Wiktor, Messuś i skrzypce

Wiktor wchodzi na scenę. Staje elegancko wyprostowany przed pulpitem z nutami. Przewraca kartki, przygotowuje ołówek, którym będzie stawiał pauzy i zapisywał uwagi pana profesora. Za chwilę zacznie grać. Mimo obecności kilku nieznanych osób na widowni, wcale nie jest speszony. Uśmiecha się do nas. Pewną dłonią podnosi smyczek. – Pamiętaj, żeby wygrać dokładnie wszystkie nuty – poucza profesor, rozpoczynając trwającą godzinę lekcję.
Wiktor Mieczykowski we wrześniu pójdzie do 5 klasy. Niedawno, wraz z innymi utalentowanymi młodymi muzykami, zagrał koncert z Płocką Orkiestrą Symfoniczną. Uczy się w Ogólnokształcącej Szkole Muzycznej I stopnia. Choć ma już wakacje, jeszcze nie odpoczywa. Wraz z mamą przyjechał do Bled na kursy mistrzowskie dla młodych skrzypków. Lekcje odbywają się w ramach trwającego tam Festiwalu, w przepięknym otoczeniu najbardziej znanego słoweńskiego jeziora. – Zdecydowaliśmy się na wyjazd prawie w ostatniej chwili – mówi Maria Mieczykowska, mama Witkora, która w Płocku uczy gry małych pianistów. – Wiktor jest tu najmłodszy, ale radzi sobie bardzo dobrze. Profesor go chwali, mówi, że jest zdolnym uczniem i szybko chwyta. Cieszymy się, że może się od niego uczyć tym bardziej, że w tym roku wziął mało studentów. Chyba jesteśmy szczęściarzami – dodaje.
Wiktor pracuje z profesorem Robertem Szrederem – Polakiem, który od wielu lat mieszka w Holandii i uczy w Konserwatorium w Maastricht. Prowadzi kursy mistrzowskie na całym świecie, m. in. w: USA, Rosji, Francji, Chinach. Zapraszany jest do jury ważnych międzynarodowych konkursów skrzypcowych. Nadal wiele koncertuje. W Słowenii jest piąty raz. Na co dzień zajmuje się dorosłymi studentami. Z dziećmi ma do czynienia rzadko. Gdy pytam, czy dostosowuje wymagania do wieku uczniów odpowiada, że od młodych wymaga tak samo, jak od starszych. – O muzyce rozmawiamy innym językiem, ale gramy nadal na wysokim poziomie. Wszystkich studentów traktuję bardzo poważnie – mówi. – Na kursach mistrzowskich pracuję z przyjemnością. Odpada mi wielkie brzemię odpowiedzialności za uczestników. Gdy uczę swoich studentów, muszę dodatkowo myśleć o nich, o ich przyszłości, karierze. Kursy są odświeżające. Miło też spotykać innych pedagogów z całego świata, zderzyć różne koncepcje – opowiada. Jaki powinien być dobry skrzypek? – Nie może być głuchy – żartuje profesor. – A tak poważnie to trudne pytanie. Trzeba być odpornym, wrażliwym, ale nie nadwrażliwym, mieć dobrą pamięć i koncentrację. Skrzypek, tak jak aktor, musi umieć pokazać na scenie swoją osobowość. To bardzo ważne, ale i bardzo trudne – podsumowuje.
Lekcja z Wiktorem zaczyna się o piętnastej. Na widowni sali koncertowej znajdującej się w budynku nieopodal jeziora, zasiadam ja, mama Wiktora i jego nauczycielka – prof. Anna Rzymyszkiewicz, z którą pracuje już trzy lata. Gdyby sam nie zdecydował, że wybiera skrzypce, być może siedziałby teraz przy fortepianie. Naukę gry na tym właśnie instrumencie rozpoczął w wieku 5 lat. Jednak po roku zamienił fortepian, którego nie da się nigdzie ze sobą zabrać, na skrzypce. Przez pierwszy rok uczył go prof. Dariusz Smolarski.
