Jak skutecznie rozwiązać społeczne problemy

15 kwietnia na terenie Muzeum Wsi Mazowieckiej w Sierpcu odbyła się konferencja pod hasłem „Ludzie, którzy zmieniają gminę", podsumowująca roczną współpracę w ramach realizacji Programu Integracji Społecznej w 29 mazowieckich gminach z sześciu sąsiadujących ze sobą powiatów: płońskiego, płockiego, mławskiego, żuromińskiego, gostynińskiego i sierpeckiego.

Z województwa mazowieckiego w projekcie uczestniczą w sumie 102 gminy, na terenie całego kraju jest ich 500. Z terenu powiatu gostynińskiego w konferencji wzięły udział gminy: Gostynin, Pacyna, Sanniki oraz Szczawin Kościelny; z powiatu płockiego: Drobin, Mała Wieś, Staroźreby, Bulkowo oraz Wyszogród; z powiatu sierpeckiego: Mochowo, Rościszewo oraz Szczutowo. Każda miejscowość miała swoje stoisko prezentujące materiały z realizacji Programu Integracji Społecznej.
Na rozwój usług społecznych gminy dostały pieniądze, dzięki pożyczce zaciągniętej przez Rząd Polski z Banku Światowego. W ramach Programu Integracji Społecznej gminy otrzymają w sumie około 40 mln euro. Do programu zostały wybrane z uwagi na największą liczbę problemów społecznych, takich jak: mała aktywność lokalna, niskie dochody gminne, dalekie położenie od traktów komunikacyjnych, duża liczba osób korzystających z opieki społecznej, niewielka liczba organizacji samorządowych.
Przydzielono im środki finansowe, zależne od wielkości gminy i rozmiarów ich problemów, bez konieczności dokładania środków własnych, tak jak to się dzieje zazwyczaj w innych programach.
Aby otrzymać środki, gminy musiały opracować własną strategię rozwiązywania problemów społecznych. - Miały obowiązek wypracowania tych strategii przy pomocy grupy mieszkańców - liderów gminy. Do pomocy dostały wysoko kwalifikowanych konsultantów, którzy na bieżąco współpracują z gminami. W takich spotkaniach, na których tworzono Gminne Strategie Rozwiązywania Problemów Społecznych, brało udział około 30-40 osób. Powstawały projekty usług społecznych, skierowane do dzieci i młodzieży, osób starszych oraz tzw. usług ogólnointegracyjnych, nakierowanych na całe rodziny. Zrodziło się wiele projektów, o charakterze innowacyjnym. W wielu przypadkach są to pierwsze tego typu usługi na terenie gmin. Takie działania angażują lokalną społeczność oraz organizacje pozarządowe, a czasami przyczyniają się również do ich powstawania - mówi Natalia Skipietrow, specjalista PPWOW ds. komunikacji społecznej.
Minął rok od rozpoczęcia działalności programu usług społecznych. W tym czasie gminy mogły uruchomić maksymalnie 30 proc. przyznanych im środków. nie dostały całej kwoty, dopóki nie wypracowały aktualnej strategii rozwiązywania problemów społecznych. Pozostałą część środków samorządy muszą wydać do końca tego roku, wtedy nastąpi także zakończenie programu. - Naszym priorytetem jest, aby przygotować gminy do samodzielnego pozyskiwania pieniędzy na kontynuowanie rozpoczętych działań, nawet gdy program się skończy. Po tym czasie będą musiały szukać pieniędzy poprzez pozyskiwanie środków unijnych oraz programów uruchamianych przez samorządy wojewódzkie. Gminy muszą nauczyć się myśleć w sposób projektowy, powinny wiedzieć, jak pisać wnioski i zdobywać pieniądze. Muszę z przykrością stwierdzić, że 87 proc. gmin, które wzięły udział w tym programie, nigdy wcześniej nie brało żadnych zewnętrznych pieniędzy - podsumowuje Natalia Skipietrow.
Dzięki Poakcesyjnemu Programowi Wsparcia Obszarów Wiejskich co piąta gmina w Polsce otrzyma pieniądze na rozwiązywanie ważnych problemów społecznych oraz wsparcie w przygotowywaniu bądź aktualizowaniu Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zintegruje swoje systemy informatyczne, unowocześni sprzęt i uzyska narzędzia do usprawnienia swojej administracji.
Podczas konferencji w Sierpcu uczestnicy obejrzeli materiał filmowy pt. „Tłusty czwartek w Dzierzgowie", a także występ młodzieżowej Orkiestry dętej z tej miejscowości. Wójt gminy Bulkowo Stanisław Sztendur omówił funkcjonującą w jego gminie Bibliotekę Multimedialną. Drobin przedstawił swoją świetlicę środowiskową, gmina Wiśniewo - Gminną Szkółkę Językową, Szczawin Kościelny Akademię Aktywności Lokalnej dla Dzieci i Młodzieży, a Strzegowo materiał filmowy z oferty Gminnego Ośrodka Kultury.
Marcin Śmigielski