P?ocki kalejdoskop „Kamer? i liter?” - Poeci buduj? mosty

Taki bezprecedensowy most kulturalny po??czy? dwa miasta partnerskie: P?ock i Darmstadt dzi?ki wsp?lnemu projektowi literackiemu, jakim sta?o si? wydanie antologii poetyckiej, w kt?rej znalaz?y si? wiersze poet?w z P?ocka i Darmstadt.O tym w?a?nie wydarzeniu literackim z jego autorami: t?umaczk? i poetk? Ma?gorzat? P?oszewsk? oraz poet? Fritzem Deppertem rozmawia?y w kolejnym kalejdoskopie „Kamer? i liter?” Lena Szatkowska (Tygodnik P?ocki) i Magdalena Walewska (TeleTop). Magdalena Walewska: Jaka by?a historia tego projektu, jak dosz?o do wydania pierwszej wsp?lnej antologii? Ma?gorzata P?oszewska: Pomys? powsta? mniej wi?cej przed trzema laty, jaki? czas to trwa?o, zanim znale?li si? ludzie, kt?rzy go zaaprobowali i podj?li inicjatyw?. Mam na my?li ?yczliwy sprawie P?ocki O?rodek Kultury i Sztuki i Magistrat Darmstadt. Zabrali?my si? do pracy na pocz?tku tego roku, pomaga?o wiele os?b, a rezultat, mam nadziej? jest pozytywny. M.W.: Kto dokonywa? wyboru tekst?w i autor?w? M.P.: W Darmstadt odbywa?o si? to na nieco innej zasadzie, w P?ocku – decydowa?a Komisja Wydawnicza, dzia?aj?ca przy P?ockim O?rodku Kultury i Sztuki. W ten spos?b wybrano autor?w z pr??nego i szerokiego p?ockiego ?rodowiska literackiego. Fritz Deppert: Mieszkam ju? bardzo dawno w Darmstadt i przez lata wsp??pracuj? z miejscowym ?rodowiskiem literackim. Przez mojego syna Aleksandra, kt?ry r?wnie? pisze, pozna?em m?odsze pokolenie tw?rc?w i doszed?em do wniosku, ?e warto jest przedstawi? to ?rodowisko. Lena Szatkowska: Jaka cz??? poet?w z Darmstadt zmie?ci?a si? w antologii „Most poezji”? F.D.: My?l?, ?e uda?o si? nam w ca?ym ?rodowisku pisz?cych w Darmstadt odnale?? takich tw?rc?w, kt?rzy zajmuj? si? serio dzia?alno?ci? pisarsk?, maj? sukcesy literackie i s? znani w mie?cie. Oczywi?cie, nie mo?na wykluczy?, ?e s? jeszcze tacy, kt?rzy pisz? do szuflady i wstydz? si? ujawni?. Jestem przekonany jednak, ?e wi?kszo?? wa?nych poet?w znalaz?a si? w tej ksi??ce. L.Sz.: Darmstadt, szczyc?ce si? tym, ?e w jego murach „?yj? muzy”, ma kontakt z wieloma miastami, jest w du?ej rodzinie miast partnerskich. Czy by?y ju? wcze?niej podobne projekty literackie? F.D.: Mamy czterna?cie miast partnerskich. Do tej pory nie by?o wydawnictwa, kt?re wygl?da?oby w taki spos?b. By?y antologie, ale tylko naszych poet?w, to wydawnictwo kt?re wydrukowa?a p?ocka oficyna uwa?am za znakomite. L.Sz.: Ten bardzo potrzebny i wa?ny dla dialogu mi?dzy naszymi miastami wsp?lny projekt edytorski miast partnerskich otwiera znamienny wiersz motto, rodzaj testamentu poetyckiego, zostawionego nam przez p?ock?, poetk? Urszul? Ambroziewicz: - to takie wa?ne/ aby? wiedzia?/ ?e masz miejsca u ramion/ aby wyros?y ci skrzyd?a/ ?e masz serce/ przez kt?re mo?e p?yn??/ strumie? krwi ludzkiej/ ?e masz oczy/ w kt?rych mo?e przejrze? si?/ drugi cz?owiek. Czym jest dla pa?stwa poezja w naszym trudnym, niespokojnym ?wiecie, pocz?tku trzeciego tysi?clecia. Czy pozwala opisa? ?wiat, czy pozwala go r?wnie? zrozumie?? M.P: Urszul? Ambroziewicz zna?am osobi?cie. To by?a fascynuj?ca osobowo??, ?wietny pedagog i animatorka kultury. Nie chwali?a si? tym, ?e pisze liryki, by?y dla niej rodzajem prywatnej rozmowy z otaczaj?cymi j? lud?mi. Tym cenniejsze jest to, co napisa?a i co zosta?o wydane. Ciesz? si?, ?e jej wiersz zosta? wybrany jako motto do antologii. Jestem przekonana, ?e poezja uskrzydla, uskrzydla wszystkich, nawet tych nie pisz?cych, bo na pewno drzemie w ka?dym cz?owieku. Wa?ne