Wszystkie drogi prowadzą do ksiązki

Z dyrektor Książnicy Płockiej Joanna Banasiak rozmawia Lena Szatkowska

Płoccy radni zdecydowali, że rok 2022 będzie obchodzony jako Rok Władysława Broniewskiego. Książnica Płocka nosząca imię poety od lat pielęgnuje pamięć jednego z najwybitniejszych polskich twórców. Przypomnijmy wydarzenia, których patronem jest Broniewski.
Gdybyśmy brali pod uwagę czas trwania różnych przedsięwzięć, to najstarszym jest Ogólnopolski Konkurs Poetycki im. Władysława Broniewskiego „O Liść Dębu”. To najbardziej prestiżowy sposób na uczczenie poety, konkurs znany w całej Polsce i nie tylko. Bywa, że zestawy wierszy przychodzą zza granicy. Nawet czas epidemii nie przerwał tej tradycji, chociaż dwa lata temu wydarzenie musieliśmy zorganizować w formule online. Też były wiersze i nagrane wypowiedzi laureatów. Płock od 33 lat jesienią staje się stolicą polskiej poezji. Laureat otrzymuje nagrodę Prezydenta, symboliczny srebrny liść dębu, a nagrodzone i wyróżnione wiersze są publikowane w pokonkursowym tomiku. 
W 2012 roku, kiedy także obchodziliśmy Rok Broniewskiego, wspólnie z III LO im. Marii Dąbrowskiej zorganizowaliśmy konkurs „Mnie ta ziemia od innych droższa“. To miało być wydarzenie jednorazowe, ale zainteresowanie uczniów, do których jest skierowany, spowodowało, że stał się imprezą cykliczną. Proponujemy młodym uczestnikom przetłumaczenie wierszy Broniewskiego na języki obce. Pomagają nam życzliwi nauczyciele oraz wykładowcy Mazowieckiej Uczelni Publicznej, którzy sprawdzają przekłady. 
Oprócz tłumaczeń do konkursu można zgłaszać eseje, piosenki poetyckie i słuchowiska. To są cenne rzeczy, one zostają. Właśnie wysłaliśmy regulamin do szkół. Czekamy na prace, a wiosną nastąpi rozstrzygnięcie. 

Nie tylko płockie środowisko literackie, ale także wielu czytelników i sympatyków biblioteki przy Kościuszki zaakceptowało „WładysŁawkę”, czyli letnie spotkania z poezją, w ogrodzie przy ławeczce poety. 
Pomysł powstał spontanicznie. Od kilku lat w rocznicę śmierci Broniewskiego jeździmy na Powązki. Towarzyszą nam przedstawiciele instytucji noszących jego imię: SP nr 5 na Radziwiu, SP nr 20 w Borowiczkach, Chorągwi Mazowieckiej, a także Jagiellonki, której był uczniem, Związku Nauczycielstwa Polskiego mieszczącego się w Domu Broniewskiego. Na płycie grobu składamy wiązankę w barwach Płocka z szarfą: „Poecie – płocczanie”. Towarzyszy nam zazwyczaj Maria Broniewska-Pijanowska, córka poety. Kiedy któregoś roku brodziłyśmy przez ośnieżone alejki cmentarza, pani Maria zapytała: „Czy nie moglibyście zorganizować czegoś latem, żeby było ciepło?”. Zaproponowałam imieniny Władysława w czerwcu i tak narodziła się „WładysŁawka”. 
Dla mnie to bardzo cenny moment, kiedy płoccy poeci mogą się spotkać nie przy okazji, ale przede wszystkim. To oni są najważniejsi. Recytują wiersze Broniewskiego albo swoje, inspirowane twórczością poety. 
Ławeczkę zawdzięczamy trochę prezydentowi Płocka. Bardzo mu zależało na bardziej przyjaznym pomniku Broniewskiego i mocno nas w działaniach wspierał. Wspólnie z harcerzami organizowaliśmy zbiórkę publiczną, zastanawiając się cały czas, jak uhonorować poetę. Przypadek zdecydował, że kiedy na moją skrzynkę mailową przyszła informacja o akcji „zaczytane ławki”, pomyślałam, że właśnie to jest sposób na Broniewskiego. Skontaktowałam się z fundacją zaczytani.org, oni zaproponowali projekt artystki Laury Wasilewskiej i w 2017 roku, Roku Rzeki Wisły, stanęła w naszym ogrodzie ławeczka Broniewskiego. 

Jeden z najważniejszych płockich poetów, Marek Grala, którego niedawno pożegnaliśmy, też czytał na „WładysŁawce” swoje wiersze. Na jednym ze spotkań postulował, by miasto pomagało piszącym, na przykład fundując nagrodę finansową albo stypendium imienia Władysława Broniewskiego. Grala był długoletnim jurorem „Liścia Dębu”, wychował wielu poetów. Czy nie należałoby upamiętnić jego twórczości, zwłaszcza, że nie potrafił „uwolnić się od wierszy Broniewskiego”?
Myślę, że idea jest piękna. Już wyobrażam sobie takie wydanie specjalne „WładysŁawki” połączone z wręczaniem nagród, a może właśnie stypendiów. To by dopiero była prawdziwa stolica poezji! Jeśli znalazłby się na to budżet, gotowi jesteśmy wszystko sprawnie zorganizować.

Na jakie zaproszenia Książnicy w Roku Broniewskiego mogą liczyć płocczanie?

Kup e-wydanie Tygodnika Płockiego