Polski Ład a PIT w 2023 roku

Od 1 lipca 2022 r. obowiązuje najnowsza, na razie ostateczna wersja przepisów określanych mianem Polskiego Ładu. Jest wśród nich szereg ustaw i rozporządzeń nowelizujących dotychczas istniejące zasady, między innymi dotyczące prawa podatkowego. Kto zyska, a kto straci na nowych przepisach o podatku dochodowym? Jakie zmiany są najistotniejsze dla osób zatrudnionych na etacie, a jakie dla przedsiębiorców? Wyjaśniamy najbardziej istotne kwestie.

1. Nowe stawki podatkowe - kiedy mniej oznacza więcej?

2. Kwota wolna od podatku a kwota zmniejszająca podatek

3. Rozliczenie podatku dochodowego w przypadku pracownika

4. Rozliczenie podatku w przypadku przedsiębiorcy

5. Ulgi podatkowe

Sposób, w jaki wdrażano Polski Ład od samego początku wzbudzał sporo kontrowersji - nic więc dziwnego, że pojawiły się w związku z nim niejasności. Wiele z nich dotyczyło tzw. ulgi dla klasy średniej, mającej zniwelować straty, jakie spowodował fakt, iż składka zdrowotna nie może już być odliczana od podatku. Kiedy jednak okazało się, jak wiele osób na tym straci, likwidacja ulgi stała się przesądzona.

Dwie najważniejsze, a przy tym odczuwalne dla największej grupy podatników zmiany dotyczą podwyższenia kwoty wolnej od podatku oraz ustalenia nowych progów podatkowych. Słowo "odczuwalne" wcale jednak nie musi być tożsame z przymiotnikiem "korzystne" i dla części osób rozliczających PIT z pewnością nie będzie. Wyjaśniamy, dlaczego.

Progi podatkowe, które dotyczą podatników wykorzystujących do swoich rozliczeń skalę podatkową obecnie są ustalone na następującym poziomie:

• 12% - kiedy dochód podatnika nie przekracza 120 000 zł w danym roku podatkowym,
• 32% - odnośnie do nadwyżki powyżej 120 000 zł.

Osoby zarabiające milion złotych lub kwotę powyżej miliona będą musiały zapłacić jeszcze dodatkowe 4% od tej nadwyżki, w ramach tzw. daniny solidarnościowej.

W ustawach podatkowych ustalono także nową, wyższą kwotę wolną od podatku. W myśl obowiązujących przepisów znajduje się ona obecnie na poziomie 30 000 złotych. Co to oznacza w praktyce? Po pierwsze, część osób zarabiających najmniej nie zapłaci podatku w ogóle, zaś pozostali będą zobligowani uiścić podatek jedynie od nadwyżki ponad tę kwotę. Po drugie jednak, pojawią się pewne trudności z rozliczeniem ulgi podatkowej. Skoro bowiem podatku jako takiego nie ma, ulg od niego również. W wielu przypadkach nie pojawi się także zwrot podatku.

Warto w tym miejscu dokonać także rozgraniczenia pomiędzy kwotą wolną od podatku a kwotą zmniejszającą podatek, ponieważ nie są to synonimy, a część osób tak uważa. Uwzględniona przez Ministerstwo Finansów i organ podatkowy kwota wolna od podatku to suma, jaką podatnik może zarobić w danym roku, nie płacąc podatku dochodowego. Rocznie jest to 30 000 złotych, a w skali miesiąca - 2 500 zł. Oznacza to, że podatnicy uzyskujący przychody na tym poziomie nie muszą płacić podatku na poziomie 300 zł miesięcznie (12% z 2500 zł), co w skali roku przekłada się na 3 600 zł. To jest właśnie kwota zmniejszająca podatek. Wszelkie konkretne dane liczbowe uzyskasz, wykorzystując kalkulator wynagrodzeń.

Kwota zmniejszająca podatek, według zasad ogólnych, obniża wysokość podatku w rozliczeniu rocznym. Uwzględnić należy również ulgi podatkowe, o których nieco więcej napiszemy za chwilę, a także koszty uzyskania przychodu.

Najważniejsze zmiany, jakie Polski Ład wprowadza względem osób fizycznych i które będą odczuwalne na poziomie wynagrodzenia to:

• wspomniane już i omówione wyżej podwyższenie kwoty wolnej od podatku,
• również wspomniane podwyższenie kwoty zmniejszającej podatek,
• podwyższenie drugiego progu podatkowego: w skali roku jest to zmiana z 85 528 zł do 120 000 zł,
• modyfikacja zasad rozliczania ulgi dla osób, które samotnie wychowują dzieci.

Wszystkie te modyfikacje zdecydowanie łatwiej będzie rozliczyć, wybierając opcję rozliczenia PIT online i wysyłając zeznanie do urzędu skarbowego drogą elektroniczną.

Sporymi zmianami charakteryzuje się także podatek dochodowy w przypadku przedsiębiorców. Najistotniejsze modyfikacje, o których warto wiedzieć to:

• zmiany związane z usunięciem odliczenia od podatku składki ZUS oraz składki zdrowotnej,
• ustalenie wysokości składki ZUS od przychodu, czego konsekwencją jest istnienie dodatkowej daniny - nie dotyczy to rozliczających się w formie karty podatkowej oraz gdy na wniosek podatnika rozliczenie podatku odbywa się na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

W przypadku przedsiębiorców również został rozszerzony katalog ulg.

Powróćmy jeszcze na chwilę do ulgi dla klasy średniej, czyli ulgi, która wprowadziła tak wiele zamieszania. Ostatecznie została ona zniesiona na rzecz niższej stawki podatku PIT. Zmiany podatkowe objęły natomiast w dość dużym stopniu ulgę dla rodziców samotnie wychowujących dziecko. Przyjmuje ona formę rozliczenia wspólnego z dzieckiem. Dodatkowo do dyspozycji podatników pozostaje ulga prorodzinna.