Malowanki i procesja z palmami

Podczas najbliższej niedzieli w Muzeum Wsi Mazowieckiej wspominany będzie wjazd Jezusa do Jerozolimy. Ta uroczystość, obchodzona dziś jako Niedziela Palmowa, jest jednym z najpiękniejszych świąt. Z nim związane są także liczne zwyczaje i obrzędy w tradycji ludowej. Można je będzie poznać już w najbliższą niedzielę 25 marca.
Od godziny 9.00 do 17.00 odbywać się będą pokazy zwyczajów wielkanocnych, konkurs na najpiękniejszą palmę, koncert zespołu Mazovia Politechniki Warszawskiej i kiermasz rękodzieła oraz rzemiosła. – Kwietna Niedziela dla mieszkańców dawnej mazowieckiej wsi była dniem pełnym radosnego wyczekiwania. Stanowiła nie tylko wstęp do liturgii Wielkiego Tygodnia, ale też rozpoczynała okres wiosenny. Należało się do niego dobrze przygotować. W odprawianej wtedy mszy świętej i uroczystej procesji uczestniczyli wszyscy bez względu na wiek i status majątkowy, zanosząc przed ołtarz wykonane własnoręcznie wielobarwne palmy. Poświęconą wiązankę umieszczano następnie za świętym obrazem w celu ochrony domostwa przed uderzeniem pioruna i chorobami. Należało także zjeść z niej jednego bazia, po to by głowa i gardło nie bolały. Starej, zeszłorocznej jednak nie wyrzucano, a spalano w piecu chlebowym, jak mówiono „by w chlebie zakalca nie było”. Palemki wkładano w pierwszą zaoraną na wiosnę skibę, żeby ziemia lepiej rodziła, a także uderzano nią wypędzane na łąkę bydło, w celu zapewnienia mu zdrowia – mówi o zwyczajach Jarosław Asztemborski z Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu.
Dawne palmy wyglądały nieco inaczej niż współczesne. Były zrobione z wielobarwnych traw i suszonych kwiatów. Kiedyś najczęściej wykonywano je z bukszpanu, barwinka i zielonych wierzbowych witek, ozdabiając kolorowymi bibułowymi bukiecikami. – Te właśnie kompozycje są symbolami organizowanej w skansenie imprezy. Każdy uczestnik będzie miał okazję udać się w termin do jednej z twórczyń ludowych, by poznać tajniki ich wykonywania i znaczenie poszczególnych elementów – przedstawia szczegóły niedzielnego spotkania Jarosław Asztemborski.
Zwiedzający wezmą udział w uroczystej mszy świętej odprawionej w muzealnym kościele i procesji po terenie ekspozycji. We wnętrzach chałup chłopskich i dworów szlacheckich obejrzą wystawę „Wielkanoc na Mazowszu” poświęconą zwyczajom związanym ze Świętami Zmartwychwstania i czasem odrodzenia przyrody. Przygotowane będą pokazy obrzędowości ludowej. Malowanie jaj techniką nakładania wosku i zanurzania w barwnikach, wykonywanie lampek do Grobu Pańskiego, tworzenie tzw. korony do dekoracji obrazów, wysypywanie piaskiem ozdobnych wzorów na polepach. Uczestnicy dowiedzą się też co musiało się znaleźć w koszach ze święconką, jak wyglądało święcenie parobków i rodziny sołtysa, a także na czym polegało dyngusowanie. Najmłodsi w dawnej izbie lekcyjnej uczestniczyć będą w specjalnych warsztatach, podczas których stworzą własne karty świąteczne. Jak zawsze na scenie muzealnego amfiteatru odbędzie się koncert folklorystyczny przygotowany przez artystów z zespołu Mazovia Politechniki Warszawskiej. W ramach imprezy zorganizowany zostanie także wiosenny kiermasz. W ofercie wystawców znajdą się akcesoria wielkanocne, palmy, produkty tradycyjne, wyroby rękodzieła i wiele innych.
– Od lat jednym z najważniejszych elementów obchodów Niedzieli Palmowej w sierpeckim muzeum jest konkurs na najpiękniejszą palmę wielkanocną. Bogactwo form i pomysłowość twórców biorących w nim udział potrafią zaskoczyć. Z pewnością nie inaczej będzie w tym roku. Prace wyeksponowane zostaną przed muzealnym kościołem, zaś wyboru najbardziej wyjątkowych z nich w kategoriach indywidualnej i zespołowej dokonają sami zwiedzający, głosując na specjalnych kartach – mówi Jarosław Asztemborski.
Ogłoszenie wyników plebiscytu nastąpi po mszy świętej, ok. godziny 15.00. Na laureatów czekać będą cenne nagrody rzeczowe.

rad