jest, by ten, kto pracuje w s?owie, by? uskrzydlony i ten, kt?ry czyta wiersze, te? cz?stk? skrzyde? otrzyma?. Dla mnie poezja jest niezwykle wa?na, cho? mo?e nawet nie przyznaj? si? do tego. Jest to kwintesencja tego, o czym si? my?li, co si? prze?ywa na tym pe?nym pu?apek ?wiecie. F.D.: Pierwszy wiersz mi?osny napisa?em maj?c 15 lat. P??niej zaj??em si? te? proz?, pisa?em eseje, s?uchowiska radiowe, artyku?y z literatury fachowej. Moim marzeniem by?o zawsze ?y? z poezji, ?y? jako poeta, ale rzeczywisto?? jest inna i nie okaza?o si? to mo?liwe. Szkoda, ?e nie mo?na tylko pisa? wierszy. Trzeba si? trzyma? rzeczywisto?ci, mie? zaw?d, kt?ry pozwala?by r?wnolegle uprawia? poezj?. Dlatego pracowa?em jako nauczyciel i dyrektor gimnazjum Bertolda Brechta w Darmstadt i w ten spos?b zarabia?em na ?ycie. L.Sz.: Przypomnijmy, ?e ta w?a?nie szko?a ma od kilku lat umow? partnersk? z P?ockim Liceum im. W?adys?awa Jagie??y. F.D.: Nauczyciele i uczniowie naszej szko?y kilkakrotnie byli w P?ocku, go?cili?my te? u siebie p?ock? m?odzie?. L.Sz.: Pani Ma?gorzato, czy trudno jest t?umaczy? poezj?? W antologii „Most poezji” zamie?ci?a pani dwa swoje wiersze, ale przede wszystkim funkcjonuje jako jej wsp??autorka i translatorka. M.P.: To jest bardzo trudne, wiem to teraz, ale rozpoczynaj?c prac? nie zastanawia?am si? na tym problemem. Po prostu zacz??am to robi?, bo sam pomys? wydawa? mi si? fantastyczny. Po wykonaniu tej pracy wiem ju?, ?e czasami trzeba i?? na kompromis z tekstem, kt?ry si? ma do dyspozycji. Nie boj? si? trudno?ci, poci?gaj? mnie zadania, kt?re s? skomplikowane, kt?re wymagaj? du?o pracy, dlatego upar?am si? ?e to zrobi?. L.Sz.: Czy znajomo?? z poetami pomaga w pracy? M.P.: Poet?w p?ockich znam osobi?cie i od lat czytam ich wiersze, interesuj? si? wszystkim, co w P?ocku zosta?o wydane. W Darmstadt pozna?am tylko pana Depperta. Sama mieszkam w Reutlingen, ale zapraszana przez dyrektora Bingena przyje?d?a?am do Deutches Polen Institut na wieczory poezji. Ka?dy kto przedk?ada tekst, potrzebuje konsultacji drugiej osoby, kt?ra ?askawy okiem spojrzy na przek?ad, wska?e na niejasne czy nielogiczne dla niej miejsca. Chodzi przecie? nie tylko o dos?owne prze?o?enie tekstu, lecz o atmosfer?, klimat utworu itd. Nie ma t?umaczy idealnych. Przek?ad tekst?w do antologii konsultowali: Iwona Fais, Matthias Kneip, Bohdan Urbankowski. M.W.: Chcia?am pana prosi? o zaprezentowanie jednego ze swoim wierszy w j?zyku orygina?u, a pani? Ma?gorzat? o polsk? wersj?. Patrz? na Ciebie Patrz? na ciebie, ?pisz, na twych piersiach oddech gra miarowo powroty przyp?ywu i odp?ywu. Nie ?ami? sobie g?owy z powodu takich s??w jak r??a z od?amanymi kolcami, i z t?pymi kolcami, m?wi? jeste? pi?kna, m?wi? kocham Ci?. ???ty janowiec, wiatr, ksi??yc, niech kwitn?, szumi?, wype?ni? krzewy i doliny. Patrz? na ciebie, ?pisz i nie bud? si?, mimo mojego pragnienia, by czu? pod sob? przyp?yw i odp?yw jak p?ywacy w morzu, kt?rych krzyki s?ysz? przez okno. M.W. W pi?tek, 9 listopada odby?a si? w Domu Darmstadt promocja antologii. Czy podobna impreza planowana jest w partnerskim mie?cie Darmstadt? F.D.: Tak, odb?dzie si? na pocz?tku grudnia, z udzia?em nadburmistrza Petera Benza i ?rodowiska literackiego. Dzi?kujemy za rozmow?. Notowa?a (lesz) Fot. Dariusz Ossowski Zapraszamy na kolejne wydania programu powstaj?cego we wsp??pracy „Tygodnika P?ockiego” i Telewizji „Tele Top”. Emisja telewizyjna odbywa si? w ka?dy poniedzia?ek o godz. 17.45. Pisemna relacja zamieszczana jest we wtorkowym numerze „TP”.