Pieniądze jak manna z nieba

Liderem jest Płock – od początku akcesji do Unii dostał z jej budżetu około 96 mln zł i prawie 2 mln euro. Daleko za sobą zostawił Gostynin i Sierpc. Sierpc złożył jeden wniosek, ale ostatecznie znalazł się on jednak na liście rezerwowej. W tej konkurencji z miastami bardzo dobrze poradziły sobie gminy, niektóre o niskim budżecie na inwestycje, jak choćby Bodzanów, Nowy Duninów czy Bielsk.
Nasze informacje oparliśmy przede wszystkim na danych ze Zintegrowanego Programu Rozwoju Regionalnego. To były (i będą nadal) naprawdę duże pieniądze na naprawdę duże inwestycje. Wymienione gminy stanowią swego rodzaju listę prymusów – to samorządy, które najlepiej zdały egzamin z przedmiotu „jak skutecznie pozyskiwać fundusze europejskie”.
Płock najwięcej dostał z Unii na swoją największą i najważniejszą inwestycję – budowę dróg dojazdowych do drugiej przeprawy mostowej w Płocku, czyli kontynuacji budowy drugiego mostu. Projekt współfinansowany był ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego 2004-2006. Mowa o kwocie ponad 91 mln 322 tys. Ze ZPORR miasto dostało prawie 12 mln 500 tys. zł na dwa kolejne etapy przebudowy i modernizacji ul. Tumskiej. Ponadto za środki unijne udało się zadbać o zabytki: 15 tys. euro na utworzenie instytucji zarządzającej Europejskim Szlakiem Gotyku Ceglanego (projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) oraz 935 tys. euro na program związany z rozwojem Starówki (z EFRR). Z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach ZPORR na stypendia dostał około 500 tys. zł. Na przeciwdziałanie bezrobociu Płock otrzymał ponad 480 tys. zł, na przeciwdziałanie zjawisku wykluczenia społecznego ponad 750 tys. zł, na system ekozarządzania i audytu prawie 38 mln euro, na system zarządzania przestrzenią ponad 43 tys. euro, wreszcie na projekt związany z rozwojem zrównoważonym miasta ponad 38 mln zł.
Po dodaniu wszystkich sum okazuje się, że miasto Płock pozyskało z różnych unijnych funduszy ponad 96 mln 77 tys. zł i ponad 1 mln 931 tys. euro.

Liderzy regionalni
Ma się czym pochwalić gmina Bodzanów. Zwyciężyła w ogólnopolskim rankingu ogłoszonym przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, gdy chodzi o realizację projektów dofinansowanych z budżetu unijnego. Wyprzedziła w swojej kategorii kilkanaście znacznie większych gmin z całego kraju. Lista inwestycja jest długa, gmina korzystała z wielu różnych źródeł finansowania unijnego. Najwięcej dostała na budowę wodociągu w Białobrzegach (1 mln 900 tys. zł) i na budowę kanalizacji sanitarnej dla kompleksu Bodzanów-Chodkowo (1 mln 200 tys. zł). Wiele inwestycji m.in. budowę świetlic gmina zakończy w marcu. Poza tym za pieniądze z Europejskiego Funduszu Społecznego szkoli bezrobotnych.
Ze swej operatywności może być dumny także Wyszogród. Za około 4 mln 900 tys. zł zbudował stację uzdatniania wody w Kobylnikach, za 2 mln 400 tys. zł, wodociągi w 6 sołectwach (Pozarzyn, Bolino, Wiązówka, Chmielewo, Wilczkowo, Rębowo) i 2 studnie głębinowe. Teraz może się już dzielić wodą, choć jeszcze niedawno bardzo mu jej brakowało.
Czasu nie tracił także Gąbin, który dostał z różnych funduszy unijnych ponad 3 mln 560 tys. zł. Najwięcej, bo ponad 2 mln zł otrzymał ze ZPORR na rozbudowę szkoły podstawowej, gimnazjum i przedszkola w Gąbinie. Budżet inwestycyjny bardzo wzmocniła także m.in. kwota ponad 220 tys. zł na wodociągi i kanalizacje oraz wyposażenie pracowni komputerowych.
