Ochrona zdrowia a nowoczesne zarz?dzanie

Rozmowa z dr Micha?em A. Kornatowskim, by?ym wiceministrem zdrowia i wyk?adowc? Szko?y Wy?szej im. Paw?a W?odkowica w P?ocku.T. Radwa?ska. Od kilku lat coraz wi?ksz? uwag? zacz?to zwraca? na konieczno?? w?a?ciwego przygotowania os?b zarz?dzaj?cych plac?wkami s?u?by zdrowia. Dotyczy to zar?wno du?ych klinik, jak i mniejszych szpitali, poradni specjalistycznych. Obecnie, takie jest za?o?enie, ?e dobry dyrektor, to osoba, kt?ra musi mie? kompleksowe przygotowanie z zakresu public relations, marketingu us?ug medycznych, etyki zawodowej, ale tak?e zastosowania informatyki w s?u?bie zdrowia czy wybranych zagadnie? integracji europejskiej. Coraz wi?cej szk?? gwarantuje mo?liwo?? zdobywania wykszta?cenia w tym kierunku. W?r?d nich jest Szko?a Wy?sza im. Paw?a W?odkowica w P?ocku. Funkcjonuj? tu podyplomowe studia dla mened?er?w s?u?by zdrowia. M. Kornatowski. Patrz?c historycznie, do roku osiemdziesi?tego, dziewi??dziesi?tego, dyrektorem wybranej plac?wki zdrowia mog?a by? osoba, kt?ra mia?a rekomendacje instancji partyjnej. Po roku dziewi??dziesi?tym zaistnia?a potrzeba, zw?aszcza w zwi?zku z wprowadzaniem element?w gospodarki rynkowej, poszukiwania dyrektor?w, kt?rzy mogliby zarz?dza? szpitalami. Jeszcze w roku dziewi??dziesi?tym, w Polsce, tylko dwa procent dyrektor?w szpitali nie by?o lekarzami. Obecnie oko?o dwudziestu procent to menad?erowie. W ci?gu dziesi?ciu lat dokona?a si? bardzo du?a zmiana. TR. Mimo tego nadal w Polsce, wzorem innych kraj?w, nie ma uczelni przygotowuj?cych i kszta?c?cych dyrektor?w szpitali. MK. S? podejmowane pewne pr?by przez szko?y zdrowia publicznego w Krakowie, przez o?rodki w Warszawie czy w Poznaniu. Ale to jest tak jak z wydzia?ami zarz?dzania na uniwersytetach i w innych szko?ach. M?odzi ludzie ko?cz?cy studia w tym kierunku, musz? jeszcze dodatkowo dokszta?ca? si? i zdoby? troch? praktyki, by zosta? szefem szpitala i dobrze nim zarz?dza?. W zwi?zku z tym zacz?li?my szuka? mo?liwo?ci jak dokszta?ci? te osoby, kt?re zarz?dzaj? szpitalami. W jaki spos?b pozwoli? im na uzupe?nienie wiedzy w tym zakresie. I od kilku lat obserwujemy rozw?j studi?w podyplomowych: rocznych, dwuletnich. R??nie to si? kszta?tuje w zale?no?ci od szko?y. TR. Ale tu swoj? wiedz? poszerzaj? i uzupe?niaj? nie tylko przyszli dyrektorzy szpitali. MK. Ten cykl kszta?cenia jest przygotowany z my?l? o obecnych szefach plac?wek s?u?by zdrowia oraz zarz?dzaj?cych ni?szego szczebla. Chcemy, aby ka?da struktura, ka?da kom?rka organizacyjna danej plac?wki by?a zarz?dzana przez ludzi maj?cych przygotowanie i znaj?cych t? dziedzin?. TR. Czy zarz?dzanie w ochronie zdrowia jest pomy?lane tylko o ludziach wcze?niej w jakikolwiek spos?b zwi?zanych z prac? w takich o?rodkach? MK. Nie, szukamy ludzi z bardzo r??nych zawod?w. Zreszt? bardzo r??ne zawody tym si? zajmuj?. Natomiast ca?y czas istnieje specyfika szpitala jako instytucji ochrony zdrowia. Specyfika wyr??niaj?ca spo?r?d innego typu przedsi?biorstw, poniewa? tu opr?cz ekonomii i liczenia pieni?dzy, dzia?ania nastawionego na utrzymanie plac?wki, istnieje bardzo du?a komponenta spo?eczna. Czyli szpital s?u?y poprawie zdrowia, przywracaniu zdrowia, a to nie zawsze da si? przeliczy? na pieni?dze. W zwi?zku z tym, wszystkie osoby pracuj?ce w tego rodzaju firmach, powinny by? szczeg?lnie uczulone na to, co dzieje si? i w sferze psychicznej i spo?ecznej. TR. To dotyczy os?b, kt?re dotychczas nie mia?y zawodowego kontaktu z takimi plac?wkami, wi?c potrzeba przekazywania tego rodzaju wiedzy jest