Narodowe Czytanie w Książnicy Płockiej. Pieśni, treny, fraszki Jana Kochanowskiego

20/08/2025 13:00

Książka, Narodowe Czytanie Książnicy Płockiej Pieśni treny fraszki Kochanowskiego - zdjęcie, fotografia

Czytelnia pod chmurką w ogrodzie przy Kościuszki 6 w tym roku zamieni się w majątek Czarnolas. Publiczność i uczestnicy XIV edycji Narodowego Czytania przypomną sobie utwory Jana Kochanowskiego.

Czarnolas wniosła w posagu dziadkowi poety żona Barbara z zamożnego rodu Ślizów. W 1559 roku zamieszkał tu Jan Kochanowski. Podobno dobrze zarządzał powierzonymi dobrami. Wybudował nowy dworek i sprowadził do niego żonę, Dorotę Podlodowską. Mieli sześć córek. Urszula (bohaterka Trenów) i Hanna zmarły wcześnie. Tuż po śmierci Kochanowskiego (1584) urodził się syn nazwany Janem.

Kochanowscy słynęli z gościnności. W Czarnolesie bywali ich przyjaciele i dostojnicy. W parku rosła słynna lipa (Gościu siądź pod mym liściem, a odpoczni sobie!), pod którą autor lubił siadywać i pisać. W Czarnolesie oprócz Trenów powstały m.in. „Pieśń świętojańska o Sobótce” i przekład Psałterza Dawidów.

Reklama

O wybitnym renesansowym poecie dowiadujemy się więcej na wystawie literackiej „Kochanowski – sigma czy lipa?”, czynnej w sali kolumnowej Książnicy Płockiej (ul. Kościuszki 6).

- Chcemy pokazać Kochanowskiego jako sigmę, człowieka sukcesu, wybitnego przez pryzmat tego, co robił i odwołanie do dzisiejszej perspektywy – zdolny, przystojny mężczyzna, wykształcony, zwiedził trochę świata, poznał języki, kulturę, pozostał wierny swoim ideałom. W jego życiu był czas na zabawę i podróże (studia), karierę (dwór królewski), rodzinę (Czarnolas). Wyznaczał trendy – wprowadził język polski do mainstreamu, złamał kanon męskości „faceci nie płaczą” (żałoba po Urszulce), z pisania na zamówienie uczynił sztukę – zapraszają organizatorzy.

Reklama

Ekspozycja czynna jest w godzinach pracy biblioteki. Grupy zorganizowane mogą umówić się na oprowadzanie (tel. 24 2368 00 15).

Patronat nad Narodowym Czytaniem sprawuje para prezydencka. Akcja odbywa się od 2021 roku. Pierwszym utworem wybranym do lektury był „Pan Tadeusz”. Podczas kolejnych edycji rozbrzmiewały fragmenty „Trylogii” Henryka Sienkiewicza, „Lalki” Bolesława Prusa, „Quo vadis” Sienkiewicza, „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego. Z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości czytaliśmy „Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego. W 2023 roku – „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej. Rok temu - „Kordiana” Juliusza Słowackiego. Tym razem sięgniemy po poezję Jana Kochanowskiego.

Reklama

- Nasz wybitny renesansowy twórca zawarł w swoich utworach emocje oraz przeżycia prawdziwie uniwersalne i dzięki temu bliskie nam współczesnym. Napisana przepiękną polszczyzną, pełna mądrych rad poezja Mistrza z Czarnolasu to niezwykła kronika myśli i obyczajów dawnej Rzeczypospolitej, która łączy pokolenia i jest nadal aktualna – podkreśliła w liście para prezydencka.

Książnica zaprasza 6 września o godz. 14.00.

- W malowniczym ogrodzie, na tle eklektycznej, zabytkowej kamienicy z 1902 roku, wyczarujemy elementy renesansowej scenografii rodem z Czarnolasu, by czytać wspólnie pieśni, treny i fraszki Jana Kochanowskiego, patrząc na ukryte wśród drzew romańskie wieże katedry – zapraszają organizatorzy.

Reklama

Jako lektorzy wystąpią m.in. przedstawiciele władz miasta, instytucji kultury, firm, stowarzyszeń, dziennikarze, aktorzy, przedstawiciele służb miejskich, uczniowie płockich szkół. W razie niepogody Narodowe Czytanie zostanie przeniesione do Mediateki.

Fot. Książnica Płocka