Czyli jak uczyć dzieci bez płaczu

Rekordy popularności wśród nauczycieli szkół i regionu płockiego bije projekt realizowany przez Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli „Włącz myślenie”. W nowatorskich zajęciach pozwalających w niesztampowy i zrozumiały sposób przekazywać wiedzę i rozwijać zainteresowania uczniów udział bierze blisko dwustu nauczycieli.
A zadanie polega na tym, by pewne swoich racji przedszkolaki przekonać, że konflikty można rozwiązywać bez użycia siły i łez, a to wcale nie należy do najłatwiejszych. – Stąd projekt pozwalający między innymi skutecznie wytłumaczyć uczniom trudne, moralne dylematy literackich bohaterów, by potrafili zrozumieć ich sens. Co więcej, projekt pokazuje co zrobić, aby wiedza była podana w sposób lekkostrawny, adekwatny do oczekiwań i predyspozycji młodego człowieka? Szczerze trzeba przyznać, że zadanie nie należy do najłatwiejszych, ale z pomocą specjalistów jest możliwe do wykonania. Taki cel postawiło sobie Mazowieckie Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli, opracowując plan działań w ramach projektu „Włącz myślenie. Nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi” – mówi Małgorzata Gasik z Mazowieckiego Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w Płocku.
Projekt jest zaadresowany do nauczycieli z mazowieckich szkół i przedszkoli, psychologów i pedagogów oraz dyrektorów placówek. W ciągu dwóch lat uczestnicy poznają podstawy neurodydaktyki, teorii inteligencji wielorakich Howarda Gardnera oraz narzędzia TOC (Theory of Constraints – Teoria Ograniczeń). – Dzięki temu będą mogli zastosować oparte na wnioskach płynących z neuronauk skuteczne metody nauczania i wychowania na lekcjach w szkole, i zajęciach w przedszkolu – wyjaśnia Małgorzata Gasik.
Projekt zakończy się w czerwcu 2016 r. Jest realizowany pod patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego, Mazowieckiego Kuratora Oświaty oraz Prezydenta Miasta Płocka w Wydziałach MSCDN w Ciechanowie, Płocku, Warszawie, Siedlcach i Radomiu. Dla nauczycieli przygotowano możliwość udziału w jednym z sześciu komponentów: matematycznym, humanistycznym (z podziałem dla polonistów i katechetów), wychowawczym, przedszkolno-wczesnoszkolnym, językowym i menadżerskim dla dyrektorów szkół. W ramach realizacji biorą udział w 12- lub 24-godzinnym szkoleniu, spotkaniach ze specjalistami w dziedzinie neurodydaktyki i inteligencji wielorakich, psychologami/pedagogami z poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz trenerami TOC.
Jak projekt działa w praktyce? Po inauguracji, czyli konferencji „Jak rozwijać wrodzone zdolności dzieci? – przyszłość dla edukacji”, podczas której nauczyciele mogli wysłuchać wykładów Geralda Hüthera, profesora neurobiologii w Klinice Psychiatrycznej Uniwersytetu w Getyndze i dr Marzeny Żylińskiej, eksperta w dziedzinie metodyki i neurodydaktyki, przyszedł czas na szkolenia. Te będą prowadzone do kwietnia. – W ich trakcie nauczyciele poznają narzędzia TOC: „chmurkę”, dzięki której nauczą swoich uczniów kreatywnego rozwiązywania problemów i empatii, „logiczną gałązkę”, rozwijającą logiczne myślenie i zdolność przewidywania konsekwencji swojego działania oraz „drzewko ambitnego celu”, za pomocą którego każdy będzie mógł skutecznie zaplanować działania i osiągnąć cel. Następnie wezmą udział w szkoleniach z podstaw neurodydaktyki i teorii inteligencji wielorakich. Tam dowiedzą się m.in. co wspiera, a co hamuje naturalne procesy uczenia się, jak uczą się „cyfrowi tubylcy” oraz jak zachęcić uczniów do nauki – przedstawia szczegóły praktycznej strony projektu Małgorzata Gasik.
Ponadto biorący udział w szkoleniu nauczyciele poznają cechy prawidłowych relacji interpersonalnych zbudowanych na partnerstwie (niezbędne m.in. w kontaktach z rodzicami) oraz dowiedzą się w jaki sposób rozwijać w dziecku inteligencje wielorakie. Zdobytą w ten sposób wiedzę będą mogli zastosować w praktyce i zaprezentować podczas lekcji otwartych. Na jednej z nich, prowadzonej w czasie projektu, uczestnicy zastanawiali się czy wyjść za nieatrakcyjnego i niekochanego kawalera, aby zyskać poczucie bezpieczeństwa, czy zaryzykować i walczyć o szczęście w miłości? Takie, jak mówią organizatorzy szkolenia, ciężkie dylematy kruchej Calineczki analizowały uczestniczki szkolenia zorganizowanego w ramach komponentu przedszkolno-wczesnoszkolnego w Płocku. – Stosowanie narzędzi TOC pomoże nauczycielom wychowania przedszkolnego i edukacji wczesnoszkolnej uczyć dzieci poprzez zabawę, odbierać świat wielozmysłowo, czyli lepiej rozumieć i zapamiętywać – przekonuje Aleksandra Banach-Kaźmierczak, koordynator komponentu przedszkolno-wczesnoszkolnego w MSCDN Wydział w Płocku. – Ułatwi przygotowanie dzieci do podejmowania świadomych decyzji i przejmowania za nie odpowiedzialności, pomoże małym odbiorcom dążyć do realizacji postawionych sobie dziecięcych celów, a przez to rozwinie szacunek do siebie i innych oraz empatię.
Koordynatorzy projektu zwracają uwagę na to, że zaplanowane działania mają charakter systemowy, nie incydentalny. Stąd m.in. dwuletni czas działania, tak aby uczestnicy mogli swobodnie poznać i w miarę swoich możliwości wprowadzać poznaną wiedzę do praktyki szkolnej, oraz zaproszenie do projektu dyrektorów placówek. Założenia projektu i bieżące informacje zamieszczone są na stronie projektu: www.toc.mscdn.pl. rad