Jak do tego dosz?o i kto tu zawini?... - Post Scriptum do antologii

Z perspektywy setek kilometr?w, kt?re dziel? mnie teraz od P?ocka, wracam do wieczoru w Domu Darmstadt, gdzie odby?a si? promocja polsko-niemieckiej antologii „Most poezji” jeszcze raz, by podzi?kowa? wszystkim, kt?rzy sprawili, ?e do fina?u wsp?lnego p?ocko-darmstadzkiego projektu literackiego dosz?o. Jak wi?c to si? sta?o i kto tu zawini?.Z pewno?ci? win? ponosi Karl Dedecius, kt?ry fascynuje doskona?ym wyczuciem w przetwarzaniu s?owa polskiego na niemieckie. To w?a?nie przek?ady polskiej poezji Karla Dedeciusa, bardzo „podejrzane” o Nagrod? Nobla, sprawi?y, ?e urodzi?a si? moja fascynacja przetapiania s?owa w s?owo, my?li w my?l i rzuci?a mnie nieprzypadkowo do Darmstadt, gdzie swoj? siedzib? ma Deutsches Polen-Institut, za?o?ony przez wspomnianego ju? Mistrza Przek?adu... To pozwoli?o mi pozna? miasto i odkry? jego poezj?. Dzi?kuj? Ci, Mistrzu! Oczywi?cie win? ponosi tak?e kobieta o darze przekonywania i odkrywania ludzi - red. Lena Szatkowska! To ona sprawi?a, ?e pojawi?am si? na scenie p?ockiej poezji. Tak wiec by?am najpierw - wepchni?ta, p??niej - porwana przez jeden z jej „od?am?w” (Ko?o Zwi?zku Literat?w Polskich z Wojtkiem ??ckim na czele), a jeszcze p??niej – wci?gni?ta do pracy. I w?a?nie wtedy powsta?a my?l o dwuj?zycznej antologii... Skromna liczba przek?ad?w tzw. prozy; w tym m.in. polskie biuletyny informacyjne (Wydawnictwo Archidiecezji Gda?skiej Stella Maris); fragmenty ksi??ek o liryce japo?skiej, eseje i setki wierszy (autorzy m.in. Renate Axt, Leszek Engelking, Peter Huckauf, Wojciech ??cki, Pior Szczepa?ski, Bohdan Urbankowski), z kt?rych niekt?re doczeka?y si? publikacji (m.in. "nawias", "Topos"), dwie pe?ne publikacje ksi??kowe (w tym jedna dwuj?zyczna), publikacje w antologiach: Antologia polskiego haiku Ewy Tomaszewskiej i Agnieszki ?u?awskiej-Umedy w Warszawie, antologia haiku "Wie Schnee von gestern?" Ingo Cesaro w Kronach oraz publikacje w "Literackich Nowinach" w Pradze i w czeskim Cieszynie - to baga?, z jakim zabra?am si? do pracy nad antologi? wierszy z P?ocka i z Darmstadt. Zamiarem przygotowania antologii podzieli?am si? z Ew? Bartu?, ?wczesn? kierowniczk? Domu Darmstadt w P?ocku, kt?ra okaza?a si? cichutkim, dobrym duchem tej ksi??ki, a? do jej ukazania si?. Przez ni? pozna?am Fritza Depperta, kt?ry wraz z ?on? Gabriell? natychmiast podpisali si? pod tym pomys?em. Po zmianach administracyjno-osobowych pomys? zosta? przekazany Annie Skorus, ?wie?o upieczonej dyrektorce P?ockiego O?rodka Kultury i Sztuki, kt?ra natychmiast zaaran?owa?a spotkanie z Berndem Sch?ferem w darmstadzkim Magistracie, kierownikiem biura d/s kontakt?w z miastami partnerskimi. Pomys? wspar? przewodnicz?cy Rady Miasta Wojciech Hetkowski. Wkr?tce zapad?a oficjalna decyzja w?adz obydwu miast, podpisana mi?dzy Nadburmistrzem Miasta Darmstadt Peterem Benzem i Prezydentem Miasta P?ocka Stanis?awem Jakubowskim: zostaje powo?any do ?ycia pierwszy