oczywista. Jakie zagadnienia s? omawiane ze s?uchaczami kieruj?cymi ju? plac?wkami s?u?by zdrowia? MK. Przekazujemy informacje o tym w jaki spos?b szpitale, kliniki funkcjonuj? na ?wiecie. Zmieniaj? si? przecie? zasady rachunkowo?ci, p?acenia, ca?a kwestia przemian w ochronie zdrowia trwa przez ca?y czas. St?d idee powo?ywania nowych studi?w. TR. Nowy jest kierunek kszta?cenia. Nowe i korzystne dla s?uchaczy s? zasady finansowe. Studia s? w ca?o?ci refundowane MK. Dobrze z?o?y?o si?, ?e spotkali si? przedstawiciele dw?ch organizacji Stowarzyszenia Mened?er?w Opieki Zdrowotnej (obejmuj?cego r??ne szczeble zarz?dzania w polskich szpitalach i przychodniach) i Polsko – Ameryka?skiej Fundacji Wsp??pracy. Drugie ze stowarzysze? powsta?o w wyniku przeobra?e? Polsko – Ameryka?skiego Funduszu Przedsi?biorczo?ci. Wsp?lnie opracowali?my model stypendi?w i ?rodk?w pomocowych dla niekt?rych plac?wek kszta?c?cych kadry zarz?dzaj?ce w ochronie zdrowia. Pomoc ta jest dwojakiego rodzaju. Z wielu zg?oszonych plac?wek wybrali?my te z najlepszymi referencjami. Zapewnili?my doposa?enie (w jakiej? cz??ci) w sprz?t dydaktyczny. Opr?cz tego przyznajemy stypendia s?uchaczom. Pocz?tkowo akcja ta by?a planowana na rok, dwa, ale w?adze fundacji bardzo pozytywnie oceni?y nasze dzia?ania i my?l?, ?e co najmniej pi?? lat, je?li nie d?u?ej ca?a akcja b?dzie trwa?a. Wszyscy uznaj?, ?e ten spos?b wydatkowania pieni?dzy jest bardzo po?yteczny i wszyscy powinni by? zadowoleni. I s?uchacze, bo nie ponosz? koszt?w i uczelnie, bowiem maj? dop?yw student?w. Wreszcie instytucje ochrony zdrowia, bo mog? pozyska? bez ponoszenia koszt?w wykwalifikowan? kadr? do zarz?dzania na r??nych szczeblach. TR. M?wi? pan, ?e ca?a akcja b?dzie kontynuowana przez kilka najbli?szych lat. Jakie w zwi?zku z tym planowane s? modyfikacje, je?eli chodzi o program kszta?cenia? MK. Na to pytanie jest jedna odpowied?, ?e zmiany by?y, s? i b?d?, bowiem nie doszli?my jeszcze do modelu docelowego. W zwi?zku z tym musi to przenosi? si? na programy kszta?cenia. Trzeba informowa? o nowych rzeczach i sprawach. Poza tym nasze programy zmieniamy w czasie funkcjonowania studi?w. To jest nast?pstwem zmian ustawowych, decyzji ministerialnych dziej?cych si? na bie??co. Chcemy, aby nasi s?uchacze mogli przynajmniej wys?ucha? komentarza dotycz?cego tych kwestii. Przekazujemy, w jaki spos?b mo?e to wp?yn?? na spos?b ich funkcjonowania w najbli?szej przysz?o?ci. Rozszerzenie programu jest uwarunkowane tak?e sugestiami s?uchaczy. Oni tak?e podpowiadaj?, kt?re zagadnienia powinny by? pog??bione, omawiane w szerszym zakresie, kt?re pomini?te. TR. A temat?w jest bardzo du?o. MK. Przyk?adowo, we Francji, wykszta?cenie dyrektora szpitala trwa sze?? lat. Po tym czasie, w zale?no?ci od wynik?w egzaminu otrzymuje si? pewn? kategori? uprawniaj?c? do zarz?dzania szpitalem odpowiedniej wielko?ci. W tym kierunku b?dziemy chcieli p?j??. TR. Dzi?kuj? za rozmow?. Ks. dr Andrzej Gretkowski – opiekun naukowy. Aktualnie w zaj?ciach uczestniczy pi??dziesi?t sze?? os?b. S? to przewa?nie lekarze, ordynatorzy oddzia??w, kierownicy pogotowia, nie tylko z P?ocka. Mamy s?uchaczy ze Szczecina. Opr?cz realizacji programu z zakresu zarz?dzania opiek? zdrowotn? wiele miejsca po?wi?camy r?wnie? psychologii, socjologii zarz?dzania, negocjacjom. W nowym roku akademickim dodatkowo wprowadzili?my zagadnienia z zastosowania komputer?w w opiece zdrowotnej. Znajdujemy si? w?r?d dziewi?tnastu najlepszych uczelni w kraju, kt?rym przydzielono w pe?ni realizacj? przedstawionego projektu. Fot. D. Ossowski