Płocki Marsz Pamięci Żołnierzy Wyklętych

Po raz drugi przeszedł ulicami Płocka Marsz Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Wzięło w nim udział ponad 700 osób.
To był główny punkt obchodów w Płocku Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Na marsz zaprosił społeczny komitet, który stworzyło kilkanaście instytucji i organizacji. Marsz wyruszył spod pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego. Ulicami Płocka szli ludzie w różnym wieku. Byli kombatanci II wojny światowej i rodziny z dziećmi. Gros maszerujących stanowili ludzie młodzi. Oprócz płocczan byli też mieszkańcy Ciechanowa, Sierpca, Gostynina. W marszu wzięli udział m.in. przedstawiciele grupy rekonstrukcyjnej ze Stowarzyszenia Historycznego Pułk 37. z Kutna oraz z Parafialnej Grupy Rekonstrukcji Historycznej z Mochowa, harcerze z blichowskiej „Sfory”. Na marszu obecni byli również m.in. posłowie Wojciech Jasiński i Piotr Zgorzelski, senator Marek Martynowski, prezydent Płocka Andrzej Nowakowski i płoccy radni. Była też kwesta w ramach zbiórki prowadzonej przez Fundację „Łączka” na kolejny etap prac ekshumacyjnych żołnierzy podziemia antykomunistycznego. Zebrano ponad 2 tys. zł.
W marszu nie zabrakło rodzin Żołnierzy Wyklętych, m.in. córki Romualdy i Jana Przybyłowskich – Bożeny Przybyłowskiej-Sacharczuk. Jej matka była obywatelką USA, która do Polski przyjechała przed wybuchem II wojny światowej. W czasie okupacji niemieckiej działała w AK. Miała pseudonim Amerykanka. Na rzecz AK przekazała cały swój majątek. Ojciec był żołnierzem kampanii wrześniowej 1939 r. Dostał się do niewoli. Przetrzymywano go w obozie jenieckim w Bawarii. Uciekł z niego w 1942 r. i wrócił w rodzinne strony, czyli okolice Dobrzynia. Po wojnie „Amerykanka” w 1949 r. została skazana na dwa lata więzienia. Jan Przybyłowski, po wojnie szef wywiadu 11. Grupy Operacyjnej Narodowych Sił Zbrojnych, został stracony w 1951 r. W trakcie śledztwa funkcjonariusze UB pokazywali mu, jak torturują jego ciężarną żonę.
– Dla mnie ten dzień to duch mojego ojca. Minęło wiele lat i w końcu możemy mówić o tym, co się wydarzyło, a co miało zostać wymazane z pamięci. To wspaniałe, że na tych uroczystościach jest tak dużo młodych ludzi – mówiła ze łzami w oczach Bożena Przybyłowska-Sacharczuk.
Marsz zatrzymał się przy tablicy na budynku przy ul. 1 Maja. To tam w czasie okupacji niemieckiej była siedziba gestapo, a po wojnie UB. Tam mordowano polskich patriotów. Po złożeniu kwiatów marsz ruszył dalej. Z okrzykami m.in. „Cześć i chwała bohaterom”, „Duma, duma, narodowa duma”, „Armio wyklęta, Płock o was pamięta” czy „Norymberga dla komuny” dotarł do płockiej Stanisławówki.
Tam pod tablicą upamiętniającą Żołnierzy Wyklętych złożono kwiaty i zapalono znicze. – Spotykamy się w dniu narodowego święta Żołnierzy Wyklętych. Wyklętych przez komunistów, zdrajców, sowietów, ale nie przez naród polski – mówił Jacek Pawłowicz, historyk IPN, który przybliżył postaci żołnierzy niezłomnych działających na Mazowszu Płockim.
Końcowym akordem marszu była wspólna modlitwa i odśpiewanie hymnu narodowego. Następnie w Jagiellonce odbyła się prelekcja historyka Tadeusza Płużańskiego, a wieczorem w Stanisławówce odprawiono mszę świętą w intencji żołnierzy antykomunistycznego i niepodległościowego podziemia.    (gsz)
fot. Dariusz Ossowski