Emerytura po zmianach

Poważne zmiany zaszły w rolniczych emeryturach. Te mniej korzystne to wydłużenie wieku emerytalnego czy ograniczenie możliwości skorzystania z tzw. emerytur wcześniejszych. Zmiany, które mogą być korzystne dla rolników, to wprowadzenie częściowej emerytury oraz emerytury okresowej.
Nowe rozstrzygnięcia dotyczące świadczeń dla rolników obowiązują od początku tego roku. Ta największa zmiana to podniesienie i zrównanie wieku emerytalnego. Będzie ona przebiegała stopniowo. Obejmie kobiety urodzone po 31 grudnia 1952 r. i mężczyzn urodzonych po 31 grudnia 1947 r. Pełnym wiekiem emerytalnym wynoszącym 67 lat będą musiały legitymować się kobiety urodzone po 30 września 1973 r. (mające obecnie 39 lat) i mężczyźni urodzeni po 30 września 1953 r. (mający obecnie 59 lat). Docelowe 67 lat zostanie osiągnięte w wypadku mężczyzn w 2020 r., a w wypadku kobiet w 2040 roku.
W wyniku zmian np. kobieta urodzona w styczniu 1955 r. mogłaby ubiegać się o emeryturę rolniczą w styczniu 2015 r., ale teraz wymagany dla niej wiek wyniesie 60 lat i 9 miesięcy. A zatem o emeryturę będzie mogła ubiegać się w październiku 2015 roku.
Ograniczeniu uległa możliwość skorzystania z tzw. emerytur wcześniejszych. W myśl nowych przepisów „emerytury wcześniejsze” będą przyznawane tylko rolnikom, którzy do dnia 31 grudnia 2017 r. ukończą wiek 55 lat – kobieta lub 60 lat – mężczyzna, będą legitymować się okresem co najmniej 30 lat podlegania wyłącznie rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu i zaprzestaną prowadzenia działalności rolniczej. Z emerytur tych będą mogli skorzystać wyłącznie kobiety urodzone przed 1 stycznia 1963 r. i mężczyźni urodzeni przed 1 stycznia 1958 r.
Wydłużenie wieku emerytalnego i pozostawienie wieku wymaganego do wcześniejszej emerytury na dotychczasowym poziomie spowoduje obniżenie wysokości części „emerytury wcześniejszej”. Świadczenie będzie obniżane po 5 proc. emerytury podstawowej za każdy rok dzielący uprawnionego od wieku emerytalnego. I będzie, tak jak dotychczas, podwyższane o 5 proc. po osiągnięciu kolejnego roku życia.

Emerytura częściowa

Nowym rozwiązaniem jest częściowa emerytura rolnicza. Mogą się o nią ubiegać kobiety, które osiągnęły wiek 62 lat i mają co najmniej 35-letni okres podlegania rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, mężczyźni, którzy osiągnęli wiek 65 lat i posiadają co najmniej 40-letni okres podlegania rolniczemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Wysokość częściowego świadczenia wynosi połowę kwoty emerytury rolniczej ustalonej na ogólnych zasadach i nie podlega podwyższeniu do kwoty emerytury podstawowej.
Taka częściowa emerytura nie zostanie zmniejszana, mimo że emeryt będzie prowadził działalność rolniczą. Nie zostanie również zmniejszona ani zawieszana w wypadku, gdy emeryt będzie osiągał przychody z tytułu działalności pozarolniczej podlegającej ubezpieczeniu społecznemu (np. z tytułu zatrudnienia). Z chwilą osiągnięcia odpowiedniego wieku częściowa emerytura zostanie z urzędu zamieniona na emeryturę rolniczą i wówczas część uzupełniająca emerytury może ulec zawieszeniu, jeżeli emeryt nie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.
Emerytura częściowa będzie dostępna dla kobiet od 2021 r. (urodzonych po 1958 r.) oraz dla mężczyzn od 2013 r. (urodzonych po 1947 r.).
Osobom, którym upłynął okres, na jaki została im przyznana renta strukturalna przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a które nie osiągnęły jeszcze wieku emerytalnego, przysługuje okresowa emerytura do dnia osiągnięcia tego wieku. Świadczenie okresowe przysługuje w wysokości emerytury podstawowej, bez względu na posiadany okres podlegania ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu.
Emerytura okresowa będzie podlegać zawieszeniu (w odpowiedniej części), jeżeli emeryt nie zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej oraz zmniejszeniu, jeżeli osiągnie przychody z tytułu działalności pozarolniczej.
Z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego okresowa emerytura zostanie z urzędu zamieniona na klasyczne świadczenie, jeżeli rolnik, który pobierał takie okresowe świadczenie, będzie legitymował się co najmniej 25-letnim okresem ubezpieczenia emerytalno-rentowego. Natomiast osoby uprawnione do okresowej emerytury, które osiągną wymagany wiek, lecz nie podlegały ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu przez określony okres, tracą prawo do dalszej wypłaty świadczenia.
Pojawiły się również nowe rozwiązania wypłaty rolniczych rent, m.in. renta rolnicza okresowa z tytułu niezdolności do pracy, nie podlega wstrzymaniu z powodu objęcia rencisty innym ubezpieczeniem społecznym, czyli podjęciem zatrudnienia niezwiązanego z rolnictwem. W zależności od uzyskanego przychodu świadczenie może ulec zmniejszeniu lub zawieszeniu.
Szczegółowych informacji dotyczących zmian w rolniczych emeryturach i rentach udzielają placówki terenowe KRUS-u.
Grzegorz Szkopek