Najnowsza książka Gabrieli Nowak-Dąbrowskiej. Płoccy Żydzi: dobroczynność i filantropia

Najnowsza książka Gabrieli Nowak-Dąbrowskiej „Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia” prezentuje sylwetki żydowskich aktywistów, którzy działali dla dobra społeczności. Jej wydanie uczciło  150. rocznicę powstania Szpitala Żydowskiego im. Izaaka Fogla oraz 120. rocznicę rozpoczęcia działalności Żydowskiego Towarzystwa Dobroczynności. 

Zanim powstała książka, we wrześniu na stronie JewishPlock.eu została udostępniona przygotowana przez Fundację Nobiscum wirtualna wystawa pod tym samym tytułem, którą można oglądać cały czas. Znajdziemy tam m.in. informacje o działalności szpitala żydowskiego i Bractwa Miszmorin, które opiekowało się chorymi, szkole religijnej Talmud-Tora czy ufundowanym przez małżeństwo Flatau przytułku dla starców i kalek. 
Żydowskie Towarzystwo Dobroczynności powstało w roku 1901 (oficjalną działalność rozpoczęło rok później), a jednym z jego zdań było prowadzenie ochronki dla małoletnich dziewcząt. Utrzymywało się z ofiar przekazywanych przez członków płockiej gminy żydowskiej. W Płocku założono także Żydowskie Towarzystwo Opieki nad Matką i Dzieckiem „Kropla mleka”, które prowadziły: Bronisława Golde, dr Zofia Paperna i Matylda Sachs. W siedzibie Towarzystwa przy Zduńskiej dzieci otrzymywały mleko. Rozdawano także cukier i kasze. Przy Szerokiej 14 istniało Ognisko Dla Dzieci Robotników Żydowskich. Oprócz informacji o działalności Towarzystw, na wystawie zostały przedstawione sylwetki społeczników. 
Do wirtualnej ekspozycji dołączyła publikacja, która w sposób rozszerzony także prezentuje inicjatywy podejmowane przez płockich Żydów od XIX wieku do czasów powojennych. Przedstawia żydowskich dobroczyńców, filantropów i innych niepospolitych ludzi, którzy bezinteresownie działali na rzecz swojej społeczności. 
Ponad trzystustronicowe wydawnictwo zostało oparte na źródłach z zasobów: Archiwum Państwowego w Płocku, Aktach stanu cywilnego wyznania mojżeszowego gminy wyznaniowej Płock, zespole archiwalnym Rada Opieki Społecznej Guberni Płockiej oraz artykułach prasowych (m.in. z ukazującego się w Warszawie w latach 1866-1912 tygodnika „Izraelita”). Pierwsza część tytułu odnosi się do zakorzenionego w judaizmie i kulturze żydowskiej obowiązku szerzenia miłosierdzia względem bliźnich, zwłaszcza tych, którzy potrzebują pomocy. „Rachmonim bnei rachmonim”  czyli „miłosierni synowie miłosiernych”. 
Jak informuje wydawca – Fundacja Nobiscum – celem publikacji jest przypomnienie współczesnym mieszkańcom Płocka sylwetek żydowskich aktywistów, których działania mogą być nadal inspirujące dla wszystkich, którym bliski jest etos społecznikostwa. – Jest to zarazem kolejna książka fundacji, będąca próbą przywrócenia pamięci o społeczności żydowskiej Płocka, której dzieje sięgają 1237 roku – podkreśla prezes Fundacji, Piotr Dąbrowski. Wydanie książki wsparli darczyńcy: Arie Fuks oraz Michael Fuks.  

(l.)