Rok 1945 w Płocku i na Mazowszu

Archiwum Państwowe w Płocku i Towarzystwo Naukowe Płockie zorganizowały wspólnie sesję naukową upamiętniającą 70. rocznicę zakończenia II wojny światowej. W Archiwum odbyły się wykłady m.in. na temat podziemia niepodległościowego i prasy płockiej w 1945 roku.
Sesję otworzył dyrektor archiwum – dr Jacek Piekarski, który opowiedział o źródłach i zasobach dotyczących roku 1945 znajdujących się w płockiej placówce. Rozpoczął od zapoznania słuchaczy z treścią notatki starosty sierpeckiego powstałej w pierwszych dniach wolności, który używając typowej nomenklatury tamtych czasów, pisał o tym, że „jeszcze huczą armaty i trzeszczą automaty”, ale już rozpoczęło się tworzenie struktur nowej władzy, trwa liczenie poległych i poszukiwanych. 23 stycznia 1945 roku odbyło się w Płocku pierwsze posiedzenie Miejskiej Rady Narodowej. Członków zajmowały sprawy mieszkaniowe, elektryfikacja, dożywianie dzieci. Myślano o odtworzeniu siedziby województwa, a Kazimierz Askanas postulował otwarcie Muzeum zbrodni niemieckich i martyrologii. W zasobach archiwum z roku 1945 znajdują się również wybrane adresy mieszkańców. Do pracy ruszyło także starostwo powiatowe płockie, które nakazało zrobić spis osób posiadających wykształcenie muzyczne i plastyczne. Urzędnicy opisywali problemy z obowiązkowymi dostawami zboża, które wykonano w 85%. Z kartoflami było jeszcze gorzej. Za niewypełnienie obowiązku dostawy groziły sankcje karne. Komendant MO w Sierpcu raportował o istnieniu tajnych, ale nieaktywnych organizacji na terenie powiatu. Powiatowy urząd ziemski przygotowywał parcelację majątków ziemiańskich.


Lena Szatkowska