Festiwalu Themersonów. Jakie będą fajerwerki?

W czwartek, 24 października rusza jubileuszowa 10. edycja festiwalu poświęcona twórczości Franciszki i Stefana Themersonów. Coś dla siebie znajdą tu i starsi, i młodsi. Będzie na pewno stały festiwalowy punkt, czyli gra miejska „Stefan na wagarach”, happening „Ulica Themersonów”. Z koncertów warto wybrać się na Kwiat Jabłoni, Żywiołak czy Nahorny Trio. Nie zabraknie też wystaw, spektakli i promocji książek.

Dzięki festiwalowi w Płocku na pewno odżyła pamięć o wyjątkowym, utalentowanym, awangardowym małżeństwie. Przypomnijmy, że w 2013 roku imieniem Themersonów nazwano jedną z płockich ulic. Spadkobierczyni Themersonów, Jasia Reichardt, przekazała do płockiego Muzeum Mazowieckiego wiele pamiątek po Stefanie, które czekają na stałą ekspozycję. Część spuścizny po Themersonie trafiła też do Biblioteki Narodowej w Warszawie. Z kolei od stycznia tego roku Płocki Ośrodek Kultury i Sztuki, główny organizator festiwalu nosi imię Themersonów.
Dlaczego Themersonowie są tacy ważni? Obydwoje byli samodzielnymi artystami i odnosili indywidualne sukcesy – Franciszka jako malarka i scenografka, Stefan jako pisarz, filmowiec. Działali też w duecie i znakomicie się uzupełniali. Dużą część ich wspólnego życia wypełniła twórcza współpraca w wielu dziedzinach – począwszy od awangardowych filmów z lat trzydziestych, poprzez książki dla dzieci, po wydawnictwo Gaberocchus Press prowadzone przez nich w Londynie od 1948 do 1979 roku.
Warto przypomnieć płockie wątki z życia Stefana Themersona. Urodził się w Płocku 25 stycznia 1910 roku w kamienicy przy ul. Grodzkiej 5. Był synem lekarza, literata i społecznika, Mieczysława Themersona. Zanim do Płocka trafiły pierwsze seryjnie produkowane radioodbiorniki, Stefan, wtedy uczeń płockiego Gimnazjum im. Władysława Jagiełły, skonstruował własne radio. W okresie gimnazjalnym rozpoczął też swoją przygodę z fotografią artystyczną. Twórczość literacka ma swoje początki również w Płocku. W gazecie „Mazowsze Płockie i Kujawy” ukazały się jego wiersze i opowiadania. W 1928 roku (ma wówczas osiemnaście lat) publikuje w piśmie o zasięgu ogólnopolskim „Wiek XX” wizjonerski artykuł „Możliwości radiowe”.
Podczas tegorocznego festiwalu nie tylko przypominamy sobie dokonania słynnych awangardzistów. Okazuje się, że ich twórczość nadal inspiruje, o czym świadczą proponowane w ramach  festiwalu wystawy, konferencje, koncerty, przedstawienia, happeningi. Wśród tegorocznych propozycji specjalnie dla dzieci zostały przygotowane: gra miejska „Stefan na wagarach”, happening „Ulica Themersonów”, wystawa pn. „5 G”, spektakl w reżyserii Mariusza Pogonowskiego „Był gdzieś haj taki kraj”. Ponadto będzie można obejrzeć wystawy („Oda do radości wobec poezji semantycznej Stefana Themersona”, „Oblicza Franciszki Themerson”, „Bez przekazu”, „Blow-up an idea!”), wziąć udział w warsztatach Macieja Woźniaka „Być czasownikiem, czyli wolność według Stefana Themersona”, w konferencji Common Room pn. „kryzys/katastrofa/apokalipsa?” oraz w spotkaniach z autorami książek: Andrzejem Białkowskim, Wojciechem J. Bursztą („Jedzie pan Jazz”), Beatą Gromadzką („Themersonowie dzieciom”). Organizatorzy zapraszają też na koncerty: Kwiat jabłoni, Nahorny Trio, Babu Król & Smutne Piosenki oraz Żywiołak.
Festiwal współorganizują płockie instytucje: Książnica Płocka, Mazowiecka Uczelnia Publiczna, Płocka Galeria Sztuki, LO im. Wł. Jagiełły. Włącza się również Młodzieżowy Dom Kultury, Teatr Dramatyczny im. J. Szaniawskiego, Muzeum Mazowieckie i Stowarzyszenie Teatr Per Se.

Program Festiwalu:
24 października (czwartek)
godz. 10 - „Stefan na wagarach” – gra miejska dla młodzieży na Starówce. Zgłoszenia szkolnych grup przyjmowane są w Książnicy Płockiej (tel. 24 268 00 16)
godz. 10–13 - Warsztaty „Być czasownikiem czyli wolność według Stefana Themersona”. Prowadzenie Maciej Woźniak. POKiS (ul. Jakubowskiego 10).
godz. 13 – Otwarcie retrospektywnej wystawy pn. „5 G” Festiwalu Grafiki w ramach 6. Festiwalu Grafiki Artystycznej Grafikalia 2019. Galeria „Wisła”
godz. 16 - „Był gdzieś haj taki kraj wg Stefana Themersona” w reż. Mariusza Pogonowskiego – spektakl dla dzieci. POKiS
godz. 18–19 - Wystawy: - „Oda do radości wobec poezji semantycznej Stefana Themersona”, „Oblicza Franciszki Themerson”, „Bez przekazu”. POKiS
godz. 19 – Kwiat jabłoni – koncert. Bilet: 40–50 zł. POKiS

25 października (piątek)
godz. 10 – „Ulica Themersonów” – happening. Plac przy pływalni „Jagiellonka”. Zgłoszenia szkolnych grup przyjmowane są w Książnicy Płockiej (tel. 24 268 00 16)
godz. 18 - Promocja książki „Jedzie pan Jazz” i spotkanie z autorami Andrzejem Białkowskim, Wojciechem J. Bursztą. POKiS.
godz. 19 – Nahorny Trio – koncert. Bilet: 25 zł. POKiS.

26 października (sobota)
godz. 10–18 – wystawa „Blow-up an idea! Themersonowie 2019”. Płocka Galeria Sztuki (ul. Sienkiewicza 36).
godz. 13 - Promocja książki „Themersonowie Dzieciom” i spotkanie z autorką Beatą Gromadzką. Mazowiecka Uczelnia Publiczna (ul. Gałczyńskiego 28).
godz. 16 - Promocja książki – korespondencja Stefana Themersona i Kazimierza Askanasa. POKiS.
godz. 19 – Nowa Fala Polskiego Dansingu: Babu Król & Smutne Piosenki– koncert. Bilet: 30 zł. POKiS

27 października (niedziela)
godz. 19 – Żywiołak – koncert. Bilet: 30-40 zł. POKiS

25-26 października
CommonRoom: kryzys/katastrofa/apokalipsa? - konferencja nawiązująca do salonu literackiego prowadzonego przez Stefana i Franciszkę Themersonów. Mazowiecka Uczelnia Publiczna (ul. Gałczyńskiego 28)

BeeS