partnerski projekt literacki. W Darmstadt wyborem wierszy zaj?? si? Fritz Deppert, od wielu lat obecny w ?yciu literackim miasta i znaj?cy wszystkich, kt?rzy paraj? si? pi?rem; tych ju? znanych i cenionych, jak r?wnie? tych raczkuj?cych. W P?ocku zadanie to powierzono Komisji Wydawniczej przy POKiS-ie, istniej?cej ju? od d?u?szego czasu. W pracach Komisji (to tylko dla przypomnienia!) uczestniczy kilka znanych w P?ocku os?b: Anna Skorus, Bohdan Urbankowski (przewodnicz?cy), Wojciech ??cki (Ko?o ZLP), Marek Grala SPP, POKiS i Klub Artystyczny P?occzan) i kilka pa? polonistek - przesympatycznych i bardzo dok?adnych. Decyduj?cym kryterium, jakie zosta?o przyj?te w P?ocku, by?o opublikowanie jednej pozycji ksi??kowej. Po kolejnych selekcjach, po wielu godzinach pracy z tekstami wyjecha?am z Polski z grub? teczk? , zawieraj?c? utwory 26 p?ockich poet?w. W kr?tkim czasie nadesz?a r?wnie? przesy?ka od Fritza Depperta, a w niej utwory 22 poet?w z Darmstadt. Wsr?d nich wiersze Renate Axt, Ursuli Teicher-Maier i Kurta Drawerta, kt?re to nazwiska nie by?y mi obce. Uda?o mi si? zaanga?owa? w konsultacj? przek?ad?w a? trzy osoby: Iwon? Fai?, germanistk?, kt?ra z pedantyczn? dok?adno?ci? kaza?a mi si? spowiada? z powod?w u?ycia jakiego? okre?lenia, Matthiasa Kneipa z Instytutu w Datmstadt, kt?ry po?wi?ci? sw?j prywatny czas na dyskusj? o przek?adach p?ockich wierszy i Bohdana Urbankowskiego, kt?ry swym krytycznym okiem i celn? rad? wspiera? mnie w chwilach zw?tpienia. Tak?e Fritz Deppert - wsp??autor antologii - rozwiewa? moje w?tpliwo?ci powsta?e przy pracy nad wierszami. S?owa uznania kieruj? dla oficyny wydawniczej Agpress i jej szefa Adama ?ukawskiego, kt?rego propozycja druku zosta?a jednog?o?nie przyj?ta przez obydwa miasta partnerskie. D?ugie debaty z Jackiem Czury??o i ci?g?e wnoszenie poprawek do sk?adu ksi??ki, uwie?czy?o prawie jednog?o?ne opowiedzenie si? za jednym z proponowanych projekt?w ok?adek. Zaakceptowany zosta? projekt Jacka Czury??y inspirowany innym projektem, autorstwa Christiana H?usslera z Darmstadt. Nie wierzy?am w?asnym uszom, kiedy us?ysza?am: "ju? jest w druku"... Wszystkim "wsp??winnym", tym, kt?rzy mnie wspierali (nie zapominaj?c o mojej rodzinie i przyjacio?ach z bliska i z daleka!), jak r?wnie? tym, kt?rzy nie przeszkadzali, dzi?kuj? za ich wk?ad w powstanie antologii "Most poezji - Poesiebr?cke". W?adzom obydwu miast dzi?kuj? jeszcze raz za sponsorowanie projektu. Annie Skorus i Berndowi Sch?ferowi i przewodnicz?cemu Rady Miasta Wojciechowi Hetkowskiemu za wytrwa?o?? i dok?adno?? w debatach i "rokowaniach", Fritzowi Deppertowi - za wszystko co uczyni? dla mnie i dla ksi??ki, ale przede wszystkim poetom, kt?rzy ofiarowali swoj? poezj?, bez kt?rej antologia nie mog?aby powsta?... Na promocj? antologii „Most poezji” - Poesiebr?cke (4 grudnia) w Darmstadt pojechali p?occy tw?rcy: Wojciech ??cki i Maciej Wo?niak. Ale o tym nast?pnej korespondencji. Ma?gorzata P?oszewska (Reutlingen, listopad 2001)