Tak – dla Europy Ducha

„Polska przeżywa ważny okres coraz pełniejszej integracji ze strukturami gospodarczymi i politycznymi Unii Europejskiej"”- czytamy w ogłoszonym 21 marca 2002 roku dokumencie 316.Konferencji Episkopatu Polski pt. "Biskupi polscy wobec integracji europejskiej”. Dokument ten formułuje oficjalne stanowisko poparcia Episkopatu dla integracji Polski ze Wspólnotą Europejską, stanowisko zgodne z postawą Stolicy Apostolskiej. Ojciec Święty Jan Paweł II mówił w Sejmie RP 11 VI 1999 roku: „Polska ma pełne prawo, aby uczestniczyć w ogólnym procesie postępu i rozwoju świata zwłaszcza Europy. Integracja Polski z Unią Europejską jest od samego początku wspierana przez Stolicę Apostolską.” Biskupi przypominają, że idea zjednoczenia Europy ma korzenie chrześcijańskie. Przybrała ona wyraźny kształt w inicjatywach podejmowanych po II wojnie światowej przez polityków chrześcijańskiej demokracji takich jak: Alcide De Gasperi (wielokrotny premier Włoch), Robert Schumann (premier Francji) oraz Konrad Adenauer (pierwszy kanclerz RFN). To właśnie ci katoliccy politycy, nazywani dziś Ojcami Europy, inspirowani wartościami chrześcijańskimi, pragnieniem zbudowania fundamentu pokojowego współżycia narodów naszego kontynentu na gruncie respektowania podstawowych praw osoby ludzkiej, zasad: personalizmu, dobra wspólnego, solidaryzmu społecznego oraz subsydiarności, doprowadzili w latach pięćdziesiątych do powstania pierwszych Wspólnot Europejskich. To oni w tym samym czasie w słynnym „Testamencie dla Europy” wyraźnie podkreślali: „Zanim Europa stanie się sojuszem wojskowym, czy jednością ekonomiczną, musi być wspólnotą kulturową w najszczytniejszym sensie tego słowa. Europa jest realizacją uniwersalnej demokracji w znaczeniu chrześcijańskim”. Ten postulat, by nie redukować wizji zjednoczonej Europy wyłącznie do aspektów politycznych i ekonomicznych wielokrotnie podnosił Jan Paweł II: „Nową jedność Europy – jeśli chcemy, by była ona trwała – musimy budować z uwzględnieniem bogactwa i różnorodności kultur i tradycji poszczególnych narodów. Ma to być bowiem wielka Europejska Wspólnota Ducha”. Taki model integracji europejskiej wspiera Kościół. W jego rozumieniu Europa ma być przede wszystkim „wspólnotą dziejów, kultury, idei oraz tradycji opartych na trwałych wartościach duchowych judeochrześcijańskich, na prawie rzymskim i filozofii greckiej"” ma respektować fundamentalne prawa człowieka mające swe źródło w niezbywalnej godności człowieka i służące integralnemu rozwojowi każdej osoby ludzkiej. W tym duchu Episkopat Polski kieruje pod adresem Konwentu Europejskiego oczekiwanie, by jego uchwały zagwarantowały pełną ochronę fundamentalnego prawa do życia każdego człowieka od chwili poczęcia do naturalnej śmierci, ochronę praw małżeństwa jako trwałego związku mężczyzny i kobiety oraz praw rodziny jako podstawowej komórki społeczeństwa. Biskupi wyrażają też ubolewanie, że z projektu Karty Praw Podstawowych UE usunięto wszelkie bezpośrednie odwołanie do religii, a więc i do chrześcijaństwa. Jest to fakt ahistoryczny i obraźliwy wobec Ojców Nowej Europy. „Oczekujemy, że w przyszłym ustawodawstwie Europy znajdzie się odniesienie do Boga, który dla ludzi wierzących stanowi ostateczną rację istnienia podstawowych wartości, porządku religijno – moralnego i ładu społecznego”. W takiej Europie biskupi widzą miejsce dla Polski. Podkreślają, że nie będzie to miejsce nowe, ale historycznie utrwalone tysiącletnią przynależnością do kręgu kultury Zachodu, w którym Polska zbudowała jako państwo „swoje oblicze duchowe i kulturowe, swoją niezbywalną tradycję historyczną związaną od zarania dziejów z chrześcijaństwem. Tej tradycji, tej narodowej tożsamości Polska nie może się wyzbyć”. Dlatego włączenie w struktury europejskie nie może oznaczać rezygnacji z suwerenności narodowej, politycznej i kulturowej oraz z tożsamości religijnej przy poszanowaniu tożsamości innych narodów i korzystaniu z prawa współdecydowania o kształcie przyszłej Europy. Pod adresem władz Unii biskupi kierują oczekiwanie respektowania w procesie negocjacji zasad partnerskiego dialogu, a nie dyktatu. Do polskich władz zwracają się z apelem o rzetelne informowanie społeczeństwa o przebiegu negocjacji i skutkach naszej integracji z Unią Europejską, o stworzenie prawnych i instytucjonalnych warunków pozwalających obywatelom Rzeczypospolitej realizować własne aspiracje ze świadomością, że szanowana jest ich podmiotowość. Ten wyważony, doniosły i rzeczowy głos Episkopatu, w którym przejawia się głęboka troska o duchową jakość Zjednoczonej Europy i godne w niej miejsce dla Narodu polskiego, pozwala z większym optymizmem spojrzeć na dobiegający powoli końca proces akcesyjny Polski ze strukturami Unii. Miejmy nadzieję, że Zjednoczona Europa będzie – jak życzyli sobie Ojcowie Założyciele – prawdziwą, ludzką wspólnotą ducha, w której nadrobimy gospodarcze zaniedbania minionych dziesięcioleci i uleczymy zranienia doznane ze strony XX-wiecznych totalitaryzmów. Jeśli nie w Europie, to gdzie?

Wiesław Kopeć

* Informujemy, że redakcja nie musi się utożsamiać z poglądami zawartymi w felietonach. W tym gatunku dziennikarskim ich autorzy wyrażają własne zdanie.