3 tysiące w Marszu

Ok. 3 tys. osób wzięło udział w Marszu Pamięci Żołnierzy Wyklętych. W Płocku marsz odbył się po raz trzeci i po raz pierwszy uczestniczyło w nim tylu zainteresowanych. Marsz był głównym punktem płockich obchodów Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Ale nie jedynym.
Uroczystości związane z Żołnierzami Wyklętymi rozpoczęły się już w sobotę, 28 lutego. W Galerii Wisła odbył się „Dzień z Żołnierzami Wyklętymi”. W jego ramach prezentowane były filmy dotyczące działań różnych ugrupowań drugiej konspiracji, również z terenu Mazowsza, udostępnione przez Warszawski Oddział IPN. Odwiedzający galerię mogli się przekonać jak wyglądało partyzanckie obozowisko. Oprawę i scenografię przygotowali Airsoft Group Płock oraz harcerze ZHR. Paweł Piekarczyk dał koncert, podczas którego zaprezentował najnowszą płytę „Piosenki z Wilczych Tropów”.
Wieczorem w płockiej Stanisławówce odprawiono mszę świętą w intencji Żołnierzy Niezłomnych, po której wystartował bieg z pochodniami do ronda Żołnierzy Wyklętych na Podolszycach. Organizatorem biegu był Parafialno-Uczniowski Klub Sportowy „Viktoria”.
W niedzielę, 1 marca, w Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych płockie obchody zaczęły się na stadionie Wisły. To tam znalazło się centrum przedsięwzięcia „Tropem wilczym – bieg pamięci Żołnierzy Wyklętych”. Taki bieg w Płocku odbył się po raz pierwszy. W Polsce była to jego trzecia edycja. Stadion Wisły zaroił się od biegaczy. Organizatorzy przygotowali 300 miejsc startowych. Każdy z uczestników biegu dostał koszulkę z wizerunkiem jednego z Żołnierzy Wyklętych. Główny bieg liczył sobie 5,5 kilometra. Trasa wiodła wzdłuż Jaru Brzeźnicy. Wyruszyli na nią biegacze w mundurach, m.in. strażacy czy uczniowie Płockiego Uniwersytetu Ludowego.
Ale zanim rozpoczął się bieg główny, na stadionie wystartował bieg na dystansie 1963 metrów. Ten dystans nie był przypadkowy. W 1963 roku zginął ostatni Żołnierz Wyklęty Józef Franczak „Lalek”. W biegu, którego starterem był prezydent Płocka Andrzej Nowakowski wzięły udział całe rodziny. Jednym z najmłodszych uczestników był 3-letni Jaś Siwek. Biegł ze swoją 5-letnią siostrą Hanią i tatą. – Sam biegam od kilku lat i zachęcam do tego moje dzieci. Już startowały w kilku biegach. Ten bieg jest wyjątkowy. To lekcja historii – mówił Maciej Siwek. Trasę, razem z najbliższymi pokonał także 3,5-letni Staś Bruliński.
Gdy na stadionie Wisły biegano, na Starym Rynku w samo południe rozpoczął się koncert. Wystąpił zespół Maleo Reggae Rockers z projektem „Panny Wyklęte”. Kilkaset osób słuchało piosenek o niezłomnych kobietach drugiej konspiracji.
Po koncercie ruszył Marsz Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Ulicami miasta do Stanisławówki przeszło ok. 3 tys. osób. Wśród nich byli m.in. senator Marek Martynowski, posłowie Wojciech Jasiński i Piotr Zgorzelski. Marszowi towarzyszyły zabytkowe motocykle i auta, a także grupy rekonstrukcyjne: Stowarzyszenie Historyczne Pułk 37. z Kutna, GRH Stowarzyszenia Tradycji 26. Skierniewickiej Dywizji Piechoty, GRH „Św. Marcin” z Mochowa.
W tłumie maszerujących przeważali młodzi ludzie. Nie zabrakło całych rodzin z dziećmi w wózkach. Co chwila tłum skandował np. „Cześć i chwała bohaterom”, „Bóg, honor i ojczyzna”, „Armio wyklęta Płock zawsze o tobie pamięta”. Uczestnicy marszu złożyli kwiaty pod byłą siedzibą gestapo, NKWD, UB i SB na 1 Maja.
Gdy marsz dotarł do Stanisławówki, powitała go orkiestra dęta ZST w Płocku. To właśnie tam odsłonięto tablicę poświęconą żołnierzom 11. Grupy Operacyjnej Narodowych Sił Zbrojnych, jednej z największych organizacji podziemnych drugiej konspiracji na północnym Mazowszu. Tablicę odsłonili krewni Żołnierzy Niezłomnych – Stanisława Kotlewska, córka Stanisława Konczyńskiego ps. „Kunda” i Ryszard Denst, brat Stanisława Densta oraz senator Marek Martynowski. Po złożeniu kwiatów pod tablicą uroczystość zakończył hymn narodowy, odśpiewany przy odpalonych racach.
Honorowy patronat nad obchodami objął Światowy Związek AK i Związek Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Organizatorami uroczystości byli Stowarzyszenie Historyczne im. 11. Grupy Operacyjnej NSZ, Stowarzyszenie Sympatyków Klubu Wisła Płock, Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki oraz warszawski oddział IPN.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych stał się świętem państwowym na mocy ustawy z lutego 2011 r. Z inicjatywą ustawodawczą w sprawie uchwalenia święta wystąpił na początku 2010 r. ś. p. prezydent Lech Kaczyński. „Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla żołnierzy drugiej konspiracji za świadectwo męstwa, niezłomnej postawy patriotycznej i przywiązania do tradycji niepodległościowych, za krew przelaną w obronie Ojczyzny” – napisał w uzasadnieniu prezydent.
Data święta, czyli 1 marca, nie jest przypadkowa. Tego dnia w 1951 r. w mokotowskim więzieniu komuniści strzałem w tył głowy zamordowali przywódców IV Zarządu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” – Łukasza Cieplińskiego i jego towarzyszy walki. Tworzyli oni ostatnie kierownictwo ostatniej ogólnopolskiej konspiracji kontynuującej od 1945 roku dzieło Armii Krajowej. (gsz)