(Nie)znaczenie sztuki

To pierwsza po 10 latach przerwy ekspozycja prac artysty w Polsce, mająca charakter retrospekcji. Mirosław Rogala zaprasza do interakcji ze swoją sztuką i umieszczania jej w indywidualnym kontekście każdego użytkownika. – Wiele prac nie wymaga zrozumienia, bo tak naprawdę sztuki się nie rozumie – uważa.
Mirosław Rogala mieszka i tworzy w Chicago. Jest wykładowcą i dyrektorem katedry Performance and Interactive Media Arts w Brooklyn College w Nowym Jorku. Absolwent malarstwa na ASP w Krakowie wyjechał za ocean na przełomie lat 70. i 80. W 2000 roku jako jeden z pierwszych na świecie obronił doktorat z dziedziny sztuk interaktywnych w University of Wales, pod kierunkiem prof. Roya Ascotta. W USA stał się prekursorem sztuki wideo, grafiki komputerowej i prezentacji interaktywnych. Zasłynął jako twórca interaktywnej instalacji dźwiękowej w przestrzeni publicznej eGarden w Chicago – jednej z pierwszych na świecie permanentnych interaktywnych instalacji outdoors. Pierwszy wideoperformance – Polish Dance zrealizował w 1980 roku.
Wystawa „Oddech obrazu”, na którą składają się fotografie cyfrowe i prace multimedialne, jest pierwszą po 10 latach ekspozycją artysty w Polsce. Wcześniej pokazywał swoją sztukę w Zamku Ujazdowskim i krakowskim Bunkrze Sztuki. – Wielomedialny twórca wykorzystuje sztukę wideo, fotografię, performance, techniki laserowe, malarstwo. Zajmuje się też grafiką komputerową, komponuje i pisze teksty – powiedziała o artyście podczas otwarcia wystawy dyrektor PGS, Alicja Wasilewska. – Pokazujemy około 100 prac, w których podejmuje on ważne kwestie dotyczące transformacji tożsamości przestrzeni, problemów cyberkultury i dynamicznego rozwoju cyfrowych technologii informacyjno-komunikacyjnych. Wskazuje także na towarzyszący sztuce wątek odpowiedzialności społecznej i podkreśla nieustanny proces przeobrażania, któremu ulega otaczający nas świat – wyjaśniła.
– Ta wystawa jest dialogiem, który zaczyna się ode mnie samego. Rozmawiam sam ze sobą, odpowiadam sobie na pytania, w jaki sposób przebiega transformacja, jak przekształcają się pejzaż czy miasto – mówił Mirosław Rogala. – Do pewnego stopnia sztuka jest tajemnicą nawet dla mnie samego. Szukam równowagi i balansu w życiu. Pozwala mi to istnieć i być sejsmografem skomplikowanej rzeczywistości – opowiadał. O swojej sztuce, która łączy różne media, powiedział, że dziś każdy użytkownik jest w stanie odebrać wiele impulsów jednocześnie. Wiąże się to z nową wrażliwością, nowym doświadczeniem, z niespokojną wielowarstwową rzeczywistością. Nie musimy rozumieć jego sztuki. Oglądając ją, tworzymy dla dzieł nowy kontekst, nowe zależności, dostrzeżemy coś innego. Staniemy się też w pewien sposób współodpowiedzialni za dzieło. Od nas zależy, jak bardzo zaangażujemy się w dzieło, ile czasu mu poświęcimy, jakim doświadczeniem będzie dla nas próba odbioru sztuki.
Mirosław Rogala już w USA zainspirował się nowym pejzażem i nowymi sposobami wyrażania się w sztuce. Dużo swoich tekstów poświęcił miastu i jego przekształceniom. Jego teksty i libretta powstają w języku angielskim. Na wydanie czekają jego trzy książki. – Recytując wierszyk, jako siedmiolatek, zapomniałem ostatnich słów. Tego ostatniego słowa dalej szukam. Staram się znaleźć różne media – powiedział. Otwarcie wystawy ubarwił koncert wokalisty i muzyka jazzowego Marka Bałaty, który zaprezentował część opery multimedialnej Mirosława Rogali oraz utwory z repertuaru Czesława Niemena. Wystawa „Oddech Obrazu” będzie czynna do 9 czerwca.
Lena Szatkowska
fot. Dariusz Ossowski