Najwięcej ze ZPORR-u
Na liście beneficjentów ZPORR znajduje się powiat płocki, który otrzymał 4 mln zł na modernizację drogi powiatowej nr 217 Rogozino-Bulkowo. „Dużą kasę” zgarnęła także gmina Bielsk – prawie 2 mln 800 tys. zł. Postarała się w ten sposób o m.in. modernizację trzech dróg gminnych w Ciachcinie – Józinku, Goślicach i Borowicach, zbudowała kanalizację sanitarną w Bielsku i wodociągi w Żukowie i Niszczycach-Pieńkach.
Wypada się cieszyć także z sukcesów Słupna. Tylko na budowę sieci kanalizacyjnej w Nowym Gulczewie dostało ono ponad 2 mln 700 tys. zł (łączny koszt wynosił aż 4 mln 500 tys. zł). Na wielkie brawa zasługuje Nowy Duninów. Przy bardzo niskim budżecie ogólnym, a jeszcze niższym na inwestycje tylko ze ZPORR otrzymał 1 mln 800 tys. zł (łącznie z innych programów prawie 4 mln zł) na modernizację dróg gminnych Karolewo-Kamion, Nowy Duninów-Trzcianno i Środoń-Jeżewo. Tylko trochę mniej, bo 1 mln 500 tys. zł dostało Radzanowo – na rozbudowę systemu zaopatrzenia gminy w wodę. Stara Biała pozyskała z UE fundusze na drogi i kanalizację – za 3 mln zł zbudowała 2 km drogi gminnej w Starej Białej i 1,7 km drogi gminnej w Kowalewku oraz sieć kanalizacji sanitarnej w Maszewie nad Wisłą (za 1 mln 800 tys zł). Na liście ZPORR są też Bulkowo i Mała Wieś. Bulkowo otrzymało z budżetu unijnego w ramach ZPORR 400 tys. zł na zakończenie rozbudowy i nadbudowy szkoły w Blichowie, a Mała Wieś dostała ponad 110 tys. zł na rozbudowę sieci wodociągowej w Rękicicach, Nakwasinie i Liwinie. Pieniądze z ZPORR dostała tylko jedna gmina z powiatu sierpeckiego – Mochowo. 1 mln 300 tys. zł zostało przeznaczone na modernizację i przebudowę dróg gminnych w Bożewo Nowe-Grodnia, Mochowo-Żabiki i Śniechy-Kokoszczyn.
Beneficjenci, którzy z jakichś względów nie wykorzystali finansowych możliwości unijnych, obiecują poprawę. Andrzej Szyszko z Urzędu Miasta Gostynina tłumaczy, że w Gostyninie priorytetem są Termy Gostynińskie. Te zaś znalazły się na wysokim miejscu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego. W latach 2007-2013 ma na to przedsięwzięcie dostać 180 mln zł. Sierpc zapowiada składanie następnych wniosków w przyszłym roku i tłumaczy, że łatwiejszy dostęp do pieniędzy mieli gospodarze „terenów zaniedbanych”. Nie do końca można jednak zgodzić się z tą opinią, ponieważ w wielu przypadkach gminy wyglądają na zadbane, a dodatkowe pieniądze z Unii poprawiają infrastrukturę i estetykę otoczenia.
Możliwości pozyskiwania środków z Unii z roku na rok mają być coraz większe. Wciąż jednak zależeć to będzie od operatywności samorządów. Dlatego chociażby powiat płocki powołał niedawno specjalny wydział, który ma się tylko tym zajmować. Są jednak gminy, które nawet się nie zabrały za pisanie projektów unijnych. Na listach, do których udało nam się dotrzeć, nie ma gmin z powiatu gostynińskiego: Pacyny, Szczawina Kościelnego, Sannik. Te ostatnie zapowiadają dużą ofensywę w tym kierunku w najbliższym czasie. Gmina Gostynin zamierza się ubiegać o środki unijne na rozbudowę sieci kanalizacyjnej, ale w ostatnich latach wykonała dużo inwestycji z różnych źródeł zewnętrznych. W przypadku powiatu sierpeckiego liderem jest Mochowo. Pozostałe z gmin powiatów płockiego i sierpeckiego obiecują, że będą ubiegać się o środki unijne w latach 2007-2013. Czy te obietnice zostaną dotrzymane, okaże się za 4 lata.
Elżbieta Grzybowska