Jadą skarby na wystawę...

Od 18 października w Muzeum Mazowieckim będzie czynna wyjątkowa wystawa. Na ekspozycji zatytułowanej „Dwieście artefaktów na dwusetlecie Towarzystwa Naukowego Płockiego“ zobaczymy najcenniejsze i najpiękniejsze obiekty z zabytkowego księgozbioru TNP. Taka okazja zdarza się niezwykle rzadko.

Kuratorzy wystawy wybrali dwieście woluminów od IX do końca XVIII wieku, które obrazują dzieje Towarzystwa i zaświadczają o ogromnej wartości historycznej oraz artystycznej całej kolekcji. Obiekty zostały podzielone na dziesięć kategorii: rękopisy i autografy, dokumenty, inkunabuły, druki XVI, XVII oraz XVIII w., kartografia, oprawy, proweniencje, plocciana. Wśród nich jest wiele arcydzieł rodzimego drukarstwa i grafiki książkowej. - Ta wystawa powstała we współpracy z Towarzystwem, bo nasze zbiory wiele mu zawdzięczają. Nad ekspozycją wspólnie z pracownikami TNP pracował Dział Historii Muzeum Mazowieckiego. Wydarzeniu będzie towarzyszyć wspaniały katalog. Choć sytuacja epidemiologiczna się nie poprawiła, bardzo chcemy tę wystawę otworzyć - powiedział podczas konferencji prasowej dyrektor MMP, Leonard Sobieraj.
Autor scenariusza wystawy, prof. Arkadiusz Wagner z UMK, nie ukrywał podziwiu dla płockich zbiorów. Podkreślił, że jubileuszowa ekspozycja to wielkie wydarzenie, a wyselekcjonowanie perełek z tak znakomitej kolekcji było nie lada wyzwaniem. - Przedstawimy rzeczy naprawdę wyjątkowe na tle innych podobnych zbiorów w Polsce. Mają charakter wybitnie kolekcjonerski. Miałem problem, by wyselekcjonować rzeczy piękne i cenne pośród innych pięknych.
Płocczanie będą mogli zobaczyć m.in.: Dzieło Mikołaja Kopernika „O obrotach ciał niebieskich” w bardzo rzadkim wariancie typograficznym, z erratą, które ukazało się w 1543 r. w Norymberdze. Wolumin został wydany w prestiżowej oficynie Petreiusa, specjalizującej się w dziełach z zakresu astronomii. Jego wartość to około 2 mln dolarów. Do arcydzieł rodzimego drukarstwa i grafiki książkowej należą prace Jana Heweliusza, w tym pośmiertny tom „Prodromus astronomiæ“, zawierający zestaw rozkładanych plansz miedziorytniczych z 1690 roku. Wyjątkową pozycję w w zasobach Towarzystwa Naukowego Płockiego zajmuje osiemdziesiąt rycin z serii „Los Caprichos” („Kaprysy”) Francisca Goi. To jedyny w Polsce komplet dzieł z pierwszego nakładu, którego odbitki wykonał dla Goi na początku 1799 r. prawdopodobnie Rafael Esteve. Teka pochodzi ze zbiorów wybitnego bibliofila i kolekcjonera Gustawa Zielińskiego (†1881).
Na jubileuszowej ekspozycji nie zabraknie kilku artefaktów związanych z miastem. Najstarszy z nich to wolumin w renesansowej oprawie z superekslibrisem Jakuba Uchańskiego, dziekana katedralnego płockiego. Na oprawie z datą „1568” widnieje herb Płocka. Epokę kontrreformacji reprezentuje wydany pośmiertnie zbiór pism biskupa płockiego Stanisława Łubieńskiego z 1643 r.
Oficjalne obchody 200-lecia Towarzystwa Naukowego Płockiego odbędą się 17 października. W programie m.in.:  wręczenie  dyplomów członków honorowych TNP i jubileuszowych medali oraz odsłonięcie tablicy poświęconej Kajetanowi Morykoniemu. Jubileusz wcześniej rozpoczęły wydawnictwa: kalendarz, słownik biograficzny, książka o zbiorach specjalnych Towarzystwa autorstwa Grażyny Szumlickiej-Rychlik i księdza profesora Daniela Brzezińskiego. - Zamierzamy kontynuować wydawanie serii o skarbach TNP. W tym roku ukaże się również III tom „Dziejów Płocka” - zapowiedział wiceprezes TNP, Jan Milner.

Więcej w najbliższym wydaniu „Tygodnika Płockiego”.

Lena Szatkowska

fot. Rafael Dominik