Służby weterynaryjne ostrzegają - Pryszczyca

Po chorobie szalonych krów w Europie pojawiła się nowa choroba, która atakuje zwierzęta i ludzi, choć w drugim przypadku nie wywołuje skutku śmiertelnego. Pryszczyca występuje u bydła, świń, owiec i kóz. Obecnie istnieje w Europie ponad 200 jej ognisk, wszystkie w obrębie Wielkiej Brytanii i Irlandii.Z ostatnich informacji wynika, że ognisko pryszczycy pojawiło się już na kontynencie - w południowej Francji. Polska w chwili obecnej jest wolna od pryszczycy. Nie można jednak wykluczyć realnego zagrożenia wystąpienia pryszczycy w naszym kraju , ponieważ jest ona chorobą niezwykle zakaźną i szybko rozprzestrzeniającą się. Dotyczy zwierząt parzystokopytnych: bydła, owiec, kóz, trzody chlewnej i zwierząt dziko żyjących, dlatego stanowi także zagrożenie dla zwierząt żyjących w Ogrodzie Zoologicznym w Płocku, np. dzików, lam, danieli, saren, bizonów i żyraf. Choroba charakteryzuje się wysoką temperaturą oraz tworzeniem się charakterystycznych pęcherzy na błonie śluzowej pyska, racicach i skórze wymienia. Wystąpienie pryszczycy u młodych zwierząt, najczęściej ma skutek śmiertelny (70 %), u zwierząt starszych śmiertelność wynosi 10 procent. Choroba ta może być przenoszona na człowieka. U dorosłych ma przebieg łagodny (bóle głowy, zawroty, objawy niestrawności żołądkowej i jelitowej, wysoka temperatura, pęcherze w obrębie skóry dłoni i przestrzeni międzypalcowych). Niebezpieczne jest jej wystąpienie u niemowląt, jej przebieg bywa ciężki, ponieważ wystąpienie zmian pryszczycowych w obrębie jamy ustnej utrudnia spożywanie pokarmów i połykanie płynów. Pryszczyca występuje na świecie niemal bez przerwy, w latach 90. była w Europie, ostatnio we Włoszech, Rosji, Bułgarii i Grecji. W Polsce wystąpiła w latach 70. W dawnym województwie płockim zanotowano jedno ognisko w okolicach Łęczycy w 1975 roku. - Wirus jest najgroźniejszy w temp. 4° C, przy pH 7476, ginie w temp. 100° C. Szybko zabija go też temperatura pasteryzacji czyli 72° C, której podlegają przetwory mleczne i mięsne. Czynnikiem niszczącym jest 2 % roztwór sody żrącej oraz nowy preparat, zatwierdzony przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi o nazwie “Rapicid”, który jest bezpieczniejszy od sody, a równie skuteczny – wyjaśnia Jacek Gruszczyński, Powiatowy Lekarz Weterynarii. Choroba szerzy się bardzo szybko przez kontakt bezpośredni. Potencjalnym przenośnikiem wirusa jest sam człowiek, środki transportu i te przedmioty, z których na co dzień człowiek korzysta oraz owady. Źródłem zakażenia wirusem są zwierzęta chore i padłe, ich mięso i mleko, wirus przenoszony jest drogą pokarmową i powietrzną – przez owady. Człowiek może zachorować po zjedzeniu zakażonego surowego mięsa i mleka, i sam roznosić wirus. Wirus po wniknięciu do organizmu namnaża się w miejscu zakażenia, którym jest nabłonek (fragment błony śluzowej) gardła, dostaje się do krwi i całego organizmu. Namnaża się we krwi (okres wiremii). Okres inkubacji czyli rozwoju choroby trwa u małych i dużych przeżuwaczy średnio 2-8 dni. Pierwszym objawem choroby jest wysoka temperatura, dochodząca do 40-41° C, spadek apetytu i łaknienia, apatia. U bydła objawem charakterystycznym jest oblizywanie się, mlaskanie i ślinotok. O dwóch dniach od skoku temperatury pojawiają się zaczerwienienia i pęcherze pryszczycowe w obszarze: u bydła – śluzawicy, języka, dziąseł i na skórze wymienia (najczęściej na strzykach); u świń – przeważa forma racicowa, pęcherze pojawiają się w szparach między racicami, podobnie jest u owiec i kóz. Dalszym stadium choroby jest wychudzenia, następnie pojawia się kulawizna i dochodzi do wyniszczenia organizmu. Przy wystąpieniu ogniska pryszczycy tworzy się okręg zapowietrzony oraz okręg zagrożony. Wzmożony nadzór sanitarny Ze względu na zagrożenie, jakie z powodu rozprzestrzeniania się choroby, nasze służby weterynaryjne wzmogły nadzór co do rygorów sanitarno-weterynaryjnych: - Mają one na celu zapobieżenie i niedopuszczenie do przedostania się wirusa na teren kraju i wystąpienia pryszczycy. W związku z tym wszystkie osoby i służby, które mają kontakt ze zwierzętami bądź zajmują się przetwórstwem czy obrotem mięsa, są powiadomieni o niebezpieczeństwie. Zlecamy dokładne badania wszystkich zwierząt parzystokopytnych, obserwację ewentualnych objawów i szybkie zgłaszanie w przypadku stwierdzenia choroby. Wiąże się to także z udzielaniem rolnikom instruktażu m.in. na temat skutków pryszczycy – mówi J. Gruszczyński. – Do dużych gospodarstw lekarze weterynarii dojeżdżają osobiście. Rolnicy mają polecenie założenia mat przy wejściu do gospodarstwa, obory czy chlewni i zakaz wstępu osobom postronnym, są także zobowiązani do jak najszybszego zgłoszenia ewentualnego przypadku choroby.O postępowaniu zapobiegawczym poinformowani są w powiecie płockim i gostynińskim wójtowie i sołtysi. Do tej pory nie było żadnego zgłoszenia podejrzenia pryszczycy.Służby weterynaryjne sprawują ścisły nadzór nad firmami, które prowadzą obrót zwierzętami i mają spędy: obowiązuje je zalecenie wyłożenia mat przy bramach wjazdowych i przy załadunku zwierząt oraz każdorazowa dezynfekcja transportu przewożącego zwierzęta rzeźne. Nadzorujący spędy lekarze zostali zobowiązani do ścisłego przestrzegania nakazów i zaleceń, a więc m.in. kontroli książek dezynfekcji samochodów, istnienia mat, zapasów środków dezynfekcyjnych oraz czy zwierzęta przywożone na spęd są wyposażone w odpowiednią dokumentację (świadectwo pochodzenia, orzeczenia lekarsko-weterynaryjne, świadectwa zdrowia). Tylko takie zwierzęta mają prawo trafić do ubojni. Lekarz przyjmujący zwierzęta do ubojni sprawdza dokumentację, przy wjeździe musi być mata bądź myjnik dezynfekcyjny, kierowca, który przejeżdża przez matę, musi odkazić obuwie, lekarz sprawdza stan zdrowotny zwierząt, po uboju przeprowadza się szczegółowe badanie mięsa. Miejmy nadzieję, że te wszystkie środki skutecznie zapobiegną tej groźnej dla ludzi i zwierząt chorobie. Elżbieta Grzybowska