Prosto z Bodzanowa

Czym są lepiuchy? To słynne pierogi z farszem cebulowo-makowym przygotowywany od wielu pokoleń w Bodzanowie i jego okolicach. Te wyjątkowe w smaku pierogi doczekały się wyróżnienia. Lepiuchy zostały wpisane na listę produktów tradycyjnych województwa mazowieckiego prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Bodzanowskie lepiuchy mają długą historię – pierwsze wzmianki o nich pojawiły się tuż po II wojnie światowej. Tradycyjny farsz lepiuchów składa się z cebuli, maku oraz musztardy. Właśnie to połączenie charakteryzuje kuchnię żydowską, która stała się inspiracją do powstania farszu. Ma to bezpośredni związek z historią Bodzanowa, gdzie przed i w czasie wojny zamieszkiwała społeczność żydowska. Do tego dołączyły typowo polskie pierogi. Z połączenia kultur i smaków powstały „lepiuchy bodzanowskie”.
Jak wyglądają te wyjątkowe pierogi? Mają kształt półksiężyca z charakterystyczną „falbanką”. Są miękkie, delikatne i elastyczne, a ciasto charakteryzuje się lekkością i puszystością. Jak zrobić takie pyszności? Najlepiej wiedzą to panie z Koła Gospodyń Wiejskich „Bodzanowskie Pierożanki”, które opanowały tę sztukę do perfekcji.
Przygotowanie lepiuchów nie wymaga dużych nakładów finansowych. Najlepiej smakują, gdy do ich wyrobu wykorzystamy produkty lokalne. Przepis na nie nie jest tajemnicą – znajdziemy go we wniosku o wpis na listę. Zgodnie z nim do ciasta potrzebne są mąka, woda, jajka i szczypta soli. W pierwszym etapie przygotowania pierogów wsypuje się mąkę do miski, dodaje olej, szczyptę soli oraz gorącą wodę. Mąkę chwilę się zaparza, po czym wyrabia się ciasto. Następnie na rozwałkowanym cieście wykrawane są kółka wypełniane farszem. Do przygotowania tradycyjnego farszu dusi się cebulę pokrojoną w kostkę, do której dodaje się śladową ilość maku. Farsz przyprawiany jest solą, pieprzem oraz majerankiem. Po odcedzeniu farszu z nadmiernej ilości wydzielonego soku dodaje się musztardę.
Pierogi można przygotować samodzielnie, ale naprawdę warto najpierw spróbować tych przygotowywanych przez panie z KGW „Bodzanowskie Pierożanki”. Przy okazji można podpytać o szczegóły przepisu, tak, aby nasze pierwsze lepiuchy wyszły naprawdę dobrze. Gdzie można spotkać panie z KGW? Na pewno na wszelkich imprezach organizowanych na terenie gminy. Można także zajrzeć na ich profil na facebooku.
To właśnie panie, które działają teraz w KGW wraz ze Stowarzyszeniem Społeczno-Kulturalnym „Sokół” wpadły na pomysł przypomnienia i rozpromowania charakterystycznych pierogów. Dzięki pozyskanym środkom zrealizowały projekt „Lepiuchy Bodzanowskie” w ramach programu „Działaj lokalnie”. W okresie trwania projektu przeprowadzano warsztaty kulinarne, promowano produkt oraz zakupiono niezbędne akcesoria. Przeprowadzono również wywiady historyczno-kulinarne z najstarszymi osobami mieszkającymi w gminie Bodzanów, na podstawie których przygotowano wniosek o wpis produktu tradycyjnego. Wniosek o dotację oraz wniosek o wpis na listę produktów tradycyjnych przygotowała Mirosława Żaglewska – Prezes Stowarzyszenia „Sokół” wraz z koordynatorem projektu Bogumiłą Wiśniewską.
Projekt okazał się przysłowiowym „strzałem w dziesiątkę”. Oprócz tego, że lepiuchy zostały wpisane na listę produktów tradycyjnych, to sukces odniosły również panie biorące udział w projekcie. Z grupy nieformalnej powstało Koło Gospodyń Wiejskich oraz firma „Pierożek”.

Eliza Kinalska
fot. KGW „Bodzanowskie Pierożanki”