Płock, ORLEN. Paliwo letnie, zimowe, przejściowe. Jakie są różnice pomiędzy benzyną letnią a zimową?

Ekspert radzi: Paliwa przejściowe. Co trzeba wiedzieć? O czym pamiętać? Rozmowa z Danielem Pruskim, kierownikiem działu ds. Paliw Biokomponentów i Normalizacji ORLEN S.A.

Grupa ORLEN wytwarza paliwa: letnie, przejściowe i zimowe. Wymagania stawiane paliwom w poszczególnych okresach w trakcie roku kalendarzowego określają polskie normy oraz przepisy. Jest to rozporządzenie Ministra Gospodarki z 9 października 2015 r. w sprawie wymagań jakościowych paliw ciekłych. Normy zawierają okresy, w których paliwo o danej jakości musi być dostępne na stacji paliw. Dla benzyny są to daty: okres letni - od 1 maja do 30 września, okres przejściowy - od 1 marca do 30 kwietnia oraz od 1 października do 31 października, okres zimowy - od 1 listopada do końca lutego. Dla olejów napędowych (diesla) są to daty: letni - od 16 kwietnia do 30 września, przejściowy - od 1 marca do 15 kwietnia i od 1 października do 15 listopada, zimowy - od 16 listopada do końca lutego.

To różnice dotyczące właściwości charakteryzujących lotność (prężność par, oddestylowanie do temperatury 70 st. C). Zimą benzyna powinna charakteryzować się większą lotnością, aby podczas mrozów łatwo ulegała odparowaniu. Latem natomiast, gdy temperatura otoczenia jest wysoka, wyjściowa lotność produkowanej i trafiającej do sprzedaży benzyny jest odpowiednio niższa. Dzięki temu parowanie nie jest zbyt intensywne i chroni przed powstawaniem tzw. korków parowych, np. w przewodach paliwowych, co z kolei mogłoby skutkować ich zatykaniem się.

Podstawowe różnice w jakości produkowanego oleju napędowego w różnych okresach roku kalendarzowego to własności niskotemperaturowe. Formuła olejów napędowych jest specjalnie przystosowana do okresu zimowego oraz przejściowego. To zapewnia właściwą pracę silnika w sezonie zimowym oraz wiosenno-jesiennym, chroniąc przed zablokowaniem filtra. Aby przeciwdziałać takim sytuacjom, stosowane są dodatki tzw. depresatory, czyli związki powodujące obniżenie temperatury zablokowania zimnego filtra. Depresatory ograniczają powstawanie kryształów parafin i/lub zmieniające ich wielkość, kształt i/lub stopień ich aglomeracji. Wymagania dotyczące granicznych wartości temperatur zablokowania zimnego filtra w Polsce określone są następująco: dla ON przejściowego - od 1 marca do 15 kwietnia oraz od 1 października do 15 listopada CFPP nie więcej niż -10^o C; dla ON letniego - od 16 kwietnia do 30 września CFPP nie więcej niż 0^o C; dla ON zimowego - od 16 listopada do końca lutego CFPP nie więcej niż -20^o C.

W przypadku okresu zimowego benzyna powinna charakteryzować się większą lotnością, aby podczas mrozów łatwo ulegała odparowaniu. Latem natomiast wyjściowa lotność produkowanej i trafiającej do sprzedaży benzyny jest odpowiednio niższa, aby parowanie nie było zbyt intensywne. Dobrą praktyką jest maksymalne zużycie przed okresem letnim zatankowanej benzyny o jakości okresu zimowego i zatankowanie benzyny o jakości okresu letniego.

Stosowanie oleju napędowego o wymaganiach jakościowych dla sezonu zimowego w okresie wiosenno-letnim jest możliwe i nie stwarza zagrożenia. Należy pamiętać, że olej napędowy o wymaganiach jakościowych dla sezonu letniego należy zużyć przed rozpoczęciem okresu zimowego.

Nie ma żadnych przeciwwskazań do mieszania benzyny o jakości różnych okresów klimatycznych, bo z fizycznego i chemicznego punktu widzenia są to produkty tożsame i całkowicie mieszalne. Różnią się jedynie proporcjami komponentów lżejszych i cięższych takiej benzyny. Z praktycznego punktu widzenia zmieszanie np. benzyny o jakości okresu letniego, o prężności par max. 60 kPa, z benzyną przejściową lub zimową o prężności par max. 90 kPa, uśredni właściwości charakteryzujące lotność takiej mieszanki i będą one zależne od proporcji zmieszanej benzyny. Nie będzie to jednak miało negatywnych skutków dla właściwości użytkowych benzyny. Natomiast należy pamiętać o sezonowej wymianie/zużyciu benzyny o wymaganiach jakościowych dla okresu zimowego na benzynę o wymaganiach jakościowych dla okresu letniego.

Klienci mają zawsze możliwość wglądu w świadectwa jakości paliw dostarczonych do danej stacji, gdzie widnieją informacje o właściwościach produktu, w tym właściwościach charakterystycznych dla danego okresu klimatycznego. Prawo obliguje wprowadzających paliwo na rynek do spełnienia określonych właściwości, również tych związanych z danym okresem klimatycznym, a wewnętrzne procedury jakościowe ORLEN S.A. działają w sposób gwarantujący klientom dostępność w danej chwili na stacjach produktów spełniających wymagania jakościowe obowiązujące w kraju.

Benzyna w okresie przejściowym (marzec/kwiecień) ma nadal podwyższone, względem benzyny letniej, właściwości charakteryzujące lotność. To pozwala zapobiegać negatywnemu wpływowi ewentualnych spadków temperatury otoczenia na zdolność tworzenia mieszanki paliwa z powietrzem o proporcjach odpowiednich do poprawnego zapłonu.

Wymagania jakościowe dla benzyn dostępnych w tym czasie na stacjach paliw są identyczne, benzyna taka ma większą lotność niż benzyna letnia, ale mniejszą niż benzyna zimowa. Dobór składu benzyny silnikowej, determinujący jej właściwości, przebiega w tym czasie podobnie i składy takich benzyn są porównywalne. W przypadku oleju napędowego przejściowego jego formuła o dla okresu wiosennego i jesiennego jest identyczna.

Dziękuję za rozmowę.

Teresa Radwańska