Stojące w domu pianino mimo wszystko przydaje się również Wiktorowi, nie tylko mamie pianistce. – Nie zawsze gramy razem, najczęściej przy okazji koncertów czy konkursów. Ostatnio rzadko razem ćwiczymy, bo dużo pracuję w ciągu tygodnia – wyjaśnia Maria Mieczykowska. – Więcej czasu mamy w weekendy, ale też spędzamy je pracowicie, bo musimy zrobić wszystko – mówi. – W soboty też cię nie ma, bo pracujesz – poprawia Wiktor. – No tak – przyznaje mama.
– Staram się mu pomóc w jakimś stopniu. Czasem się trochę kłócimy, bo Wiktor „wie lepiej”, ale jakoś się dogadujemy – uśmiecha się. – Najtrudniej jest wtedy, kiedy wszystkie dzieci mają wakacje, a my musimy ćwiczyć. Na przykład, żeby tu przyjechać, Wiktor musiał przygotować nowy program – dodaje.
W tygodniu chłopiec ćwiczy około godziny dziennie. W weekendy dłużej. Lubi grać melodie ze słuchu, nawet te z gatunku muzyki rozrywkowej. Oczywiście klasyka jest na pierwszym miejscu, ale w domu czy w samochodzie słucha praktycznie wszystkiego. Trochę mu smutno, że tak mało czasu zostaje na piłkę nożną, którą bardzo lubi. Pytam, komu kibicował w finałowym meczu Euro, natychmiast odpowiada, że „oczywiście Hiszpanom”. Jego ulubionym zespołem jest FC Barcelona. A jak ma na imię ulubiony kot? Po prostu: Messuś. O polskiej reprezentacji nie rozmawiamy.
Wiktor staje na scenie, otwiera nuty Ciaccony Vitallego. Dzisiaj będzie ćwiczył grę na tym utworze. Profesor zaczyna lekcję od przypomnienia swojego motta: chwała Bogu, że Bogu dzięki, bo jakby tak nie daj Boże, to niech Pan Bóg broni. Przyjemna, romantyczna melodia to duże wyzwanie dla młodego skrzypka. Wymaga odpowiedniej interpretacji i opanowania różnych technik gry. Profesor Szreder zwraca ogromną uwagę na precyzję. – Puść przegub, graj bardziej przekonująco. Dużo smyka przy samej żabce. Odważniej! – zachęca ucznia znad swojego pulpitu. Przez całą godzinę, która nam słuchaczom mija błyskawicznie, słuchamy jednej melodii, a właściwie jej kawałka. Każdy fragment jest analizowany. Profesor pokazuje Wiktorowi, jak zagrać. Pomaga w interpretacji trudnego dzieła. – To jest jak tort. Pierwszy kawałek próbujesz ostrożnie, a następnym już się rozkoszujesz. I tak musisz grać – wyjaśnia żartobliwie.
– W tamtych czasach ludzie byli bardziej kulturalni, więc tu poczekaj chwilę, dodaj ukłon. Możesz czytać gazetę, a crescendo się samo zrobi. A ten fragment ma być tak: mało, dużo, dużo, mało – instruuje profesor. Słyszymy też – Ja wiem, że ty jesteś romantyczny chłopak, ale cały czas musisz grać w tempie. Idziesz zawsze do drugiego taktu. Na koniec wymagającej ogromnej koncentracji uwagi lekcji Wiktor otrzymuje pochwałę. – To ładnie zagrałeś Wiktorku. Bardzo dobrze. Ty jesteś zdolniacha – mówi zadowolony z postępów małego studenta profesor.
– Pierwszy raz bierzemy udział w kursach. Wiktor ma za sobą pracowity rok, kilka ważnych konkursów, na których odniósł sukcesy. Teraz trzeba trochę odpocząć. Może wybierzemy się jeszcze na Mazury albo na Węgry – mówi Maria Mieczykowska. Czy Wiktor zostanie zawodowym skrzypkiem? Mama, która wie, jak niełatwy jest żywot zawodowego muzyka nie naciska.
– Na razie Wiktor po prostu lubi grać na skrzypcach. Co wybierze później? Zobaczymy. Być może zupełnie inną drogę – odpowiada.
Tekst i foto Marta A. Szatkowska