Stanis?aw?w - U siebie w domu

Gdy w kraju szaleje bezrobocie, w odleg?ym od P?ocka o ponad 30 km Stanis?awowie w gminie Drobin, za spraw? ameryka?sko-polskiej Fundacji „Praca dla Niewidomych” powstaje jedyny w kraju Rolniczy Zak?ad Aktywno?ci Zawodowej.Od kwietnia tego roku zatrudnia 25 os?b z terenu, g??wnie niewidomych, ale tak?e z innymi schorzeniami. Uprawiaj? ziemi?, ucz? si? stolarstwa, a przede wszystkim maj? prac?, o kt?r? tak dzi? trudno, nawet osobom zdrowym. Aby dotrze? do pracy, pokonuj? r??ne odleg?o?ci, najbli?ej, bo 400 metr?w, ma s?siad. W promieniu kilkuset metr?w mieszkaj? jeszcze trzy osoby. Jedna z kobiet doje?d?a z Sierpca. Kiedy?, w obawie przed sp??nieniem, przysz?a piechot? a? z Drobina. Kilkoro pracownik?w dowo?onych jest zak?adowym samochodem, najdalej z odleg?o?ci 30 km. Dwie osoby poprzednio uczestniczy?y w zaj?ciach Warsztat?w Terapii Zaj?ciowej przy ul. Kwiatka w P?ocku. Dwadzie?cioro ma dysfunkcj? wzroku, pi?cioro mi?dzy innymi t? dysfunkcj? lub inne schorzenia. Dwoje je?dzi na w?zku. Wszyscy posiadaj? dawn?, pierwsz? grup? inwalidzk?. Pi?? kobiet i dwudziestu m??czyzn znalaz?o w Stanis?awowie zatrudnienie na 0,55 etatu. „Do r?ki” dostaj? ponad 300 z?. Suma ta powa?nie wzmacnia bud?et niewysokich rent i emerytur: - Znale?li mo?liwo?? zarobkowania na wsi, gdzie tak trudno o ka?d? z?ot?wk? – m?wi Barbara Parzybut, kierownik Rolniczego Zak?adu Aktywno?ci Zawodowej w Stanis?awowie. – To jedyny tego typu Zak?ad w kraju. Powsta? dzi?ki ?rodkom Komitetu Pomocy niewidomym w Polsce z siedzib? w Nowym Jorku, merytorycznie i finansowo wspiera nas PFRON, kt?ry pom?g? wyposa?y? budynki gospodarcze, finansuje zabiegi rehabilitacyjne, kursy szkoleniowe, p?ace i narzuty. Niewidomi pracuj? co drugi dzie? po 7 godzin, pod okiem do?wiadczonych instruktor?w. Zak?ad zatrudnia tak?e psychologa, piel?gniark? i rehabilitanta. Podczas godzinnej przerwy w pracy jest ciep?y posi?ek i herbata. Zak?ad przypomina typowe gospodarstwo rolne: zabudowania gospodarcze (gruntownie wyremontowane), spi?arnia-ziemianka, stary dom (gdzie przechowywane s? tegoroczne przetwory, nowa biologiczna oczyszczalnia ?ciek?w, sad (truskawki, maliny, jab?onie, grusze, wi?nie, czere?nie, morele), warzywnik, dwie folie (gdzie przezimuj? warzywa i przygotowywane s? w?asne rozsady kwiat?w), zagrody dla zwierz?t (koni, k?z, kur). Nowy jest tylko budynek administracyjno-rehabilitacyjny. Na rok nast?pny planuje si? budow? nowej stodo?y. Wiosn? chc? za?o?y? pasiek?, a by? mo?e podj?? si? tak?e produkcji boczniaka i uprawy zi??. Niedawno, dzi?ki pomocy ?yczliwych s?siad?w, zebrali 5 ha kukurydzy. Na razie nie maj? swoich maszyn rolniczych. W pierwszym roku pracy w stanis?awowskim gospodarstwie uda?o si? sprzeda? sa?at?, pomidory, papryk?, og?rki i jaja: - Musimy zapracowa? na nak?ady na produkcj? w przysz?ym roku – uzupe?nia pani kierownik, z wykszta?cenia in?ynier rolnik. – Zamierzamy nauczy? zawodu rolnika, warzywnika, sadownika, kwiaciarza... Gdy Zak?ad powstawa?, wiele os?b dziwi?o si?, w jaki spos?b ociemniali mog? pracowa?. Udowodnili?my, ?e mog?. Prace w gospodarstwie prowadzone s? pod okiem do?wiadczonych instruktor?w. Fachow? pomoc? s?u?? tak?e doradcy ODR w P?ocku, SGGW i Instytutu Hodowli i Aktywizacji Ro?lin. Jest gdzie pracowa?, poniewa? gospodarstwo posiada 13 ha ziemi i 3 ha lasu. W planach – dokupienie ziemi i zasadzenie jeszcze 3 ha m?odnika. W niedalekim Chudzynie korzystaj? z 85 ar?w dostarczaj?cej siana ??ki. W Stanis?awowie ca?? par? pracuje te? stolarnia: wykonuje si? na zlecenia drzwi i okna inwentarskie, ogrodzenia i psie budy: - Nie chcemy bi? rekord?w wydajno?ci, ale nauczy? ch?ci do pracy i wykonywania obowi?zk?w przez osoby, kt?re z powodu swojej niepe?nosprawno?ci cz?sto s? niedoceniane, a nawet lekcewa?one – twierdzi Barbara Parzybut. Poniewa? nie sam? prac? ?yje cz?owiek, niebawem, z zamiarami kulturalnymi, odwiedz? Warszaw? i P?ock. Rolniczy Zak?ad Aktywno?ci Zawodowej odwiedzili ju? m.in. przedstawiciele Komitetu Pomocy Niewidomym oraz 97-letnia Zofia Morawska, wci?? pe?na witalno?ci szefowa Zak?adu dla Ociemnia?ych w podwarszawskich Laskach, kt?ra rozwa?y?a mo?liwo?? utworzenia u siebie klasy ogrodniczo-rolniczej. Dzi?ki otrzymanemu od KRUS-u sprz?towi rehabilitacyjnemu, w listopadzie sala rehabilitacyjna b?dzie s?u?y? nie tylko pracownikom Zak?adu, ale tak?e okolicznej ludno?ci. Jesieni? wok?? Zak?adu nadal zieleni si? trawa. Latem pachnia?a maciejka i lewkonie, ros?y dynie. Na rozleg?ym trawniku wyznaczono miejsca na przysz?e pergole i ?awki. Jest czysto, schludnie i zna? r?k? gospodarza. Podopieczni mog? si? czu? jak u siebie w domu. (eg) Fot. D. Ossowski Podpis: Rolniczy Zak?ad Aktywno?ci Zawodowej w Stanis?awowie