Bodzanów. Korzenie niepodległości

Ucieczka do wolności. Bodzanów jest miejscem niezwykłym i ma wiele osób zakochanych w tej ziemi, w jej patriotycznych tradycjach. Prawa miejskie uzyskał 13 lipca 1351 r. na mocy dekretu księcia mazowieckiego Bolesława III, a w 1869 utracił je za udział mieszkańców w powstaniu styczniowym. W kronikach miejscowych powtarzają się takie nazwiska jak: Rogulscy, Rokiccy, Majewscy, Dylewscy, Kulińscy, Szymczakowie.Zygmunt Szymczak urodzony w 1917 r., wychował się w atmosferze patriotycznej. Jego stryj Władysław, po roku 1905 wyemigrował do Ameryki za pracą i chlebem, ale w 1917 r. wrócił do Francji, wstępując do formującej się tam Armii Hallera, w której pozostał do końca wojny. W czerwcu 1919 roku wraca razem z Hallerem do kraju, walczy z bolszewikami i ginie w czasie odwrotu (1920) w nieznanych okolicznościach. Nie wiadomo, gdzie jest jego mogiła. Zygmunt i jego młodszy brat Tadeusz mieli uzdolnienia muzyczne, więc po skończeniu szkoły podstawowej, ukończyli średnią szkołę muzyczną. W 1937 r. Zygmunt zatrudnia się jako organista w Kępie Polskiej. W 1939r. powołano go do wojska, w 1 batalione łączności z Zegrzu. We wrześniu jako łącznościowiec i telefonista bierze udział w walkach od Mławy po Wyszków i Lublin. Na drogach walk i odwrotu swej jednostki widzi rozdzierające sceny bombardowań przez lotnictwo niemieckie. Wielokrotnie zbiera porzucone przez maruderów karabiny, wierząc że przydadzą się do dalszej walki. Kiedy wschodnie tereny Polski zajęła armia sowiecka, Szymczak trafia do niewoli niemieckiej. Z setkami innych jeńców poprzez Czechy i Austrię dociera do stalagu VIIIa w Morsburgu, później do Ludwigshafen, wreszcie do miejscowości Walesdorf położonej blisko granicy ze Szwajcarią. Wielokrotnie marzy o ucieczce, ale na początku Szwajcaria przekazywała ponownie uciekinierów Niemcom, gdzie byli kierowani do obozów koncentracyjnych. Ucieczka udała się dopiero w marcu 1943 r. Razem z nim uciekli czterej koledzy. Polacy internowani przez władze Szwajcarii musieli pracować przy budowie dróg, otrzymywali niewielki żołd wystarczający na przeżycie. Szymczak jako organista, został dostrzeżony przez jednego z kapelanów 2 dywizji strzelców gen. Kietlinga. Jesienią 1944 r., po wyzwoleniu Francji przekracza ponownie granicę i skierowany jest do dalszej służby. Trafia następnie do Szkocji, gdzie formuje się 26 batalion pomorski, w którym służy do 12 stycznia 1947 r. Po zdemobilizowaniu wraca do Bodzanowa i znowu rozpoczyna pracę jako organista, ożeniwszy się z miejscową panną. Od roku 1977 Zygmunt Szymczak jest członkiem tutejszego Koła Związku Kombatantów Rzeczpospolitej Polskiej i byłych Więźniów Politycznych. Miał wiele spotkań z młodzieżą, jest cenionym przez starsze społeczeństwo Bodzanowa. W październiku br. prezydent Aleksander Kwaśniewski podpisał jego nominację na podporucznika. Zbliżająca się 82 rocznica Niepodległości jest dobrym momentem, by przybliżyć jego osobę wśród grona takich samych jak on prostych ludzi, zakochanych w swej ziemi. Opracował: Stefan Popiołek