczka w XIX w. Dzięki modernizacji udało się ocalić budynki będące świadkami historii. Dbałość o takie miejsca jest naszym obowiązkiem – mówił podczas uroczystego otwarcia kompleksu muzealnego Adam Struzik, marszałek województwa mazowieckiego. 
Prace rewitalizacyjne w Bieżuniu rozpoczęto jesienią 2017 r. Na początku prowadzone były w dwóch budynkach. Jeden z nich, pochodzący z 1902 r., był pierwszą siedzibą muzeum. Do roku 2008 mieściła się w nim biblioteka, a przez ostatnich 10 lat był nieużytkowany. Po modernizacji tu zlokalizowano punkt obsługi turystów z kasą, sklepikiem muzealnym. Tu również jest usytuowana multimedialna sala edukacyjna z możliwością organizacji wystaw czasowych. Poddasze zaadaptowano na cele administracyjne, pracownie oraz pomieszczenia socjalne.
Kolejny z budynków, który zyskał nowy wygląd, to wybudowany w latach 80. XX w. budynek gospodarczy. Usytuowany jest na terenie ogrodu Stefana Gołębiowskiego, poety, wybitnego tłumacza dzieł Horacego, posła, działacza społecznego. Zrujnowany obiekt został rozebrany i powstał budynek z dwuspadowym dachem, krytym dachówką ceramiczną, wykończony okładziną dębową przypominającą drewniane bale. Wnętrza zaadaptowano na toalety dla zwiedzających oraz kotłownię olejową.

Salonik, sypialnia i biblioteka 

Kolejny etap prac rewitalizacyjnych rozpoczęto w lutym 2020 r. Prowadzone były w domu Stefana Gołębiowskiego z 1821 r., zabytkowym spichlerzu z XIX w. oraz budynku dawnego szpitala z przełomu XVIII i XIX w. W domu bieżuńskiego poety (w którym przez ponad 90 lat żył i pracował zmarły w 1991 r. poeta) odtworzono wnętrza mieszkalne: salonik rodziców, sypialnię, pokój gościnny oraz kuchnię. Imponująca jest część biblioteczna, gdzie znalazł się liczący 9 tys. woluminów księgozbiór.
W budynku zrekonstruowano też gabinet urzędującego w nim w XIX w., ostatniego burmistrza Bieżunia, Józefa Blocha. Dyrektor Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu Jan Rzeszotarski podkreśla, że w odnowionych wnętrzach będą mogły się także odbywać liczne wydarzenia kulturalne. – Bieżuńska placówka jest ważnym ośrodkiem tradycji, kultury i sztuki, miejscem spotkań muzealnych, koncertów, wystaw czasowych prezentujących twórczość artystów wielu dziedzin sztuki. Realizując projekt modernizacji pragnęliśmy, aby powstało miejsce niepowtarzalne, z niecodzienną ekspozycją prezentującą krajobraz małych miasteczek z połowy XIX stulecia – mówi dyrektor Rzeszotarski. 
Kolejny z odrestaurowanych budynków, to zabytkowy spichlerz. Tu wnętrza zostały zaaranżowane na charakterystyczne dla małego miasteczka warsztaty rzemieślnicze: nadwkrzańskiego rybaka, maglarza, tkacza, stolarza. Można oglądać w nim sprzęty codziennego użytku: kopańki, dzieże, narzędzia do obróbki lnu, wyrobu masła, kiszenia kapusty, prania oraz kręciek do torfu, wolant i przedwojenny rower wykonany w 1938 roku w mławskiej Fabryce Rowerów Zenona Kamińskiego.
Nowy wygląd zyskał także pochodzący z początku XIX w. budynek szpitala. Wymieniono w nim drzwi, okna. Odnowiono tynki zewnętrzne i wewnętrzne, posadzki, podłogi, instalacje oraz pokrycie dachowe. We wszystkich pomieszczeniach parteru zostały zrekonstruowane piece kaflowe. Odwiedzający tę część muzeum zobaczą sypialnię, salonik, jadalnię, kuchnię oraz gabinet lekarza z małego miasteczka. Na pierwszym piętrze powstała nowa aranżacja wystawy „Bieżuń i jego mieszkańcy w dawnych latach”. A w dwóch salach pokazane są dzieje miasta i najważniejsze momenty z jego historii oraz ludzie w nich uczestniczący, od czasów najdawniejszych po lata 50. XX w.
Pięknym uzupełnieniem są stare fotografie, dokumenty i osobiste pamiątki, judaiki. Wszystkie dokumentują i ilustrują ponad 600-letnią historię miasta. Wystawy mają monitory dotykowe z dedykowanymi aplikacjami na temat stanu medycyny na początku XX w. Elementami ekspozycji są również aplikacje o szkole w I połowie XX w., kulturze żydowskiej, a także hologramy budynków bieżuńskiego muzeum oraz pałacu Zamoyskich wyświetlane sekwencyjnie. 
Uroczyste otwarcie odrestaurowanego oddziału uświetnił koncert Warszawskiej Orkiestry Sentymentalnej. A na terenie posadzono lipę - symbol życia i pomyślności na przyszłe lata działalności Muzeum. 
rad

Fot. MWM Sierpc